دانستنی‌ها

هشدار نسبت به مصرف بي‌رويه مکمل‌ها

متخصصان معتقدند که مصرف خودسرانه و بي‌رويه مکمل‌هاي حاوي ويتامين‌ها براي پيشگيري از ابتلا به کرونا باعث بروز اختلالاتي در عملکرد بدن مي‌شود و بهتر است در اين زمينه با پزشک مشورت شود. برخي متخصصان تغذيه بر اين باورند برخي ويتامين‌ها و مواد معدني در بهبود عملکرد سيستم ايمني بدن نقش دارند، اما مصرف خودسرانه و بي‌رويه مکمل‌هاي حاوي اين ريزمغذي‌ها ممکن است باعث بروز اختلالاتي در عملکرد بدن شود، بنابراين توصيه مي‌شود در صورتي که فرد دچار کمبود مواد مغذي نيست، بهتر است آنها را از طريق منابع غذايي تامين و از مصرف مکمل‌ها بدون مشورت با پزشک خودداري کند. مطالعات اخير نشان مي‌دهند هنوز هيچ روش اختصاصي وجود ندارد که با تقويت سيستم ايمني بتوان از ابتلاي افراد، به‌‌خصوص افراد مبتلا به ديابت، به ويروس کروناي جديد (COVID-19) پيشگيري کرد. به‌طور کلي آرامش (کنترل استرس)، خواب کافي و تغذيه مناسب مي‌تواند منجر به بهبود عملکرد سيستم دفاعي بدن شوند. يک متخصص تغذيه در اين زمينه مي گويد: در شرايط عادي و اضطرار لازم است تعادل و تنوع در مصرف مواد غذايي رعايت شود، دريافت ويتامين‌هاي مورد نياز بدن براي افزايش سطح ايمني و مقابله با بيماري و بهبودي، از طريق منابع غذايي تامين شود و منابع غذايي حاوي ويتامين‌ها و املاح هيچگونه ارجحيتي بر يکديگر ندارند. مهديه مدرسي تاکيد مي کند: از توصيه به مصرف مکمل‌ها بدون نظر پزشک خودداري شود، زيرا مصرف دوزهاي بالاي ويتامين و مواد معدني اثر محافظتي ثابت شده‌اي در پيشگيري از بيماري‌هاي عفوني ندارند. وي با بيان اينکه اثربخشي برخي ويتامين‌ها و مواد معدني در ارتقا ايمني بدن اثبات شده است، مي‌افزايد: منابع غذايي ويتامين A به دو شکل منابع حيواني و گياهي است که منابع حيواني از قابليت جذب بهتري نسبت به منابع گياهي برخوردار هستند. منبع غني اين ويتامين روغن کبد ماهي است و به ميزان کمتري نيز در شير و تخم‌مرغ وجود دارد. غلات صبحانه غني شده با اين ويتامين نيز از ديگر منابع به شمار مي‌روند.

