کرونا و مدیریت بحران در ایران
با همهگيري ويروس کرونا در ايران از بهمن98 و کمابيش همزمان در بيشتر کشورهاي دنيا، ارزيابي روند مديريت بحران در کشور لازم است. چهارشنبه 30 بهمن رئيس دانشگاه علوم پزشکي قم از فوت دو نفر در قم بهدليل ابتلا به کرونا ويروس خبر داد. در همين روز رئيس مرکز اطلاع رساني وزارت بهداشت گفت: بهدنبال پيک بيماريهاي حاد تنفسي ظرف روزهاي پاياني بهمنماه 98در قم، دو مورد در آزمايشات اوليه از نظر کرونا ويروس مثبت گزارش شدند، متاسفانه هر دو بيمار با توجه به کهولت سن و نقص سيستم ايمني در بخش مراقبتهاي ويژه فوت کردند. از 28 بهمن موارد مشکوک به ابتلا به ويروس کرونا در شهر قم مشاهده شد که به محض دريافت گزارش، تيمهاي شناسايي و مديريت بيماريهاي واگيردار و تيمهاي واکنش سريع در شهر قم مستقر شده و طبق پروتکلهاي موجود افراد مشکوک تحت ايزولاسيون قرار گرفتند. در 14 بهمن 98 رئيس کميته سلامت شوراي شهر تهران از آمادگي شهرداري تهران براي مقابله با کروناويروس خبر داد. براساس قانون، مبارزه، پيشگيري و کنترل بيماريها بر عهده وزارت بهداشت است، اما مديريت شهري قول داد با توجه به مسئوليت اجتماعي و همچنين لزوم توجه به سلامت عمومي شهروندان، در فرآيند آمادگي کمک کند. پنجشنبه صبح اول اسفند قرارگاه کرونا ويروس با حضور وزير، معاونان و مديران ارشد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي در پي فوت 2 نفر در شهر قم بر اثر بيماري کرونا در ساختمان وزارت بهداشت ايران تشکيل شد و رؤساي دانشگاههاي علوم پزشکي سراسر ايران نيز بهصورت ويدئو کنفرانس حضور داشتند. اولين جلسه مديريت بحران کرونا در بالاترين سطح حاکميتي در شامگاه اول اسفند 98 با عنوان جلسه ستاد پيشگيري و مقابله با کرونا به رياست معاون اول رئيس جمهور در ساختمان وزارت بهداشت برگزار شد. در اين جلسه وزراي بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، گردشگري و آموزش و پرورش، رئيس سازمان پدافند غيرعامل ستاد کل نيروهاي مسلح، رئيس سازمان مديريت بحران کشور، رئيس اورژانس کشور، سخنگوي دولت و جمعي از معاونان وزارت بهداشت نيز حضور داشتند. در اين جلسه سعيد نمکي وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکي گزارشي درباره وضعيت شيوع بيماري کرونا در سطح دنيا و اقدامات اين وزارتخانه جهت پيگيري و درمان اين بيماري ارائه کرد. سخنگوي شوراي اسلامي شهر تهران روز جمعه 2 اسفند 98 گفت: با توجه به مشاهده چند مورد بيماري کرونا در کشور، شهرداري تهران از جمعه ستاد 24 ساعته مديريت بحران تشکيل ميدهد. از تاريخ 13 اسفند طرح غربالگري مردم براي يافتن موارد ابتلا يا مشکوک به کرونا از سوي وزارت بهداشت آغاز شد. انگيزه براي انجام آن از آنجا بود که قبل از آنکه بيماري با علايم کرونا به بيمارستان مراجعه کند، از سوي نظام سلامت بهدنبال موارد مشکوک به کرونا ميگردند. از ديد مديريت بحران، فاصلهگذاري اجتماعي طرحي براي کاهش ريسک کرونا است، چراکه براي کم کردن ريسک بهويژه در برابر يک بيماري واگيردار، کاهش معرضيت يکي از پارامترهاي مهم براي کم کردن احتمال ابتلا است. بنابراين مشخص است که حداقل از قرون وسطي «قرنطينه» امري بديهي و متداول بوده و هر کسي که متوجه ميشد که بيماري خطرناکي در يکي از شهرها اتفاق افتاده است، از رفتن به آن شهر خودداري ميکرد و اهالي شهرهاي آسيب ديده نيز به گمان اينکه بيماري توسط غريبه وارد شهر آنان شده است سعي ميکردند با بستن دروازههاي شهر از ورود افراد غريبه بيشتر جلوگيري کنند. کاري که در کمتر از ربع قرن در کشورهايي مانند مکزيک انجام شده، بايد در سرلوحه مديريت بحران قرار گيرد. در آن صورت ميتوان حتي براي شهر تهران انتظار داشت تا اولا براي تهراني که در سال 1425 حدود 12ميليون نفر خواهد بود، برنامههاي علمي با ريسک پايينتري را شاهد باشيم.
