رشد کیفی شورایاریها
مشارکت مردم در کلانشهرها و ابرشهرها، مبحثي کهن است که در کشورهاي توسعهيافته سالها به آن پرداخته شده و ثمره اين مشارکتها، آباداني در کلانشهرهاست. کشورهاي توسعهيافته جهان براي مشارکت مردم در کلانشهرهايشان سازوکار هدفمندي را تدوين کردهاند، اما هنوز کشور ما فاقد چنين برنامه مدوني است، در حالي که در فرهنگ نياکان ما و در روستاها و شهرهاي کوچک مشارکتهاي گستردهاي در زمينههاي مذهبي، فرهنگي و عمراني وجود داشت. مردم از طريق مشارکتهاي مردمي مسجد، راه، مدرسه و درمانگاه ميساختند و با فرهنگ زکات از بروز مشکلات در جوامع کوچکشان جلوگيري ميکردند. در مناطق عشايري و روستايي نيز فرهنگ غني و گستردهاي از مشارکتهاي جمعي در حوزههاي کشاورزي و دامداري وجود داشت. امروزه با گسترش شهرها ما شاهد حضور جمعيت بالغ بر 10ميليون نفر در 352 محله تهران هستيم و برخي از محلات به اندازه يک شهر جمعيت دارد. ما در تهران محلهاي داريم که 80هزار نفر جمعيت را در دل خود جاي داده، ولي سازوکار همکاري و مشارکتهاي مدني و داوطلبانه آنگونه که بايد در محلات تهران مستقر نيست. اين در حالي است که در دوران دفاع مقدس کمتر کسي را ميديديم که در فعاليتهاي محلهاش مانند آموزش و مسائل دفاعي مشارکت نداشته باشد، اما امروزه آن ساختار مشارکتها در محلاتمان بسيار کمرنگ شده است. لذا شوراياريها که قدمت آن به اولين دوره شوراي شهر بازميگردد و جايگزين شوراهاي محله شده است ميتواند اين حس مشارکت را در ميان شهروندان دوباره زنده کند. اين خلأ در ساختار اجتماعي و محلهاي کلانشهري مانند تهران در چهار دوره گذشته و اين دوره بهنوعي برطرف شد و با اصلاحاتي که در اساسنامه و دستورالعملهايي که در شوراي اسلامي شهر صورت گرفت، شرايط را براي برگزاري انتخاب پنجمين دوره شوراياريها فراهم آورد و چهارم مرداد ماه امسال 509 هزار نفر را پاي صندوقهاي راي کشاند. اين مشارکت مردمي در شرايط فعلي بسيار ارزشمند است، برآوردها از انتخابات نشانگر اين حقيقت است که در اين دوره بانوان سهم بيشتري در ميان داوطلبان و منتخبين داشتهاند و آنها با 25درصد حضور، دوبرابر دوره چهارم پا به عرصه انتخابات گذاشتند. بهطور متوسط بين يک تا سه زن بهعنوان عضو شوراياري محله از سوي مردم انتخاب شدهاند. جوانان نيز سهم قابل توجهاي در ثبتنامها داشتند و از نظر تحصيلات دانشگاهي داوطلبان و منتخبين شوراياريها رشد قابل توجهاي نسبت به دورههاي قبل داشتهاند. از سوي ديگر در برخي از محلهها ائتلاف و ليست بهطور کامل راي آورد که اتفاق مبارک براي پايتخت و نشانگر آن بود که حرکات جمعي در محلاتمان در حال شکلگيري است. از سوي ديگر تنوعي که در مشاغل منتخبان مردم وجود داشت قابل تامل است. همانطور که در اساسنامه شوراياريها نيز آمده، ما يک شوراي راهبردي را از اصناف، آموزشوپرورش، نظام پزشکي، نظام مهندسي، امور مساجد و بسيج تشکيل داديم و از آنها دعوت به همکاري کرديم. اميدواريم بهزودي و با استقرار شوراي محلات، ما کارگروه چهارگانه فرهنگي، محيط زيست، عمران و مشارکت شهروندي را در همه محلات فعال کنيم و بهزودي شاهد عمق و گستره فعاليتهاي شوراياران در محلات تهران باشيم تا شاهد مشارکت بيشتر شهروندان در تصميمات مديريت شهري باشيم. مديريت شهري در شرايط فعلي حدود 70ميليارد تومان در هر محله بهصورت سالانه هزينه ميکند. شوراياران ميتوانند به شوراي شهر و شهرداران مناطق براي تخصيص بهينه منابع، اولويتبندي طرحهاي عمراني و فرهنگي، بهرهورشدن سراي محلات و امکانات ورزشي، بازار ميوه و ترهبار و فعاليتهاي ترافيکي ياري رسانده و چشم بيناي شوراي شهر و مردم باشند. در حقيقت اين افراد «مردمياران» و «شهروندياران» هستند و بيش از آنکه شورايار باشند ياران مردم در نظارت به فعاليتهاي محلهشان خواهند بود و اميدواريم روزي را ببينيم که ويژگيهاي فرهنگي و جاذبههاي محلات فعالتر و بهرهورتر شود و هر محله با محله کناري خود در اين رابطه رقابت کند.