منابع ويتامين B

وي اظهار مي‌دارد: ويتامين B6 در منابع حيواني مانند گوشت، ماهي، تخم‌مرغ، و لبنيات يافت مي‌شود. ويتامين B9 درميوه‌هاي تازه، سبزيجات برگي، مخمر و حبوبات وجود دارد. ويتامين B12 در بدن توسط برخي باکتري‌هاي مفيد ساخته مي‌شود و همچنين در گوشت گاو، صدف، ماهي‌هايي مانند سالمون، تخم‌مرغ و شير نيز وجود دارد. اين متخصص تغذيه با بيان اينکه ويتامين C علاوه بر اينکه يک آنتي‌اکسيدان است، باعث جذب بهتر آهن در بدن نيز مي‌شود، ادامه مي‌دهد: منابع اين ويتامين شامل انواع فلفل، سبزي‌هاي برگ سبز مانند اسفناج و سبزي خوردن، توت‌فرنگي، گريپ‌فروت، گوجه‌فرنگي، انبه، ليمو، انواع کلم، مرکبات و کيوي است و اين ويتامين در ميوه‌ها و سبزيجات به وفور يافت مي‌شود. مدرسي اضافه مي کند: ويتامين C بسيار حساس است، يعني در اثر نگهداري طولاني مدت در يخچال، پختن، گرماي هوا و نور از بين مي‌رود. پس محتواي ويتامين C در مواد غذايي گياهي وابسته به فصل، شرايط و مدت زمان نگهداري، نحوه نقل و انتقال و نحوه پخت متفاوت است، دقت داشته باشيم که شواهدي مبني بر مصرف مکمل آن در درمان بيماري ناشي از ويروس کرونا وجود ندارد. وي مي گويد: ويتامين D در ماهي‌هاي چرب (مانند سالمون، هاليبوت و کاد)، زرده تخم‌مرغ و روغن ماهي است و غني‌ترين منابع ويتامين E شامل بادام، مغز تخمه آفتابگردان، و روغن‌هاي گياهي مانند روغن‌هاي آفتابگردان، سويا، ذرت بوده و سلنيوم در انواع گوشت و غذاهاي دريايي، غلات و لبنيات يافت مي‌شود. اين متخصص تغذيه تصريح مي کند: زينک براي تقويت سيستم ايمني بدن در برابر ويروس مفيد است، گوشت‌ها، ماکيان، ماهي منابع غني از زينک هستند و به‌خاطر عدم وجود فيتات در آنها جذب زينک از اين منابع بالاست و تخم‌مرغ و محصولات لبني نيز عاري از فيتات هستند اما مقدار زينک در آنها نسبت به گوشت حيوانات کمتر بوده و غلات و حبوبات حاوي مقادير متوسط از زينک هستند اما مقادير بالاي فيتات در آنها جذب زينک را مختل مي‌ کند. ميوه و سبزيجات زينک اندکي دارند. مدرسي اظهار مي‌دارد: گرچه آهن اثر آنتي‌اکسيداني دارد و براي عملکرد هرچه بهتر آنزيم‌هاي آنتي‌اکسيدان در بدن لازم است اما از سوي ديگر، ميکروارگانيسم‌هاي بيماري زا از اين ماده معدني براي رشد خود استفاده مي‌کنند و مصرف زياد آهن در زمان وجود تب و يا عفونت در بدن ممکن است عفونت را تشديد کند، زيرا با مصرف زياد مکمل آهن باعث تشديد عوامل ايجاد کننده عفونت غذا مي‌شود. وي با اشاره به اينکه پروبيوتيک ميکروارگانيسم‌هاي زنده‌اي هستند که در دستگاه گوارش زندگي مي‌کنند و براي سلامتي انسان ضروري‌ بوده و مي‌توانند قدرت دفاعي بدن را ارتقا دهند، مي‌افزايد: برخي عوامل از جمله مصرف خودسرانه آنتي‌بيوتيک‌ها، استرس‌هاي رواني، افسردگي، برخي بيماري‌ها، چاقي به‌ويژه چاقي شکمي و مصرف مداوم دخانيات، عواملي هستند که مي‌توانند جمعيت پروبيوتيک‌ها را کاهش دهند، امروزه در صنعت غذا پروبيوتيک‌ها را به برخي مواد غذايي اضافه مي‌کنند. ماست پروبيوتيک، دوغ پروبيوتيک (کفير)، بستني پروبيوتيک از جمله اين محصولات هستند که مصرف آنها مي‌تواند سودمند باشد.

درمان وسواس روزهاي کرونايي

يک روانپزشک، در ارتباط با اضطراب و وسواس‌هاي روزهاي کرونايي، توصيه‌هايي را عنوان کرد. سيدهادي معتمدي، گفت: وسواس جزو بيماري‌هايي است که زيرمجموعه اضطراب تلقي مي‌شود و اغلب موارد با اصلاح رفتار و تمرين استفاده از حواس پنجگانه درمان‌پذير است. وي، ژنتيک، ترس بيش از حد، احساس مسئوليت افراطي و تربيت و سبک زندگي را از ريشه‌هاي وسواس برشمرد و افزود: افراد وسواسي از حواس پنجگانه‌شان استفاده نمي‌کنند، بلکه از ذهنشان استفاده مي‌کنند و يک راه درمان ساده براي آنها تمرين استفاده از حواسشان است. مثلا اشيايي را کنار هم بگذارند چشمشان را ببندند و از طريق لامسه تلاش کنند آنها را تشخيص دهند و يا انواع چاشني و ترشي را در ظروفي بگذارند و آنها را بچشند و سعي کنند درباره مزه آنها صحبت کنند، يا با گوش دادن به موسيقي حس شنوايشان را به کار بگيرند و…، از اين طريق مي‌توان بخش عمده‌اي از وسواس‌ها را برطرف کرد. اين روانپزشک گفت: آنچه امروز در جامعه مي‌بينيم بيش از آنکه وسواس کرونايي باشد ترس از کرونا است. وي با بيان اينکه وسواس انواع مختلفي مثل وسواس تشريفاتي و يا وسواس پرهيز دارد، ادامه داد: اضطراب مي‌تواند افراد را به وسواس و رفتارهايي سوق دهد که خيال مي‌کند با آنها اضطرابش کاهش مي‌يابد، اما رعايت دستورالعمل بهداشتي در حد معقول و توصيه شده کفايت مي‌کند. معتمدي با اشاره به اينکه وسواس رفتار بيهوده‌اي است که خود فرد نمي‌تواند جلوي آن را بگيرد، گفت: فرد نمي‌تواند جلوي وسواسش را بگيرد مگر اينکه ذهنش را تغيير دهد و به حواسش اعتماد کند، زيرا رفتار افراد وسواسي بر مبناي واقعيت نيست، بلکه ناشي از برداشت‌هاي ذهني آنها از واقعيت است.