فقط «چين‌گير» نشويم

سخنگوي وزارت بهداشت ايران مي‌گويد «به‌نظر مي‌رسد آمار‌هاي چين يک شوخي تلخ بود». سفير چين پاسخ مي‌دهد «وزارت بهداشت چين هر روز نشست خبري دارد. پيشنهاد مي‌کنم براي حصول نتيجه، اخبار آن را با دقت بخوانيد». سخنگو: «مباحث علمي را هيچگاه نه مي‌توان و نبايد با سياست آميخت، همه محافل آکادميک دنيا بر پايه اطلاعات اپيدميولوژيک و گزارش محققان چين، حداقل آنفلوآنزاي تيپ A ÑÇ ÇÒ æíÑæÓ äæÏíÏ ˜ÑæäÇ æÎíãÊÑ ÞáãÏÇÏ ˜ÑÏäÏ¡ ÇãÑæÒ íÇÝÊååÇ ÎáÇÝ Çíä ÑÇ äÔÇä ãíÏåÏ¡ Èå íÇÝÊååÇí ÎæÏí ÇØãíäÇä ÈíÔÊÑí ÏÇÑíã». ÓÝíÑ íä ÇÓÎ ãíÏåÏ: «ÂÞÇí ÚÒíÒ¡ ÈäÇÈÑÇíä ÇãíÏæÇÑã ˜å ÔãÇ Èå ÍÞÇíÞ æ ÊáÇÔåÇí ÈÒÑ ãÑÏã íä ÇÍÊÑÇã ÈÐÇÑíÏ». ÏÇÓÊÇä ÈÇáÇ ãííÑÏ. ÓÎäæí æÒÇÑÊ ÎÇÑÌå ÇíÑÇä ÊæÆíÊ ãí˜äÏ «ÔÌÇÚÊ¡ ÝÏǘÇÑí æ Úãá˜ÑÏ ÍÑÝåÇí íä ÏÑ ãåÇÑ ˜ææíÏ 19 ÑÇ ÈÇíÏ ÊÇÆíÏ ˜ÑÏ». ÓÝíÑ ÇíÑÇä ÏÑ íä åã ÏÓÊ Èå ˜ÇÑ ãíÔæÏ æ ãíäæíÓÏ: «Êǘäæä ˜ã˜åÇí ÏæáÊí æ ãÑÏãí íä ÈÇ 28 ÑæÇÒ ØÈÞ ÌÏæá íæÓÊ ÇÒ ÔåÑåÇí ˜ä¡ ÔÇäåÇí æ æÇäÌæ Èå ˜ÔæÑãÇä ÇÑÓÇá ÔÏå ÇÓÊ¡ ÈíÔ ÇÒ Ïåãíáíæä ãÇÓ˜¡ 500åÒÇÑ ˜íÊ ÊÔÎíÕ ˜ÑæäÇ¡ 300åÒÇÑ ÌÑÇÍí æ áÈÇÓ ÇíÒæáå¡ Ïæãíáíæä æ 200åÒÇÑ ÏÓʘԡ 350 æäÊíáÇÊæÑ¡ 500 ÇÊÇÞ íÔ ÓÇÎÊå ÈíãÇÑÓÊÇäí æ ÇäæÇÚ ÏÇÑæ æ ÊÌåíÒÇÊ ÈíãÇÑÓÊÇäí ÇÒ Ìãáå Çíä ˜ã˜åÇ ãíÈÇÔÏ». ÍãáååÇí ÇÕæáÑÇíÇä Èå ÓÎäæ åã ÔÑæÚ ãíÔæÏ ˜å ÑÇ ÏÑ Çíä ÔÑÇíØ ÍÓÇÓ ÈÑÇí ˜ÔæÑ åÒíäå ÊÑÇÔíÏå ÇÓÊ æ ÏÑ ÔÑÇíØí ˜å åí˜ÔæÑ ÏíÑí ÏÑ ÌåÇä ˜ã˜ æ íÇæÑ ÇíÑÇä äíÓÊ¡ íä ÑÇ ÑäÌÇäÏå ÇÓÊ. ÂÞÇí ÓÎäæ åã ÇÒ Ïá íäíåÇ ÏÑãíÂæÑÏ æ ÊæÆíÊ ãí˜äÏ «æ ÇãÇ¡ ÏæáÊ æ ãáÊ ÇíÑÇä ÞÏÑÏÇä ÏæáÊåÇ æ ãáÊåÇíí ÇÓÊ ˜å ÈåæíŽå ÏÑ Çíä åãåíÑí ÌåÇäí ˜ÑæäÇ ÏÑ ˜äÇÑÔÇä ÇíÓÊÇÏäÏ æ ÍÇÝÙå ÊÇÑíÎí ÇíÑÇäíÇä ÇáÈÊå Çíä ÞÓãÊ ãÇÌÑÇ ÑÇ åã ÝÑÇãæÔ äÎæÇåÏ ˜ÑÏ. ÍãÇíÊåÇí íä ÇÒ ãáÊ ÇíÑÇä ÏÑ Çíä ÑæÒåÇí ÓÎÊ¡ å˜ÐÇ ÝÑÇãæÔ äÇÔÏäí ÇÓÊ. ÈíÇäÇä ÐæÞ ÒÏå äÔæäÏ».

