دسترسی عمومی به خدمات غیرحضوری تسهیل شود
آرمانملي- زينب مختاري: از آغاز شيوع بيماري کرونا در کشور و افزايش شمار مبتلايان، بانکها بهعنوان يکي از چند محل پرخطر در روند سرايت ويروس کوويد19 معرفي شدند. در همين اثنا 30 تن از کارمندان شبکه بانکي نيز براثر ابتلا به اين بيماري درگذشتند تا هم مديران بانکي و هم مشتريان آنها قانع شوند که حضور در بانکها بايد به حداقل ممکن برسد. در اين ميان زيرساختهاي الکترونيکي شبکه بانکي توانست بسياري از تراکنشها و عمليات بانکي افراد را در بستر اينترنت به انجام برساند. در هفتههاي اخير تلاشهاي زيادي براي دورکردن مشتريان از شعب بانکي انجام شده است، اما برخي از بانکها بدون توجه به اين مساله با انجام اقداماتي مانند برداشت از حساب مشتريان به بهانههاي مختلف، مشتريان را همچنان براي حضور در شعب دعوت ميکنند. بر اين اساس، در روزهاي اخير پيامک برداشت 12 هزار توماني از حساب مشتريان براي ارسال سالانه پيامک براي افراد ارسال شده است. نکته جالب اين است که برداشت 12 هزار توماني حتي از برخي حسابهاي انجام شده که در ماههاي اخير، تراکنشي نداشته و در نتيجه صاحبان آنها تمايلي به دريافت پيامک نداشتهاند.
روند مراجعات حضوري به شعب بانکها از نخستين روز کاري سال 99 مجددا آغاز شده است. بانکها در اين مدت بهصورت شيفتي و با حداقل تعداد کارمندان پاسخگوي مراجعات بودهاند. با اين حال همين ميزان مراجعات نيز از خطر ابتلاي مشتريان و کارکنان بانکها به بيماري نکاسته است. اکنون در اقدامي عجيب از سوي بانکها، پيامکهايي براي مردم ارسال شده و طي آن از مشتريان خواسته شده تا اگر تمايلي براي دريافت پيامک تراکنش ندارند به شعبه بانک مورد نظر مراجعه کنند. بدين ترتيب يا مشتريان ناچار هستند ريسک انتقال ويروس کرونا را پذيرفته و به شعب بانکها بروند يا اينکه از ترس اين بيماري، قيد پول خود را بزنند. در متن پيامک ارسالي يکي از بانکها آمده است: «مشتري گرامي بانک... با توجه به اتمام اعتبار سرويس پيامک حساب شما در تاريخ 20/1/99 و تمديد خودکار آن تا پايان سال 99، مبلغ 120 هزار ريال از حساب شما کسر ميشود. در صورت عدم تمايل به دريافت سرويس به شعبه يا اينترنتبانک مشتريمحور مراجعه کنيد.» از سوي ديگر برخي مردم به دليل هراس از کرونا، از حضور در شعبه براي متوقف کردن برداشت از حسابشان خودداري ميکنند که باعث تداوم برداشت توسط بانک ميشود. اگرچه رقم 12 هزار تومان به نظر عدد کوچکي است اما اگر آن را در ميليونها مشتري بانکي ضرب کنيم، عدد بسيار بزرگي ميشود. بهعنوان مثال در صورت برداشت بدون رضايت اين مبلغ از حساب فقط يک ميليون مشتري، جمع رقم آن، به 12 ميليارد تومان ميرسد.
بسترهاي آماده خدمات غيرحضوري
در پيامکهاي ارسالشده از سوي بانکها اعلام شده است که مشتريان ميتوانند براي انصراف از دريافت پيامک، از اينترنتبانک استفاده کنند؛ اما با توجه به اينکه اينترنتبانک بسياري از بانکها توسط مردم فعال نشده است، مشتريان ناچار هستند که براي غيرفعال کردن برداشت از حسابشان به شعبه مراجعه کنند که هم براي خودشان و هم براي کارمندان بانک، خطرساز است. در اين ميان با توجه به اينکه دورنماي مشخصي از پايان دوره شيوع اين بيماري در کشور وجود ندارد و وزارت بهداشت نيز همچنان بر رعايت قرنطينه خانگي، تعطيلي واحدهاي صنفي و به حداقل رساندن قعاليتهاي خارج از خانه تاکيد ميکند، انتظار ميرود بانک مرکزي با ايجاد يک سامانه يکپارچه با دسترسي آسان از طريق کدهاي USSD يا سامانههاي ديگر اينترنتي، ثبت درخواست فعالسازي يا انصراف از خدمات پيامکي کليه بانکها را تسهيل کند. پيش از اين، بانک مرکزي طي ابلاغيهاي برداشت اقساط وامهاي قرضالحسنه از حساب مشتريان را توسط بانکها ممنوع اعلام کرده بود؛ با اين حال بيتوجهي بانکها به اين ابلاغيه و برداشت غيرقانوني از حساب مرتبطين وامهاي قرضالحسنه، باعث شد که دريافتکنندگان اين وامها به ناچار روانه شعب بانکها شوند. بانک مرکزي نيز در واکنش به اين برداشتهاي غيرقانوني، با معرفي سامانهاي از مشتريان خواست در صورت مواجه شدن با اين موضوع، تخلفات را در اين سامانه ثبت کنند. از سوي ديگر، همانگونه که در مورد پيامکهاي سررسيد اقساط اعلام شد، احتمالا پيامکهاي کسر از حساب نيز به صورت اتوماتيک ارسال ميشوند که بانکها ميتوانند از طريق اطلاعرساني و تسهيل دسترسي مشتريان به حساب خود، گزينههاي انصراف يا درخواست تداوم سرويس را از طرق ديگري براي آنان فعال کنند. در اين صورت ميتوان اميد داشت تا شبکه بانکي نيز در قطع زنجيره اين بيماري با جلوگيري از مراجعات حضوري غيرضروري وظيفه خود را ايفا کرده باشد. بهويژه آنکه به نظر ميرسد اين بستر براي تسهيل فعاليتهاي بانکي مشتريان به خوبي فراهم بوده و وزارت ارتباطات نيز ميتواند کمک جامعي به اين امر نمايد.
