خسارت کرونا به اقتصاد ایران؛ معادل 15 درصد GDP
در حالي که انتظار ميرفت سال 99 سال تخليهشدن فشارهاي ناشي از تحريم باشد، اما شيوع ويروس کرونا در ايران تمام معادلات را برهم ريخت. در بعد کلان و بودجه که اقتصاد ايران وابسته به صنعت نفت و نظام مالياتي است، وضعيت چندان مساعدي حاکم نيست. قيمت نفت اوپک به زير 20 دلار رسيده و سازمان امور مالياتي هم بر کاهش فشار به کسبوکارهاي توليدي اخذ ماليات را سه ماه به تعويق انداخته است. همچنين از آنجايي که تقريبا تمامي کشورهاي جهان درگير کوويد - 19 شدهاند ديگر کسي را توان ياريرساندن به ايران نيست و هر دولتي فعلا به نجات مردم و کشور خود ميانديشد. بهويژه چين بهعنوان شريکي استراتژيک و مهمترين همکار اقتصادي ايران که اولين کشور ناقل کرونا بود در اين روزها توان وارداتي خود را از دست داده است و تا بازگشت به شرايط پيش از کرونا فاصله زيادي دارد. حتي با شرايط کنوني نظام بينالمللي و فشارهاي آمريکا و اروپا به اين کشور، حالا کمونيستهاي آسيايي شرايط خود در بازارهاي جهاني را در خطر ميبينند. در صورتي که چين موقعيت خود در اين بازارها را از دست دهد، بايد شاهد تاثير مستقيم آن روي اقتصاد ايران باشيم. از سوي ديگر، امسال که ايران با محدوديت منابع ارزي مواجه شده، ممکن است در واردات کالاهاي اساسي دچار مشکل شود؛ حال کرونا هم بسياري از بنگاههاي توليدي را به تعطيلي کشانده که اين امر ميتواند در ميانمدت افزايش قيمت کالاهاي اساسي را به دنبال داشته باشد. همچنين با افت درآمدهاي مالياتي و به صفر رسيدن اندوختههاي نفتي به نظر ميرسد کرونا روزهاي بهمراتب سختتري را پيش روي دولت قرار داده است. اينها موضوعاتي است که رئيس سازمان برنامه و بودجه هم روز گذشته به آن اشاره داشت. محمدباقر نوبخت با حضور در مجلس تاکيد کرد: علاوه بر پرداختهاي حمايتي گذشته، اگر در مورد کسبه و بنگاهها حمايتي صورت نگيرد، ممکن است کارگران اخراج شوند، لذا مقرر شد 75 هزار ميليارد تومان تسهيلات براي حمايت از توليد اختصاص داده شود. البته تمامي اين هزينهها خسارتهاي سنگيني را به اقتصاد کشور تحميل ميکند. معاون اقتصادي رئيس جمهوري و وزير امور اقتصادي و دارايي متفقالقول ميزان اين خسارت را معادل 15 درصد کل توليد ناخالص داخلي برآورد کردهاند. فرهاد دژپسند، وزير اقتصاد، در اين زمينه اعلام کرد: براي کمک به بخشهاي متاثر از بيماري کرونا 100 هزار ميليارد تومان در نظر گرفته شده است. علاوه بر 75 هزار ميليارد تومان مورد اشاره، حدود 5500 ميليارد تومان به صندوق بيمه بيکاري کمک خواهد شد و بخشي نيز براي اعتبارات هزينهاي بخش بهداشت و درمان تخصيص خواهد يافت. همچنين با توجه به اثرات اقتصادي شيوع کرونا، در راستاي کمک به معيشت و توان خريد مردم، 23 ميليون خانوار از تسهيلات بانکي با نرخ سود پايين در قالب کارتهاي خريد بهرهمند ميشوند.
کسبوکارهايي که سکه شدند
کرونا بهرغم تمام هزينههايي که به اقتصاد ايران و جهان تحميل کرد، اما به بعضي از کسبوکارها هم رونق بخشيد. دارو، لوازم بهداشتي، ميوه و سبزي، آموزش آنلاين، سرگرميهاي خانگي، گياهان عطاريها، خواروبار و ... ازجمله کالاها و محصولاتي هستند که در اين مدت بيش از گذشته طرفدار پيدا کردهاند و کرونا بازارشان را سکه کرده است.