تحليل و نتيجه‌گيري

1- اگر سفير چين خيلي تند و حتي خارج از عرف ديپلماتيک جواب سخنگو را مي‌دهد، کارش را درست انجام داده است. سفير اصلاً وظيفه‌اش حفاظت از منافع کشورش است. ايرادي به سفير چين وارد نيست، سفراي ما اگر انجام نمي‌دهند، وظيفه‌شان را نمي‌دانند يا آنقدر احساس قدرت نمي‌کنند که از منافع کشور دفاع کنند. 2- اصولگرايان درست مي‌گويند که در اين شرايط حساس نبايد براي کشور هزينه تراشيد، آن هم وقتي فقط يک کشور باقي مانده که در اين شرايط کمک کند. سخنگو کار درستي نکرده است. 3- اصل اين حرف که نبايد با سخن و گفتار براي کشور و منافع ملي هزينه تراشيد هم درست است، اتفاقا در همه شرايط درست است. ميليون‌ها ايراني سال‌هاست همين را مي‌گويند، برخي گوش نمي‌دهند. 4- تقصير چيني‌ها نيست که در کشور ما به‌گونه‌اي عمل شده است که در جهان فقط چين انگيزه‌هايي براي حمايت نيم‌بند از ما دارد. اگر هم چيني‌ها از اين موقعيت ما استفاده کرده و منافع‌شان را دنبال کنند، کار غيراخلاقي نکرده‌اند (يعني اصلا در روابط بين‌المللي عمدتا اخلاق کيلويي چند)، کارشان را درست انجام مي‌دهند. 5- شايسته نيست ما به‌گونه‌اي عمل کنيم و به نقطه‌اي برسيم که چشم‌مان به حمايت چين باشد. چيني‌ها که تقصيري ندارند، نگاه‌مان به سياست خارجي که واقعي و متوازن شود، آنها هم به گونه بهتري با ما رفتار خواهند کرد. 6- چين، بخواهيم يا نخواهيم، يک قدرت اقتصادي، نظامي و سياسي جهاني است و قدرتمندتر هم مي‌شود. چيني‌ها هم مثل همه قدرت‌ها دنبال منافع‌شان هستند، هيچ‌تفاوتي هم ندارند. ما نتوانيم وزن چين در سياست اقتصادي و روابط بين‌الملل ايران را با توسعه روابط با ساير قدرت‌ها متوازن کنيم، چيني‌ها همان کاري را با ما مي‌کنند که بايد بکنند؛ دنبال کردن منافع‌شان با تمام توان و فشار. اين کار سخت را با چاشني زبان هم خواهند آراست و از منظر منافع ملي خودشان، کار درستي هم مي‌کنند، البته تلخ است. 7- اين ما هستيم که بايد به گونه‌اي عمل کنيم که «چين‌گير» (بر وزن نمک‌گير) نشيم يا «گير»ي نيفتيم که چيني‌ها بتوانند منافع‌شان را با فشار دنبال کنند، يا «گير» چيني‌ها نيفتيم. هر جوري بخوانيدش، همان «چين‌گير» عبارت خوبي است. خلاصه کاري کنيد «چين‌گير» نشويم، قدرت‌شان که بيشتر شود، سخت‌تر هم مي‌شود. اصل «هزينه نتراشيدن براي منافع ملي» را هم همه در همه موقعيت‌ها رعايت کنند نه فقط سخنگوي وزارت بهداشت.