به طور دقيق، سه ماه است که بازار سرمايه حال خوشي ندارد و همچنان شاهد ريزش قيمت سهام هستيم. 19 مرداد ماه سال جاري بود که با اخبار ضدونقيض و کج سليقگيهاي مسئولان نسبت به واگذاري صندوق پالايش يکم، بورس با يک هيجان منفي و فشار فروش سنگين همراه شد. وضعيت مذکور با فروش سهام عدالت توسط کارگزاري بدتر شد و از آن پس مسئولان بورس و اقتصاد هر روز با مصاحبههاي گوناگون و دادن وعدههايي که تاکنون عملي نشده، سعي در آرام کردن اوضاع کردند، اما اين از بياعتمادي شکل گرفته نکاهيد و اين در حالي است که تا همين امروز سرمايه سهامداران از نصف هم کمتر شده است و گلههاي آنها ديگر محدود به چند کانال بورسي تلگرامي نميشود و با تجمعهاي اعتراضي سعي دارند تا صداي شکسته شدن شيشه اعتماد را به گوش مسئولان برسانند.
سردرگمي و بياعتمادي ادامهدار بازار سرمايه
گرچه هفته گذشته و همزمان با پايان يافتن معاملات، شاخص توانست بيش از 20 هزار واحد رشد کند، اما از روز شنبه هفته جاري بار ديگر وضعيت بهم ريخت و بازار روند کاهشي به خود گرفت. بسياري از کارشناسان تاثير اخبار سياسي و در صدر آن انتخابات ايالات متحده و پيروزي بايدن را عامل اين مهم دانستند. به طوريکه پيش فرض قبل از انتخابات بر اين اساس بود که با انتخاب ترامپ و ادامه فشارها و تحريمها دلار گرانتر خواهد شد و با پيروزي بايدن شرايط متفاوتي رقم خواهد خورد. گرچه اين تحليلها هيجان يکي دو روزه سنگين و منفي را به بازار تحميل کرد، اما اکثر تحليلگران بر اين باورند، تاثير آنها کوتاهمدت است و قيمت سهام در نقطه کنوني بسيار ارزنده است. به هر جهت بيش از 95 درصد نمادهاي معاملاتي، شنبه و يکشنبه را قرمزپوش و با صفهاي فروش چندصد ميليوني به پايان رساندند تا بلاتکليفي، بياعتمادي و سردرگمي که از مدتها قبل بازار سهام دربرگرفته، همچنان رکن اصلي معاملات بورس تلقي شود. اضافه بر آن، تجمع سهامداران مقابل سازمان بورس و اوراق بهادار و نهاد رياست جمهوري طي دور روز گذشته را ميتوان مهمترين اتفاق هفته جاري دانست. مردمي که از وضعيت فعلي بازار سرمايه و آب شدن هرروز پول زحمتکشيده، آن هم درشرايط نامناسب اقتصادي و کرونا به ستوه آمدهاند و معتقدند، وعدهها و جلسات مسئولان براي حمايت از بازار هيچگاه عملي نشد و در حد حرف باقي مانده است. به علاوه فعالان بازار سهام هم بر اين باورند دولت با تبليغات گسترده، از مردم خواست تا سرمايه خود را وارد بورس کنند و همين مساله را ميتوان يکي از آفتهاي اصلي بازار سهام دانست. به طور حتم، سرمايهگذاري در بورس بهعنوان يک بازار تخصصي نيازمند علم و سواد بالاي اقتصادي است و بسياري از معاملهگران خرد به سبب عدم آشنايي با الفباي بازار سهام، چه در هنگام ورود و زمان سبز بودن بازار و چه اکنون که به دنبال خروج هستند، رفتارهاي هيجاني دارند و همين امر عامل بر بينظمي و عدم يکپارچگي دادوستدها شده است. از سويي، دولت بايد در زماني که روزانه بيش از 110 هزار نفر متقاضي دريافت کد بورسي بودند، تدابيري را ميانديشيد تا با ريزش سنگين همچون سه ماه اخير تاکنون، سهامداران متحمل خسران بسيار نشوند، اما سوال اصلي آن است که سرانجام وعدههاي حمايتي که مهمترين آن اختصاص يک درصد از صندوق توسعه ملي براي حمايت از بازار سرمايه بود چه شد؟! بايد بپذيريم بياعتمادي که اکنون در بازار سهام شکل گرفته، ناشي از تصميمات خلقالساعه و رفتارهاي دوگانه برخي مسئولان بورسي است. لذا فعالان بازار اميد دارند دولت هرچه سريعتر، وضعيت بازار سهام را سر و ساماني دهد و نقدينگي را به آن سمت هدايت کند که اين امر ميتواند از يک سو براي اقتصاد مفيد باشد و از سوي ديگر راهکاري براي کنترل تورم و سودرساني به شرکتها در شرايط تحريم خواهد بود.
بررسي معاملات روز سهشنبه
همانطور که انتظار ميرفت معاملات روز گذشته، در ادامه پايان دادوستدهاي روز دوشنبه با افزايش تقاضا در برخي نمادها و مثبت شدن شاخص کل آغاز شد. به طوريکه نماگر در يک ساعت ابتدايي حدود هشت هزار واحد رشد کرد و ديري نپاييد که بازهم فشار فروش از سوي سهامداران عمده، ورق را بگرداند و دماسنج در نهايت بيش از سه هزار و 200واحد ديگر افت کرد و در آستانه سقوط به کانال يک ميليون و 100هزار واحد قرار گرفت. شاخص کل هموزن نيز با 1200 واحد افت همراه شد. اما در اين بين آيفکس 31 واحد رشد کرد و سبزپوش ماند. در ميان نمادهاي بورسي «کگل»، «کچاد» و «فملي بيشترين تاثير مثبت نمادهاي گروه پتروشيمي و پالايشي مانند«شتران»، «شبندر» و «جم» نيز بيشترين اثر منفي را بر نماگر داشتند. گفتني است در پايان معاملات روز گذشته ميزان خريد حقيقيهاي کمي افزايش يافت اما بيشترين مقدار خريد به سهامداران حقوقي تعلق گرفت و رقم آن به حدود 670 ميليارد تومان رسيد.