چندي پيش، قائم مقام وزير صنعت، معدن و تجارت از رشد 200 درصدي فروش اينترنتي در کشور در دو ماهه اخير خبر داده و گفته است تجارت اينترنتي ميتواند در آينده نزديک سهم قابلتوجهي از اقتصاد کشور را از آن خود کند. ترس از شيوع بيماري و ممنوعيتهاي قانوني آن باعث شده بسياري از خريدهاي حضوري جاي خود را به فروش آنلاين و اينترنتي بدهند. چرخهاي فروش اينترنتي اگرچه پيش از کرونا نيز در کشور به حرکت درآمده بود اما حالا با سرعت بالايي در مسير پيشرفت قرار گرفته است. البته اين رشد بازار، نصيب تمام کسب و کارهاي اينترنتي نشده است و برخي هم متضرر شدهاند.
مشاغلي که رشد کردهاند
بالاترين رشد تجاري در ميان کسبوکارهاي آنلاين به سايتها و صفحههاي برگزارکننده وبينار (سمينارها و جلسات آنلاين) و همچنين سايتهاي مشاوره پزشکي و روانپزشکي اختصاص دارد. تعطيلات نوروزي و مساله قرنطينه باعث شده، افراد زمان زيادي براي خانهنشيني و پيدا کردن راههاي جديد براي سپري کردن اوقات خود داشته باشند. در اين شرايط، بازار وبينارها که پيش از اين چندان پر مشتري نبود، سکه شده است. بسياري از سخنرانها و مشاوران براي اينکه بتوانند مخاطبان خود را حفظ کنند، جلسات سخنراني خود را به فضاي وبينارها انتقال دادند و توانستند بسياري از بازديدکنندگان را با خود همراه کنند. کسبوکارهاي حوزه رسانه و ويدئو نيز از اين بازار بهره بردند. برخي مخاطبان براي پيگيري اخبار و اطلاعات به سايتهاي خبري و رسانهها مراجعه کردند و مشتريان بسياري هم تماشاي فيلم، سريال و ويدئوهاي توليدي را راهي براي گذران اوقات خود ديدند و اين طور شده که کسب و کارهاي حوزه فيلم و ويديو نيز حسابي از اين شرايط منتفع شدند.سايتهاي فروش کالا و محصولات سوپرمارکتي هم از جمله کسب و کارهاي موفق در اين روزها بودهاند. در شرايطي که فعاليت فروشگاهها و بوتيکها با ممنوعيت همراه است، بسياري از مشتريان لازم ديدند نيازهاي خود را از فروشگاههاي اينترنتي تامين کنند. سوپرمارکتهاي آنلاين هم بازار خوبي داشتند چراکه برخي مشتريان ترجيح دادند به جاي مراجعه حضوري به سوپرمارکتها، مايحتاج خانه خود را آنلاين سفارش دهند.
کسبوکارهايي که متضرر شدهاند
در مقابل، مشاغلي هم بودند که آسيب زيادي از شيوع کرونا ديدند، برخي با کاهش شديد درآمد روبهرو شدند و برخي ديگر ضربهاي جبرانناپذير خوردند؛ ضربهاي که به معني تعطيلي کسب وکارهايشان بود. به طور حتم، متضررترين گروه مشاغل اينترنتي در پي شيوع کرونا، کسب و کارهاي مرتبط با حوزه گردشگري و سفر است. با نگاهي به آمار سايتهاي مطرح در اين حوزه، ميتوان به کاهش 70 تا 80 درصدي فروش و رزرو پي برد. اگرچه براي آگاهي از اين موضوع حتي نيازي به آمار هم نيست، ترس از سفر در شرايط شيوع بيماري و ممنوعيتهاي قانوني براي جابهجايي بين شهري باعث شده است ميزان سفرها و رزروها به کمترين ميزان برسد. مشاغل حوزه حمل و نقل نيز آسيبديدگان ديگر از شيوع کرونا هستند. وقتي صحبت از قرنطينه و خانهنشيني است، پس مشترياني هم وجود ندارند تا حمل و نقلي انجام بپذيرد. اسنپ، تپسي، الوپيک و بسياري ديگر، همه از جمله کسب و کارهاي متضرر در حوزه حمل و نقل هستند.سايتها و برنامههاي سفارش غذا نيز از اين شرايط جان سالم به در نبردند. هشدارهاي بهداشتي مانع از اين شده است که مشتريان تمايلي به سفارش و خريد غذاي آماده نشان بدهند. اکثر رستورانها و کترينگها در حالت نيمه تعطيل قرار دارند و بازار کسب و کارهاي اينترنتي مرتبط با غذا به خواب رفته است.جدا از اينها، مشاغل حوزه خريد و فروش مسکن، خودرو، ارائه خدمات، خريد بليت و بسياري کسب و کارهاي اينترنتي ديگر نيز شرايط نامساعدي را تجربه ميکنند.