تجمع اعتراضی به‌مثابه آب رفته از جوی

آرمان‌ملي-محمدميلاد عبداللهي: نزديک به سه ماه است که بازار سهام وضعيت نامناسبي دارد و در اين ميان بيش از همه مردم عادي که با سرمايه‌هاي کم و زياد اقدام به معامله کردند، متحمل ضررهاي سنگين شدند و اين وضعيت تا جايي ادامه يافته است که روز گذشته تعدادي از سهامداران معمولي با تجمع مقابل مجلس، دست به دامان نمايندگان شدند تا شايد کرسي‌نشينان بهارستان بتوانند، از سرمايه آنها حراست کنند. اين در حالي است که مسئولان بارها و بارها وعده‌هاي حمايت از بازار سرمايه دادند که تاکنون هيچ اقدام روشني براي بهبود اوضاع مشاهده نشده است. به علاوه بسياري از کارشناسان بي‌اعتمادي شکل گرفته را عامل اصلي وضعيت پيش آمده مي‌دانند و انتظار مي‌رود دولتمردان و مسئولان بورسي وعده‌هاي حمايتي را صرفا در حد حرف نگه ندارند و اين حمايت‌ها هرچه زودتر جامه عمل بپوشد. به همين منظور مهدي رباطي، تحليلگر ارشد بازار سرمايه، گفت‌وگويي را با «آرمان‌ملي» انجام داده است. او مي‌گويد: «مشکل از جايي شروع مي‌شود که مقامات عالي اجرايي کشور مردم را دعوت به ورود مستقيم به بازار سرمايه مي‌کنند و اين موردي است که در هيچ کجاي دنيا مشاهده نمي‌شود.» اين گفت‌وگو در ادامه مي‌‌آيد.

شرايط اسفناک بازار سرمايه به گونه‌اي شد که در نهايت بسياري از سهامداران نسبت به وضعيت پيش‌آمده دست به تجمع اعتراضي در مقابل مجلس زدند، برهمين اساس تحليل شما از وضعيت فعلي بازار چيست؟

بايد اشاره کنم، روشن است که اکنون چه اتفاقي در بازار سهام مي‌افتد، در هر حال و به هر دليلي (موجه و کارشناسي يا غيرموجه و هيجان) بازار با شتاب بسياري بالايي دچار ريزش شده است و همانطور که با شتاب غيرعادي در ماه‌هاي ابتدايي سال رشد کرد، به همان ميزان هم در حال سقوط است. در خصوص اينکه وضعيت بازار به چه صورت خواهد بود بايد بگويم، انتظار مي‌رود در کوتاه‌مدت (دو سه ماه آتي) بازار سهام روند اصلاحي و نزولي خواهد داشت و شاهد خروج جدي نقدينگي هستيم. همچنين با تداوم شرايط فعلي انتظار افت بيشتر شاخص هم مي‌رود. در خصوص اينکه چه دلايلي بازار سرمايه را به اين روز انداخت بحث زياد و به کرات به آن اشاره شده است. اما فارغ از اينکه دليل اين اتفاقات چه بود، يک نکته بسيار مهم وجود دارد و آن‌هم اين است که، مشکل از جايي شروع مي‌شود که مقامات عالي اجرايي کشور مردم را دعوت به ورود مستقيم به بازار سرمايه مي‌کنند و اين موردي است که در هيچ کجاي دنيا مشاهده نمي‌شود. دليل آن هم اين است که بازار سرمايه، تخصصي و پرريسک است و به طور عمده در کشورهايي که بورس توسعه‌يافته دارند، مردم از طريق شرکت‌هاي مديريت سرمايه و سبدگردان اقدام به سرمايه‌گذاري مي‌کنند. ولي متاسفانه اين اشتباه بزرگ در کشور ما اتفاق افتاد، به گونه‌اي که حجم قابل توجهي نقدينگي توسط مردم روانه بورس شد و اصلاحات ساختاري هم که در دوره رشد بازار نياز بود انجام شود، صورت نگرفت و مجموعه اين عوامل منجر شد تا در شرايط اقتصادي فعلي و کرونا شاهد متضرر شدن قشر عظيمي از مردم و سهامداران باشيم که پس‌اندازهاي خود را به بورس آوردند. اضافه بر آن اقدامي هم که براي تجمع انجام شد به مثابه آب رفته از جوي است. ذات بورس نوسان است و نمي‌توان نسبت به ريزش اعتراض کرد و بعيد مي‌دانم تجمعات راه به جايي ببرد. در اصل همانگونه که اشاره کردم مشکل اساسي از جايي شروع مي‌شود که مردم را با تبليغات گسترده، ترغيب به سرمايه‌گذاري مي‌کنند و متاسفانه اتفاقات بي‌شماري که ظرف چند ماه گذشته افتاد، سبب شد تا بي‌اعتمادي که به طور ذاتي در کشور ما نسبت به سرمايه‌گذاري در بازار سهام در مقايسه با ساير بازارها (مسکن، ارز و طلا) وجود داشت دو چندان شود. اين سبب مي‌شود تا مردم گمان کنند ساير بازارهاي مالي و دارايي، براي سرمايه‌گذاري مطمئن‌تر هستند.

