سايه سنگين کرونا بر روابط چين و ژاپن

تصميم دولت ژاپن براي کمک به شرکت هايي که پس از شيوع کرونا از چين خارج مي شوند حاکي است که توکيو در حال کاستن از اتکاي خود به پکن به عنوان يک «پايگاه بزرگ توليد منطقه‌اي» است. به گزارش ايرنا دولت ژاپن در راستاي همين سياست 243 ميليارد و 500 ميليون دلار براي کمک به شرکت هاي ژاپني اختصاص داده است تا خط توليد خود را از چين خارج کنند. بر اساس اعلام دولت، 220 ميليارد دلار از اين بسته کلان کمکي اقتصادي به شرکت هايي تعلق مي‌گيرد که خط توليدشان را از چين به ژاپن اختصاص دهند براي ديگر شرکت‌هايي که قصد دارند خط توليد را از چين خارج کرده و در ديگر مناطق آسياي شرقي و جنوب شرقي فعال شوند، 23 ميليارد و 500 ميليون دلار اختصاص داده شده است. اين تصميم در شرايطي گرفته مي‌شود که روابط ژاپن و چين به مراتب دوستانه‌تر از قبل شده است و قرار بود تا پيش از شيوع کرونا شي جين پينگ، رئيس‌جمهوري خلق چين در ماه جاري ميلادي از ژاپن ديدار کند که به تعويق افتاد. چين بزرگترين شريک تجاري ژاپن است اما پس از کرونا نيمي از واردات اين کشور افت کرد و شرکت‌هاي ژاپني را در اين انديشه برد که خطوط توليد را از چين خارج کنند اما دولت حالا براي کمک به آنها بسته کلان اختصاص داده است. اختصاص چنين حجم کلاني براي شرکت هاي ژاپني که خطوط توليد را از چين خارج مي‌کنند نشان مي‌دهد توکيو قصد دارد به‌تدريج اتکاي خود به پکن را کاهش دهد و پايگاه‌هاي توليدي را در ديگر کشورها ايجاد کند. شينيچي سيکو از موسسه تحقيقات ژاپن مي‌گويد واقعا تغييراتي در راه است. برخي از توليد‌کنندگان ژاپني در چين مي‌خواهند اين کشور را ترک کنند، برخي از شرکت‌هاي ژاپني با چنين بسته کمکي، تشويق خواهند شد، اما برخي ديگر مانند خودروسازان که براي بازار داخل چين محصول توليد مي‌کنند به کارشان ادامه خواهند داد. بعد از شيوع کرونا در ميان 2 هزار و 600 شرکت ژاپني يک نظرسنجي انجام شد که بر اساس آن نزديک به 37 درصد اعلام کردند به دنبال انتقال خطوط توليد و کار به ديگر کشورها به غير از چين هستند. برخي ناظران بر اين باورند که چنين اقداماتي مي‌تواند بر روابط دولت آبه شينزو نخست‌وزير ژاپن با چين تاثيرات منفي داشته باشد. جايو لي جيان سخنگوي وزارت خارجه چين وقتي درباره اين موضوع مورد سوال قرار گرفت گفت براي از سرگيري رشد اقتصادي در تلاش هستيم و اميدواريم ديگر کشورها نيز به همين شکل و براي تضمين اقتصاد جهاني و بهبود نظام عرضه و تقاضا اقدام کنند. در ژاپن هنوز کساني هستند که از چين انتقادمي کنند که در زمينه پيشگيري از کرونا و اطلاع رساني در اين زمينه سهل‌انگاري کرده است و از نخست‌وزير ژاپن هم انتقاد دارند که بايد خيلي زودتر از ورود مسافر از چين جلوگيري مي‌کرده است. دو کشور در زمينه مالکيت بر جزاير ديائوئو در درياي شرقي که ژاپن آن را سنکاکو مي‌نامد هم اختلافات ديرينه‌اي دارند. حالا اما خروج شرکت‌هاي ژاپني از بازار چين آن‌ هم در اين شرايط بسيار بحراني و البته به بهانه بحران بهداشتي و سلامتي مي‌تواند روابط دو کشور را به‌شدت مخدوش کند، اين در شرايطي است که زمان ديدار رسمي رئيس‌جمهوري چين از ژاپن هم به علت شيوع کرونا براي آينده قطعي نشده است. اقتصادهاي دوم و سوم جهان که مي‌رفتند روابط دوستانه‌تري را براي خود ترسيم کنند در سايه کرونا ممکن است بار ديگر طعم تلخ تيرگي مناسبات را تجربه کنند.