طي چند وقت گذشته مقامات وزارت بهداشت درباره موضوع رايگانبودن يا نبودن درمان بيماران مبتلا به کرونا هم نظر نبودهاند. وزير بهداشت بارها در مصاحبههاي خود تاکيد کرده که هزينه درمان بيماران مبتلا به کرونا رايگان است، اما حسن روحاني، نيز ضمن اشاره به هزينههاي درمان بيماري کرونا براي مردم اظهار کرد که بهدليل «مستحکمبودن پايههاي سلامت» افراد مبتلا تنها 10درصد از هزينه درمان را ميپردازند. عليرضا زالي، فرمانده عمليات مديريت کرونا در تهران گفته است که اگر فردي بيماري کوويد 19 داشته باشد و تست آن مثبت شد با دستور وزير بهداشت کليه خدمات ارائه شده به اين فرد رايگان خواهد بود. اما قاسم جان بابايي، معاون وزير بهداشت گفته است بيماران مبتلا به کرونا 10درصد هزينه را پرداخت ميکنند.
هزينه درمان کرونا در ايران چقدر است؟
ابتدا نگاهي به هزينههاي درماني کرونا در ايران، مياندازيم. طبق اعلام چند روابط عمومي بيمارستانهاي دولتي به خبرنگار «آرمان ملي» هزينه درمان بيماران کرونايي که نيازي به بستري در بخشي ويژه ندارند و در بخش عادي بيمارستانها بستري ميشوند، دوميليون تومان و متوسط هزينههاي درمان کرونا در بخش مراقبتهاي ويژه (بستگي به طول درمان دارد) حدود 4ميليون است. 90درصد هزينه بستري بيماران کرونا را در بيمارستانهاي دولتي را بيمه ميپردازد و رقم پرداختي اين بيماران بدون بستري در آيسييو، حدود 150هزار تومان است. اما اين هزينه در بيماراني که در بخش آيسييو بيمارستان بستري ميشوند، متفاوت است.
روايت شهروندان از هزينههاي درمان کرونا
با اين حال يکي از شهروندان تهراني که به کرونا مبتلا شده و چند روز پيش از بيمارستان مرخص شده، به «آرمان ملي» ميگويد: حدود شش روز در بخش آيسييو بيمارستان و چهار روز در بخش عمومي بستري بودم و وقتي خواستم براي ترخيص مراجعه کنم، با توجه به بيمه تامين اجتماعي که داشتم بايد دوميليون تومان نيز پرداخت ميکردم با توجه به اينکه چند ماه بيکار بودم و از سوي کارگاهي که در آن مشغول بهکار بودم به محض اينکه فهميدم کرونا دارم، اخراج شدم، پرداخت اين مبلغ در توانم نبود و مسئولان بيمارستان مرا به واحد مددکاري ارجاع دادند. در آنجا آنقدر بيمار بود که اصلا کسي جواب ما را نميداد و در نهايت گفتند که بايد چند روز ديگر بيايد، بيمارستان نيز اعلام کرد که تا پرداخت هزينه بايد در بيمارستان بمانيد و مجبور شدم با قرض هزينه بيمارستان را پرداخت نمايم. يک بيمار کرونايي در اصفهان نيز چند روز پيش در گفتوگو با بولتن نيوز اظهار تعجب برانگيزي را مطرح کرد، او از هزينه 9ميليون و 500هزار توماني درمان خود خبرداد و وقتي پول براي ترخيص نداشتم، مسئولين بيمارستان کارت ملي و کارت خودرو مرا گرو گرفتند تا با تهيه پول مدارک خود را پس بگيرم. اميرحسين حسينخاني افزود: اينجانب در 28 اسفند سال گذشته با علائم بيماري کرونا در بيمارستان امين اصفهان بستري شدم. بستري اينجانب با تشخيص کرونا بود که 2 روز در اورژانس بيمارستان و سه روز هم در آيسييو و 2 روز هم داخل بخش بستري بود. شهروند ديگري ميگويد: بهدليل سرفههاي خشک و سردرد نگران شدم. با تلفني که اعلام کرده بودند تماس گرفتم. اپراتور گفت بهتر است آزمايش بدهم و قطع کرد. بيمارستان مسيح دانشوري گفت آزمايش براي افرادي است که بهدليل شرايط نامناسب به بيمارستان مراجعه ميکنند. با يک بيمارستان خصوصي تماس گرفتم آنها يک نفر را فرستادند که آزمايش گرفت و من 650هزار تومان پرداخت کردم. در اين شرايط اظهار نظرهاي مردم در شبکههاي اجتماعي در رابطه با دريافت هزينههاي درمان در برخي از بيمارستانهاي دولتي و خصوصي مخصوصا در شهرهايي همچون قم، باعث تشديد اين نگرانيها شده است. چند روز پيش، محمدرضا قدير، رئيس دانشگاه علوم پزشکي قم گفت که هنوز بخشنامهاي از سوي وزارت بهداشت مبني بر عدم دريافت هزينه از بيماران کرونا ابلاغ نشده است. رئيس دانشگاه علوم پزشکي قم درباره تعيين تکليف فرانشيز (به مبلغي از خسارت گفته ميشود که برعهده بيمهگذار بوده و بيمهگر نسبت به آن تعهدي ندارد)، بهويژه ميزان فرانشيز اتباع خارجي و افراد معمولي مشخص شود که اين مساله در حال پيگيري است. با اين حال در اين گزارش سعي داريم به اين پاسخ برسيم که وضعيت هزينههاي درماني در بيمارستانها چگونه است.