خيلي از مردم و سهامداران بر اين باورند مسئولان بورسي و اقتصادي، طي دوماه گذشته مدام خبر از وعده‌هاي حمايتي همچون بازارگرداني دادند که تاثيري در مثبت شدن بازار نداشت، نظر شما در اين‌باره چيست؟

مرداد امسال در يکي از برنامه‌هاي تلويزيوني حضور داشتم (قبل از ريزش بازار) و تاکيد کردم، ذات بورس افت و خيز است. زماني‌که بازار شروع به ريزش مي‌کند، هيچکس نمي‌تواند جلوي آن را بگيرد و اين مهم بالعکس براي رشد هم صادق است. نکته مهم ديگر نيز همانطور که پيش‌تر گفتم، اقدامات لازمي است که بايد براي رشد ساختارها انجام شود که متاسفانه ما شاهد آن نبوديم. يکي از همين اقدامات بحث بازارگرداني است که اکنون ديگر دير است. اين راهکارها بايد قبل‌تر انجام مي‌شد، آن‌هم نه به دليل آنکه جلوي اصلاح را بگيرد، بلکه مي‌تواند نقدشوندگي بازار سرمايه را حفظ کند. ولي اقدامات مفيد انجام نشد و برخي وعده‌هاي داده شده هم اشتباه بود، چراکه وقتي وعده مثبتي مي‌دهيم، انتظاري در جامعه شکل مي‌گيرد و زمانيکه برآورده نشود، دفعه بعد بي‌اعتمادي دو برابر خواهد شد و مردم برعکس آن عمل مي‌کنند. اين وعده و وعيدها هم صرفا به اين دليل است که مسئولان بگويند ما هم کاري مي‌کنيم، به طور حتم هيچکدام از اينها نمي‌تواند جلوي ريزش را بگيرد و بازار تا زماني که تشخيص دهد قيمت‌ها منطقي است به روند اصلاحي خواهد داد.

تاثير اخبار سياسي و انتخابات آمريکا را بر روند بازار سهام چطور مي‌بينيد و آيا اين مي‌تواند سردرگمي براي روزهاي آتي را به معامله‌گران تحميل کند؟

به زعم من اين موارد تاثير چنداني بر روند بازار نخواهد داشت. اگر بخواهيم واقعيت‌هاي اقتصادي را رصد کنيم، تاثير انتخابات آمريکا بر ساير بازارها همچون ارز بيشتر خواهد بود و با توجه به اخبار کنوني انتظار مي‌رفت شاهد سقوط قابل توجه قيمت دلار باشيم و اين در حالي است که بعد از رشد قابل توجه، اکنون نرخ دلار دو سه هزار تومان کاهش يافته است و تاثير آن در مسير واقعي بازار سهام ناچيز است.