ترامپ با سعودیها رابطه خوبی نداشت
پيام ديرهنگام ملک سلمان به بايدن يک پيام روشن داشت: از آمدنت خوشحال نيستيم، جو! با اين اوصاف برد بايدن براي سعوديها يک شوک به حساب آمد. آنها تا بيش از يک روز بعد از اعلام نتايج عکسالعملي نشان ندادند و بعد در پيامي کوتاه پيروزي را به بايدن تبريک گفتند. دولت عربستان بر روي حمايت ايالات متحده از اين کشور در منطقه، حساب ويژهاي باز ميکرد اما حالا بعد از ترامپ آنها خود را در وضعيتي ناخواسته ميبينند. به نظر ميرسد که ترس ملک سلمان و پسرش از حضور بايدن در کاخ سفيد آنها را واداشته تا فوري نامهاي بنويسند و شکايت از تهران را به گوش واشنگتن و دولت آينده آن برسانند. سيدهادي افقهي کارشناس مسائل خارميانه در اين باره چنين پاسخ داد.
بسياري معتقدند که سياست خارجي بايدن در ايــن مــنطقه به ويژه در قبال سعوديها با حضور بايــدن از صمــيميت قبل خارج شده و شکل ديگري به خود ميگيرد. چنين اتفاقي به چه شکلي ميتواند بيفتد؟
بايدن در زماني که بن سلمان دستور قتل جمال خاشقچي را ميدهد، يک مصاحبه تند کرده و در آن بن سلمان و ترامپ را مورد انتقاد قرار ميدهد. اما اين بدين معنا نيست که بايدن وقتي بر سر کار بيايد، بن سلمان و پدرش را به خاطر چنين رفتاري تنبيه و مجازات کند يا روابط آمريکا با اين کشور به دستور بايدن دچار تحول زيادي شود. ترامپ رک و راست و بازاري مسلک بود و حرفش را مي زد. آنها را ميدوشيد و فحشش را هم مي داد و در عين حال تجارت مي کرد و سلاح مي فروخت و... . اما دموکراتها زبان ارتباطشان با او متفاوت است. آنها با ظاهر نرم و با اتيکت ميآيد و با پنبه سر مي برند. بايدن با رفتارش و طوري که با توپ پر آمده و همزمان هم کنگره بر روي فروش سلاح به سعودي ها کار ميکند، مشخص است که برنامه دارد تا با ترساندن آنها راحت تر بتواند از عربستان پول بگيرد. امکان ندارد که جو بايدن سياست خارجه آمريکا در قبال عربستان را 180 درجه تغيير دهد. ممکن است حتي او هم به ماجراي عادي سازي روابط با اسراييل بپيوندد و سعوديها را مجبور به پذيرش اين موضوع کند.
با توجه به سياست خارجي ترامپ که روشن است و پيشبيني که از رفتار بايدن ميشود، کدام يک از اين دو براي منطقه سود بيشتري دارد؟
قبول ندارم ترامپ با سعوديها رابطه ويژه و خوبي داشت. رابطه زورمندانه اي در کار بود که در رياض از او ميترسيدند و او هم فقط بخش تجاري و اقتصادي را مورد توجه قرار ميداد و بقيه را به اشخاصي مثل پمپئو سپرده بود. ترامپ مدام رياض و مقامات اين کشور را ميترساند که اگر ما حمايت خود را از شما قطع کنيم، امنيت منطقه به خطر ميافتد و ايران يک تهديد جدي براي سعوديها خواهد بود. پيش از اين هيچ رئيس جمهوري در آمريکا، رفتاري مشابه با ترامپ با برخي از کشورهاي عربي نداشت. آنها البته در دوران بايدن هم بايد به واشنگتن باج بدهند و اينکار را هم خواهند کرد چرا که به دنبال تامين امنيت خود از جايي هزاران فرسنگ دورتر ميگردند.
به نظر ميرسد رياض از اينکه بايدن انتخاب شده، اصلا خوشحال نيست. نگراني ملک سلمان و پسرش از روي کار آمدن دموکراتها از چيست؟
چيزي که سعوديها را بسيار نگران ميکند، اين است که جو بايدن به ايران نزديک شود و فشارهاي حداکثري که عليه ايران اعمال ميشود، کمتر شود و ايران تبديل به قدرتي با اقتصاد خوب به اضافه صنايع نظامي قوي شود. اين کابوس آنهاست. چرا که عربستان توانست با پول خود، ترامپ را بخرد. اما با رويکردي که بايدن از خودش نشان داده، آنها شک دارند که بتوانند سياست مشابهي را با دولت آينده پيش ببرند.
