آرمان ملي- امير داداشي: کاهش تقاضاي نفت در پي شيوع بيماري کرونا با سرمنشأ چين، بزرگترين واردکننده نفت جهان و بروز رشد عرضه نفت در پي وقوع جنگ قيمت نفت بين عربستان و روسيه موجب شد تا قيمت نفت کمترين نرخ خود طي 17 سال اخير را تجربه کند و يکي از تاريخيترين سقوطهاي ماهانه خود را تجربه کند. در حالي که ششم ژانويه قيمت هر بشکه نفت پايه برنت درياي شمال حدود 69 دلار بود، روز چهارشنبه قيمت طلاي سياه به 24 دلار رسيد تا حتي برخي از کارشناسان ادعاي منفيشدن قيمت نفت را طي يک ماه آينده پيش بکشند. با اين حال دو توئيتي که رئيس جمهوري آمريکا روز پنجشنبه مبني بر توافق سعوديها و روسها بر سر کاهش 15 ميليون بشکهاي عرضه در صفحه شخصي خود گذاشت، مسير بازار را تغيير داد و قيمت نفت را به مدار صعودي بازگرداند. بلافاصله پس از انتشار توئيتهاي دونالد ترامپ، قيمت هر بشکه نفت پايه برنت درياي شمال با 5/32 درصد افزايش به 32 دلار و 79 سنت رسيد، البته با تخليه شوک خبري و تکذيب مذاکرات از سوي مقامات روسي روز گذشته قيمت نفت باز هم عقبنشيني کرد و در بازه 28 تا 30 دلار معامله شد. حال نکته مشخص اين است که سعوديها خواستار برگزاري نشست فوقالعاده توليدکنندگان اوپک و غيراوپک شامل روسيه براي متوازنکردن بازارهاي نفت شدهاند. وزارت انرژي آذربايجان نيز روز گذشته اعلام کرد که نشست گروه اوپکپلاس قرار است در 6 آوريل (18 فروردين) و به صورت ويدئوکنفرانس برگزار شود. کارشناسان پيشبيني ميکنند در صورت حصول توافق و فروکشکردن تب کرونا قيمت هر بشکه نفت در سال 2020 به بازه 40 تا 50 دلاري بازگردد. «با دوستم محمد بن سلمان، شاهزاده عربستان، حرف زدم، او هم با پوتين حرف زد، انتظار دارم که آنها [توافق کنند] 10 ميليون بشکه نفت در روز از توليد خود بکاهند که براي صنعت نفت و گاز آمريکا خوب خواهد بود.»؛ همين توئيت 39 کلمهاي ترامپ کافي بود تا سقوط آزاد بازار نفت سرانجام از روز پنجشنبه متوقف شود و بار ديگر نرخ طلاي سياه به بالاي 30 دلار برسد. البته با تکذيب توافق عربستان و روسيه از سوي کاخ کرملين، برخي کارشناسان با تشبيه رفتار رئيس جمهوري آمريکا به دلالان بازارها او را متهم به نوسانگيري نفت کردند. زيرا در حالي که ترامپ از کاهش توليد 15 ميليون بشکهاي در بازار نفت خبر داد، سخنگوي کاخ کرملين روسيه هرگونه انجام تماس تلفني ميان پوتين و بن سلمان را رد کرد. بدين ترتيب برخي تحليلگران بازار نفت معتقدند که با ادامه وضع موجود، مازاد روزانه بازار جهاني نفت حداقل 20 ميليون بشکه در روز خواهد بود و اين حجم نفت بهسرعت ميتواند ذخاير نفتي کشورها را لبريز کند. از اين رو، 18 دقيقه بعد از توئيت ترامپ، عربستان سعودي بهعنوان بزرگترين توليدکننده نفت اوپک از کشورهاي همسو با روسيه در چارچوب گروه اوپکپلاس و ساير توليدکنندگان نفت جهان دعوت کرد تا با برگزاري جلسهاي اضطراري به يك راهحل عادلانه به منظور ايجاد ثبات در بازار دست يابند. البته تحليلگران موسسه يو.بي.اس اعلام کردند که درباره پذيرش و تعهد روسيه و عربستان براي کاهش عمده توليد و پايان جنگ قيمت نفت شک دارند و انتظار دارند که قيمتها همچنان تحت فشار باشد. حال بايد ديد در جلسه اين هفته اوپکپلاس چه نتيجهاي حاصل ميشود.
جنگ قيمتها به نفع چين
با اينکه توليدکنندگان نفت بيشترين آسيب را از جنگ قيمتي عربستان و روسيه ديدهاند، اما به نظر ميرسد اين شرايط به نفع چين که بزرگترين واردکننده و منشأ شيوع ويروس کرونا شناخته ميشود تمام شده است. چنانکه چين از سقوط 60 درصدي قيمت نفت در سال جاري ميلادي بهره ميبرد و اين بشکههاي ارزان را براي پرکردن ذخاير استراتژيک خود خريداري ميکند. علاوه بر ذخاير دولتي، احتمالا چين از شرکتهاي خصوصي هم ميخواهد ذخاير خود را پر کنند. هدف اوليه، نگهداشتن ذخاير دولتي برابر با 90 روز واردات خالص است که در آخر با احتساب ذخاير تجاري، تا 180 روز افزايش مييابد.