ذوقی که با بدسلیقگیها کور میشود
روند نزولي بازار سهام هفته گذشته هم ادامه داشت و بسياري از کارشناسان دلايل متعددي را براي وضعيت نابسامان کنوني بورس ذکر ميکنند. عدهاي اخبار سياسي و انتخابات آمريکا را بيتاثير ميدانند و معتقدند اگر شرايطي فراهم شود تا معاملهگران بار ديگر با اعتماد و اطمينان خاطر سهامداري کنند، ميتواند موجب رونق بازار سرمايه شود و در مقابل عده ديگري از فعالان بر اين باورند انتخابات پيش روي آمريکا منجر شده تا سهامداران، محتاطتر عمل کنند و به عبارت دقيقتر نسبت به سرمايهگذاري در شرايط فعلي ترديد دارند. در هر حال شاخص کل بازار سرمايه تمام هفته گذشته را قرمز پوش ماند و صفهاي فروش چند صد ميليوني همچنان در ذوق ميزد.
زيان مردم از صندوق «پالايش يکم»
معاملات هفته گذشته بورس در حالي پايان يافت که نماگر بورس تهران در ادامه روند نزولي خود به ميانههاي کانال يک ميليون و 200 هزار واحد رسيد. گرچه روند معاملات در ساعات پاياني روز سهشنبه و چهارشنبه کمي تعديل يافت و برخي نمادهاي تاثيرگذار که افت قيمت 70 درصدي داشتند، با تقاضا همراه شدند، اما همچنان کفه فروش در معاملات بازار سهام سنگيني ميکند. لازم به ذکر است در ميان گروههاي معاملاتي، نمادهاي گروه پالايشي همچون«شپنا»، «شبندر» و «شتران» بيشترين تاثير منفي را بر شاخص داشتند. از طرفي ريزش بازار سهام هم از مرداد ماه و تحت تاثير اخبار ضدونقيض براي واگذاري صندوق پالايش آغاز شد که در ادامه راه عوامل و کجسليقگيهاي ديگري نفت بر آتش هيجان بازار سهام ريخت. لازم است بگوييم بر اساس برآوردها دولت به صورت مستقيم و غيرمستقيم، حدود 20 هزار ميليارد تومان از فروش صندوق «پالايش يکم» تامين مالي کرده است و از زمان ريزش بازار، نمادهاي مهم پالايشي بيش از 60 درصد افت قيمت داشتهاند. بر همين اساس متقاضياني که نسبت به پذيرهنويسي آن اقدام کرده تاکنون متحمل ضررهاي سنگين شدهاند و به زعم فعالان قديميتر، اگر مسئولان راهکار شايستهاي براي سر و سامان دادن به وضعيت فعلي پيدا نکنند، مردم هم ديگر از طرحهاي دولتي استقبال نخواهند کرد. (همچنين قبلتر اعلام شد، صندوق مذکور پس از يک ماه آماده انجام معامله خواهد بود که بنا به دلايلي زمان بازگشايي آن به تعويق افتاده است) نکته مهمتر آن است که وضعيت بازار سرمايه در هفتههاي گذشته منجر شد تا صبر بسياري از سهامداران لبريز شود و آنها با تجمع اعتراضي مقابل مجلس خواستار ورود کرسينشينان بهارستان براي بهبود اوضاع شدند. گرچه بسياري از تحليلگران بر اين باورند، اين تجمعها حاصل بيبرنامهگيهايي است که بايد در گذشته اتفاق ميافتاد که شرايط به شکل کنوني رخ ندهد. به عبارت دقيقتر بايد زماني که بازار سرمايه با رشد قابل توجهي همراه بود، تدابيري انديشه ميشد تا مبادا سهامداران که با سرمايههاي کم و زياد و به تبع تبليغات گسترده اقدام به معامله کردند، با ضررهاي سنگيني همراه شوند. در اين ميان برخي تصميمات يک شبه و خلقالساعه نيز عامل مهم ديگري براي تشديد وضعيت بد بازار بود. نکته قابل توجه ديگري که سوال بسياري از سهامداران را در برميگيرد، آن است که چرا به رغم تمام وعدههاي حمايتي همچون «لزوم بازارگرداني» در نمادها، که مسئولان بارها نسبت به آن تاکيد داشتهاند، بازار سرمايه نتوانسته وضعيت مناسبي حداقل براي دو هفته به خود ببيند! لازم به ذکر است پيش از اين در گزارشهاي متعدد نسبت به وعدههاي مطرح شده و همچنين اختصاص يک درصد از صندوق توسعه براي بهبود بازار صحبت شد، اما وضعيت همچنان اسفناک است و بياعتمادي شکل گرفته در بورس، هر روز پر رنگتر ميشود.
بورس در هفتهاي که گذشت
همانطور که پيشتر درباره وضعيت فعلي دماسنج و نمادهاي تاثيرگذار منفي بر شاخص(پالايشيها) صحبت شد، بايد بگوييم، نماد «خودرو» که تا روز سه شنبه با صف فروش سنگيني همراه بود در پايان آخرين روز معاملاتي توانست بيشترين اثر مثبت را بر شاخص کل داشته باشد. همچنين گروه فلزات اساسي، بانک و خودرو عنوان برترين گروههاي صنعت را از آن خود کردند و بيشترين افزايش قيمت هم در نمادهاي «غذر»، «قثابت» و «ختور» و در عين حال بيشترين تقاضا هم در نمادهاي «خودرو»، «وبملت» و «ولپارس» به ثبت رسيد. از طرفي ديگر در فرابورس هم آيفکس با افت 55 واحدي همراه شد تا ارتفاع 16 هزار واحد تنزل يافت. در اين ميان نمادهاي «بپيوند»، «بگيلان» و «شگويا» به عنوان پرتراکنشترين نمادهاي معاملاتي فرابورس معرفي شدند. در پايان لازم است اشاره شود، بر اساس ابلاغيه منتشر شده توسط سازمان بورس، از روز شنبه خريد و فروش روزانه مجاز شد، اين در حالي است که حدود يک ماه قبل نوسانگيري روزانه در نمادهاي بورسي ممنوع اعلام شده بود و کارشناسان همين مساله را يکي از دلايل اصلي ريز بازار سرمايه ميدانستند. اضافه بر آن اگر هر کد معاملاتي در مرحله پيش گشايش نسبت به ثبت فروش اقدام و سپس سفارش را حذف کند، کد معاملاتي او تا مدت يک ماه مسدود خواهد شد که اين ميتواند منجر شود تا از يکسو هيجان فروش کنترل شود و از سوي ديگر صفهاي ساختگي براي فروش شکل نگيرد.
