از سوي ديگر امير پويان رفيعي شاد، رئيس انجمن دفاتر خدمات مسافرتي استان تهران گفت: بعد از اتفاقاتي که هفته گذشته در کشور افتاد، بسياري از گروههاي گردشگري بينالمللي سفرشان را به ايران لغو و يا تعليق کردهاند که خسارت زيادي به اين صنعت وارد خواهد کرد. لغو تورهاي گردشگري خسارتهاي زيادي به اين صنعت وارد ميکند. وي افزود: گردشگري صنعت حساس و تاثيرپذيري است. بلافاصله بعد از اتفاقي که هفته گذشته افتاد، بسياري از گروههاي گردشگري سفرشان را به ايران لغو و يا تعليق کردهاند. بهعنوانمثال حتي گردشگراني که از کشور عراق در شهر مشهد مقدس اقامت داشتند، بعد از وقوع حادثه سقوط هواپيما اين شهر را ترک کردند. رئيس انجمن دفاتر خدمات مسافرتي استان تهران در پاسخ به اين پرسش که چه زماني ميتوان از ميزان دقيق خسارت وارده مطلع شد گفت: بهجز گردشگران عراقي، تورهاي گردشگري خارجي بازديدکننده از ايران، معمولا برنامهاي يکساله را تنظيم ميکنند. خيلي از اين سفرها براي فصل سفر ايران يعني ارديبهشت و يا مهرماه برنامهريزي ميشود. بنابراين تاثيرگذاري اين رويدادها را در سال آينده شاهد خواهيم بود. البته در روزهاي اخير و براي سال جاري هم شاهد لغو بسياري از سفرها بودهايم. خسارتهاي مربوط به اين صنعت فقط مربوط به اين تورها و لغو يا تعليق آن نيست، بلکه کل هزينه فعاليتهايي که به جذب و اقامت گردشگر ميانجامد، از هزينه بازاريابي و حضور در نمايشگاههاي و ايجاد زيرساختها تا صنعت هتلداري و اقامتگاهها در اين مورد، جزء خسارتها بهحساب ميآيد.
ضربه بزرگ به صنعت سبز
هر چند درآمد گردشگري کشور ما در مقايسه با بعضي از همسايگان مثل ترکيه بالا نيست اما همين هم تحت تاثير اتفاقات اخير قرار گرفته است. علي اصغر مونسان، وزير ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي در رابطه با آمار لغو تورهاي بينالمللي گفته است: اين اتفاقات ضربه بزرگي به گردشگري وارد کرده است. بعضي از کشورها توصيههايي در اين باره داشتهاند که حتما اثراتي در کنسل شدن تورهاي ايران داشته است، تلاش ميکنيم به حالت عادي برگرديم. قطعا عدد 70درصد قابل توجه است، در بعضي از کشورها اين ريزش بيشتر بوده و در برخي کمتر، ما بازارهاي جديدي را اضافه ميکنيم و اميدواريم اين شرايط تغيير کند. وي همچنين اظهار کرد: اقداماتي معمولا در شرايط نرمال براي توسعه گردشگري برنامهريزي ميشود اما گردشگري ويژگيهايي دارد که با کوچکترين حاشيه و عدم امنيت با مشکل مواجه ميشود. در سال 1398 حوادث زيادي اتفاق افتاد که اثرات گستردهاي در گردشگري داشت، اما با برنامهريزي و تلاش از آنها عبور کرديم، هر کدام از آن اتفاقات ميتوانست ضربه بزرگي وارد کند. وي ادامه داد: اتفاقات اخير وسعت بيشتري داشته است. تلاش ميکنيم اثرات منفي آن را کنترل کنيم و به حالت عادي برگرديم، اميدوارم از اين وضعيت عبور کنيم و زودتر نرمال شويم. سال 1398 با بودجهاي محدود اقدامات تبليغاتي زيادي انجام شد، بخش خصوصي نيز مشارکت داشت و ايران را در کشورهاي هدف معرفي کرديم، اما اکنون با وضعيتي مواجه شدهايم که نياز است برنامهريزي جديدي داشته باشيم.
شرايط فورس ماژور
لغو پروازها به نگراني فعالان اين صنعت در کشور دامن زده تا جايي که انجمن صنفي دفاتر مسافرت هوايي و جهانگردي در نامهاي به وزير ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي درخواست اعلام شرايط «فورسماژور» يا «فوق العاده» کرده است. شرايط «فورس ماژور» يا اضطراري زماني است که پروازها و هتلها بهدليل يک وضعيت ويژه، امنيتي، شرايط جوي يا محدوديت و يا ممنوعيت دولتها براي سفر به مناطقي خاص، خارج از اراده مسافر لغو ميشوند. در صورت اعلام رسمي اين وضعيت، هيچيک از هتلها و آژانسها مجاز نيستند از مردم پولي بابت لغو اقامتگاه و پرواز کسر يا آنها را جريمه کنند. در اين رابطه رئيس جامعه هتلداران ايران بهدنبال درخواست آژانسهاي مسافرتي براي اعلام شرايط «فورس ماژور» پس از تعليق و توقف برخي پروازهاي خارجي و لغو تورهاي گردشگري به مقصد ايران، اعلام کرد: «شرايط فورس ماژور» را قبول نداريم اما هتلداران را تشويق ميکنيم با ابطال رزروها مطابق دستورالعمل و ضوابط همکاري کنند. معاون گردشگري وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري نيز درباره لغو پروازهاي خارجي نيز اظهار کرده است: پروازها کنسل شدهاند، پس سازمان هواپيمايي حالت فورس ماژور را براي بليتها در نظر ميگيرد. طبيعتا پس از آن به محض اعلام سازمان هواپيمايي مبني بر لغو پروازها، هتلها هم صددرصد همکاريهاي لازم را خواهند کرد، چون اين موضوع در قراردادهاي جامعه تورگردانان و هتلها آمده است.