علامت سوال روي بيمه سلامت
اما کساني که بيمه نيستند وضعيت پرداخت هزينهشان به چه شکلي است؟ روز گذشته مدير کل بيمه سلامت استان تهران اعلام کرد که بيماران کرونايي روي تخت بيمارستان بيمه ميشوند و ارائه خدمت به اين بيماران مستلزم اعتبار نيست. سيد محمد حسيني اعلام کرد که بر اساس تمهيدات بهعملآمده از سوي سازمان بيمه سلامت ايران مقرر شد دفترچه بيمه تمامي گروهها شامل کارکنان دولت، بازنشستگان، روستاييان، طلاب، خانواده معظم شهدا و ايثارگران، دانشجويان، مددجويان بهزيستي و بيمه رايگان تا اول تيرماه سال 99 تمديد شده و تنها بيمه شدگان صندوق ايرانيان هستند که علاوه بر امکان پرداخت سيستمي با توجه به تعداد محدود ميتوانند مراجعه حضوري هم داشته باشند و سيستم استحقاق سنجي که در بخش بستري از گذشته فعال بود نيز از نيمه دوم فروردينماه در سراسر کشور براي بخش سرپايي در حوزه خصوصي و دولتي راهاندازي شده است. اما اين صحبتها در حالي مطرح ميشود که در مهرماه سال 98 بود که بر اساس ابلاغيه هيات وزيران، سازمان بيمه سلامت موظف شد نسبت به پوشش بيمهاي افراد فاقد بيمه در کشور اقدام کند، يکي از شرايط استفاده از تسهيلات بيمه اجباري سلامت، خود اظهاري خانوادهها براي تعيين حق بيمه بود. بهطوري که افرادي که نيازمندي که توانايي پرداخت حق بيمه را ندارند، با تاييد وزارت رفاه حق بيمه را دولت ميدهد اما براي ساير افراد ماهانه 48هزار و 400 تومان و در سال 581هزار تومان حق بيمه بايد پرداخت شود. در همان زمان بود که طاهر موهبتي مديرعامل بيمه سلامت، اعلام کرد که 10درصد از جمعيت کشور از هيچپوشش بيمهاي برخوردار نيستند. يعني بيش از 8ميليون نفر ايراني در کشور، تا سال گذشته از هيچگونه بيمهاي براي استفاده از خدمات درماني برخوردار نبودند. اما اين بيمه يک نقص بزرگ هم دارد و آن را ميتوان در صحبتهاي فردي که با دفتر روزنامه تماس گرفت، جستوجو نمود. اين شهروندان به «آرمان ملي» ميگويد: حقوق ماهانه من بر اساس حقوق وزارت کار است و زمانيکه براي دريافت بيمه سلامت مراجعه کردهام، بعد از يک ماه پيامکي مبني بر دريافت 48هزار تومان براي هر نفر به من ارسال شد. جالب اينجاست که هيچگونه حق اعتراض و بررسي مجدد هم وجود ندارد و بايد اين هزينهها را پرداخت ميکردم تا بيمه شوم. با اين حال در اين رابطه با طاهر موهبتي، مديرعامل سازمان بيمه سلامت ايران تماس گرفتيم، اما او پاسخگوي ما نشد.
بيمارستانها در حال ورشکستگي
اما وضعيت پرستاران و کادر درماني نيز بهتر از بيماران نيست و آنها نيز در اين بين از نظر مالي و دريافت حقوق متضرر شدهاند. يکي از پرستاران بيمارستانهاي دولتي و وابسته به وزارت نفت که نميخواهد نامش منتشر شود، به «آرمان ملي» ميگويد: بيمارستانها در حال ورشکسته شدن هستند و اکثرا که تامين هزينههاي آنها که بر مبناي عملهاي جراحي بود، چند ماه است که عملي در آنها صورت نميگيرد. در بيمارستان ما تنها دو بخش را مختص بيماران عادي در نظر گرفتهاند و همه بخشها پر از بيماران کرونايي شده است. در اين بين به ما اعلام کردهاند که اضافه کاريها را حذف ميکنيم و مزاياي حقوقتان تا زمان اتمام کرونا قطع ميشود. من از بيمارستانهاي دولتي ديگر هم خبر دارم که به پرستاران اعلام کردهاند فعلا توان پرداخت حقوق را ندارند و بعد از فروکش کردن شيب کرونا حقوقشان پرداخت خواهد شد.