آرمـــان مــلــي- سجــاد جــنتآبادي: انتخابات 2020 آمريکا بيشتر از آنـــکه فــکر ميکـــرديم حـساس و نفسگير شده است. قبل از انتخابات عدهاي شانس پيروزي دونالد ترامپ را بيشتر از بايدن پيشبيني ميکردند اما با شروع انتخابات و اعلام آرا ورق به سمت جو بايدن برگشت. تا اين لحظه جو بايدن با پيروزي فقط يک قدم فاصله دارد و بيشتر ايالتهاي اساسي را از آن خود کرده است. اما عدهاي از سياستمداران اعتقاد دارند دليل عقب افتادن ترامپ از بايدن ويروس کرونا بود؛ ويروسي که با شيوع خود در آمريکا نه تنها اقتصاد آمريکا را با چالشهاي جديد روبهرو کرد بلکه باعث شد بسياري از طرفداران دونالد ترامپ بهخاطر بياهميتي او نسبت به کرونا از ترامپ نااميد شوند.
انتخابات 2020 آمريکا را چگونه ارزيابي ميکنيد و دلايل پيشي گرفتن بايدن از ترامپ را چه چيزهايي ميدانيد؟
من در گفتوگو قبلي خود پيشبيني پيروزي بايدن را کرده بودم. تمام شواهد نشاندهنده اين است که دونالد ترامپ توسط نظام سياسي آمريکا مهار شده است. دونالد ترامپ توسط ساختارهاي قدرت در آمريکا عليه ترامپ سازوکارهايي را شکل دادند که باعث شد تا اين لحظه ترامپ در انتخابات شکست بخورد. ويروس کرونا ضربه شديدي را به ترامپ وارد کرد و دقيقا کساني که مخالف دونالد ترامپ بودند از اين موضوع سواستفاده کامل را کردند. ترامپ در مسائل اقتصادي بهخصوص اشتغال فعاليتهاي مناسبي را در داخل آمريکا انجام داد اما ويروس کرونا ترامپ را غافلگير کرد و نتوانست بهخوبي آن را مديريت کند. در روزهاي برگزاري انتخابات روزانه يکصدهزار نفر به ويروس کرونا مبتلا ميشدند و ترامپ هم اين موضوع را جدي نميگرفت. تمام اين مسائل عليه دونالد ترامپ شمرده شد و مخالفان برجساز مشهور آمريکا اشتباههاي او را تبديل به يک فرصت کردند و با تشويق راي دادنهاي الکترونيکي و پستي و غيرمستقيم خود را از طرفداران ترامپ جلو انداختند. طرفداران دموکرات که معمولا حضور مستقيم در انتخابات نداشتند با اين طرز راي دادن به ميدان انتخابات آمدند و در جلو افتادن بايدن از ترامپ نقش مهمي داشتند. دونالد ترامپ با يک سياست پوپوليستي با انتخابات برخورد ميکرد و معمولا با يک شور و هيجان انتخاباتي مردم را به پاي صندوقها ميآورد. پيشبيني شده بود که طرفداران ترامپ با يک حضور حداکثري در انتخابات شرکت کنند اما ترامپ فکر نميکرد که آراي پستي دموکراتها چه تاثيري در انتخابات ميگذارد.
روابط ايران و آمريکا را با توجه به اينکه احتمالا بايدن سکاندار کاخ سفيد باشد چگونه ارزيابي ميکنيد؟
خيلي از افراد ادعا ميکنند که انتخابات آمريکا اصلا ربطي به ايران ندارد اما اين موضوع از آن جايي مهم شود که تحولات سياسي ايران و آمريکا براي يکديگر مهم است. ببينيد ايران وآمريکا دشمن هم هستند و بايد براي يکديگر تحولات سياسيشان مهم باشد. اين صحبت براي سه دهه اول انقلاب طرفدار داشت اما از زماني که رويکرد تازهاي را اوباما شکل داد و وارد تنشزدايي بيسابقه شد، پس اين موضوع که تحولات ايران و آمريکا بر يکديگر اثر متقابل ندارد ابطال شد. باراک اوباما وارد يک مذاکره مهمي براي توافق ايران و آمريکا شد اما دونالد ترامپ با روي کار آمدن خود دوباره ساختارهاي تحريمي عليه جمهوري اسلامي را احيا کرد و حتي بدتر از آن هم جمهوري اسلامي را تحريم کرد. به اين نکته توجه داشته باشد که دولت اوباما از 1248 تحريمي که روي ايران وضع شده بود 915 تحريم را برداشت. اما وقتي که ترامپ رئيسجمهور شد علاوه بر اينکه تحريمهاي ايران لغو نکرد تحريمهاي بسيار زيادي هم بر حکومت ايران اضافه کرد.
بارها آمريکاييها از موجود بودن گزينه نظامي در قبال ايران سخن گفتند اما در حرف نه عمل؛ اساسا چرا آمريکاييها نميتوانند عليه جمهوري اسلامي از گزينه نظامي استفاده کنند؟
با شهادت سردار سليماني عملا دشمني خود را با نظام جمهوري اسلامي نشان داد و ايران را وارد تنش کرد. جمهوري اسلامي هم در جواب اين فعاليتهاي دولت ترامپ پاسخ سختي را به آمريکاييها داد و با موشک پايگاههاي آمريکا را موشکباران کرد. در تاريخ سياسي آمريکا کمتر سابقه داشته است که پايگاههاي آمريکا موشکباران شود و آمريکاييها هم جوابي براي گفتن نداشته باشند. من معتقدم از دلايل تنشهايي که ايران و آمريکا بر سر شهادت سردار سليماني داشتند يک فرضيه مهمي مشخص شد. اين فرضيه را آمريکاييها فهميدند که نبايد ايران را تهديد کنند و آمريکاييها متوجه شدند که گزينه نظامي عليه ايران هيچ وقت موفق نخواهد بود. هروقت که صحبت مذاکره با آمريکا ميشد آمريکاييها با تهديدي که انجام ميدادند اين مذاکره را به عقب ميانداختند اما با زدن پهپاد آمريکايي توسط جمهوري اسلامي و مساله شهادت سردار سليماني و حمله ايران به پايگاههاي آمريکايي، دونالد ترامپ و در کل سياستمداران آمريکايي به اين نتيجه رسيدند که ايران حريفي نيست که بتوانيد به اين راحتي تهديد کنيد. بنا بر راهبرد مقامهاي امنيتي آمريکا، مقامات آمريکايي هيچوقت اجازه ندارند که از گزينه نظامي براي حمله استفاده کنند وگرنه که مطمئن باشند در صورت حمله نظامي پيروز خواهند شد. من اعتقاد دارم که بايدن از آن دسته از سياستمداران آمريکايي که ميداند سياست فشار حداکثري بر ايران نتيجه برعکس خواهد داد.