رفع مشکل کودکان بیهویت با اصلاح قانون
«طرح قانون اصلاح تابعيت ايراني به فرزندان متولدشده از مادر ايراني و پدر خارجي» ابتدا به صورت طرح در مجلس دهم داده شد. اين قانون از قبل وجود داشت اما مشکلاتي را بر سر راه مردم ايجاد کرده بود. سنگاندازيهايي مانند ارائه عدم سوء پيشينه در قانون قديمي وجود داشت که بسياري از افرادي که مادر ايراني و پدر خارجي داشتند، به دليل دشواريهاي قانوني نميتوانستند شناسنامه دريافت کنند. طرح مجلس پيشين کار را تا حد زيادي هموار کرد و بسياري مشکلات را از سر راه برداشت. تسهيلاتي قرار داده شد که کودکان مشمول اين قانون با رفع موانعي مانند شرايط سني، بتوانند شناسنامه دريافت کنند. شرايطي که در قانون جديد وضع شده، از قانون قديم آسانتر بوده و به صورتي نيست که مشکلي در روند گرفتن شناسنامه به وجود بياورد. دولت نيز در دوره مجلس دهم در همين خصوص لايحهاي تقديم مجلس کرد و طرح و لايحه ادغام شد. اين موضوع کمک بسياري به وضع قانون جديد کرد، زيرا پيشبيني مالي هم در لايحه دولت لحاظ شده بود. مجلس دهم رايزنيهاي متعددي با وزارت امور خارجه انجام داد، همکاريهايي با کميسيون قضائي صورت گرفت، کميتهاي در کميسيون قضائي تشکيل و طرح و لايحه ادغام شد. رايزنيهايي با شوراي نگهبان انجام گرفت و با همکاري شوراي نگهبان، طرح مورد بحث به همين شکل در روزهاي آخر عمر مجلس دهم به تصويب رسيد. تدوين آييننامه و ابلاغ اين طرح به طول انجاميد که با پيگيريهاي انجامشده از کميسيونهاي قضائي و اجتماعي اين روند تسريع و روز گذشته اولين شناسنامه با روش جديد صادر شد. ما حدود 2ميليون کودک بيهويت در کشور داريم که به دليل نداشتن شناسنامه، براي آموزش و بهداشت خود مشکلاتي داشتند. اين کودکان نيز سرمايه انساني هستند و حيف است که بهخاطر اين مشکلات از ظرفيت آنان استفاده نکنيم. بسياري از مادران در خارج از کشور هستند که علاقه دارند، فرزند آنها بتواند به کشور مادري خود سفر کند. اين مسائل در بسياري از کشورها حل شده است. به عنوان مثال، عراق که کشور همسايه ماست، در قانون اساسي خود اين مساله را حل کرده است. در کشور عراق اگر فرزندي از مادر عراقي به دنيا بيايد و پدر او عراقي نباشد، هويت عراقي به او داده ميشود. اين موضوع را در مجلس دهم پيگيري کرديم و حالا سختگيريهايي که در ايران براي اين موضوع وجود داشت، برداشته شده است. در اين خصوص همکاري مناسبي ميان نيروي انتظامي، وزارت امور خارجه و وزارت کشور در حال انجام است و در سامانه تهيهشده، فرزند يا مادر او ميتوانند با ارائه مدارک خود، درخواست دريافت شناسنامه بدهند. درخواست آنها مورد بررسي قرار ميگيرد و در زمان مشخصي شناسنامه و مدارکشان صادر ميشود. يکي از ايرادات قانون پيشين اين بود که به عنوان مثال فرزند مادر ايراني و پدر پاکستاني که سالها در ايران زندگي کرده بود، بايد گواهي عدم سوءپيشينه را از کشور محل تولد پدر دريافت ميکرد و گاهي امکان اين سفر براي او وجود نداشت. مشکلاتي از اين دست در قانون جديد رفع شده است.
