بهبود معیشت راهکار افزایش تاب‌آوری مردم
حال، اما نکته اینجا است که تاب‌آوری به چه معنا است و چه حوزه‌هایی را دربر می‌گیرد؟ به لحاظ مفهومی تاب‌آوری، تعریفی روان‌شناختی است که به افراد اجازه می‌دهد در شرایط خاص، سخت و مشکل استقامت خود را حفظ کرده و خود را بازیابی کنند. این مفهوم هم به لحاظ فردی به‌کار برده می‌شود و هم به صورت جمعی که در قالب‌های تاب‌آوری روانی، تاب‌آوری اجتماعی، تاب‌آوری فرهنگی و تاب‌آوری اقتصادی مطرح می‌شود. اما آنچه امروز جامعه ایرانی با آن مواجه است مساله تاب‌آوری اقتصادی، و اجتماعی است که منبعث از اتفاقات و تحولات اخیر ایجاد شده است. واقعیت این است که امروز جامعه با مشکلات بسیاری مواجه است و مردم با نگرانی به آینده می‌نگرند. این در حالی است که شرایط نه جنگ، نه صلح و ماندن چندماهه در بلاتکلیفی براین ابهام دامن زده است، چراکه نه مشخص است که مذاکرات چه زمانی و چگونه به نتیجه خواهند رسید یا اصلا به نتیجه خواهد رسید یا خیر و از طرفی اگر مذاکرات به نتیجه نرسید تکلیف احتمال از سرگیری جنگ به کجا خواهد انجامید و رویارویی احتمالی چه زمانی خواهد بود. همه اینها در شرایطی رخ می‌دهد که جامعه با وجود انواع سختی‌ها، مشقات و گرانی‌ها همچنان ایستادگی و مقاومت کرده و به امید روز‌های بهتر روزگار می‌گذراند. البته باید اذعان داشت که این تاب‌آوری مردم بدین معنا نیست که شرایط خوبی را تجربه می‌کنند و همه‌چیز در آسایش و آرامش پیش می‌رود. بلکه تاب‌آوری مردم با انتقاد و مطالبه‌گری از ارکان حاکمیت همراه است. شاید اگر شرایط خاصی بر کشور حاکم نبود و احتمال شروع جنگی دیگر علیه کشور و تمامیت ارضی نمی‌رفت امروز شاهد التهاباتی در جامعه با زمینه‌های اقتصادی و معیشتی بودیم، اما به واقع جامعه نیز می‌داند که در چنین شرایطی اعتراضات داخلی می‌تواند کشور را با چالش مواجه کند و به همین دلیل نیز با وجود مشکلات اقتصادی اعتراضات اجتماعی و اقتصادی صورت نمی‌پذیرد. همین فهم شرایط و پایداری مردم هم باعث شده تا مسئولان همواره از تاب‌آوری جامعه تشکر و بر افزایش آن تاکید کنند.
*مواجهه حاکمیت
آنچه امروز بسیاری نسبت به آن پرسش دارند این است که جامعه با تاب‌آوری آن هم در چنین شرایط سخت و بغرنجی نشان داده که حتی بیش از ظرفیت خود به وظایفش در راستای همراهی و همگرایی با حاکمیت عمل کرده است اکنون ارکان مختلف حاکمیت چه وظیفه‌ای در قبال جامعه و افزایش این تاب‌آوری دارند؟ اینکه مسئولان صرفا بابت تاب‌آوری مردم از آنها تشکر کنند و جامعه را به افزایش این تاب‌آوری فرابخوانند در جای خود درست، اما آیا مسئولان امر در این ارتباط وظیفه‌ای ندارند؟ واقعیت امر آن است که برای افزایش تاب‌آوری نیز باید سازوکار‌های این مساله مهیا شود اگر نه دیر یا زود این تاب‌آوری جای خود را به نارضایتی و اعتراض خواهد داد. دولت با همکاری سایر قوا و ارکان حاکمیت باید بتواند حداقل در کوتاه‌مدت با اقداماتی سازمان‌دهی شده، مدون و هدفمند میزانی از رضایتمندی را در جامعه فراهم آورد. طبیعتا کنترل قیمت‌ها، جلوگیری از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها، اقداماتی در قالب ضربه‌گیر اقتصادی هر چند کم، مانند ارائه کالابرگ و یارانه می‌تواند مسکن‌هایی در جهت افزایش تاب‌آوری جامعه باشد. فرشاد مومنی رئیس موسسه دین و اقتصاد می‌گوید: «اکنون کشور شرایطی را تجربه می‌کند که حتی متجاوزان به ایران نیز به‌صراحت اعلام کرده‌اند شدت فشار‌هایی که بر گروه‌های فرودست و تولیدکنندگان ایرانی وارد شده و ظرفیت‌های اعتراضی ناشی از آن، یکی از بزرگ‌ترین عوامل مؤثر در تصمیم آنها برای جلو انداختن زمان تجاوز بوده است. وقتی چنین واقعیت‌هایی به‌روشنی مطرح می‌شود، باید پرسید چرا همچنان شاهد شکل‌گیری اختلاف‌ها و درگیری‌های حاشیه‌ای در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور هستیم؟ اختلاف‌هایی که فقط اصطکاک ایجاد می‌کنند و موجب بدبینی گروه‌های مختلف نسبت به یکدیگر می‌شوند. اگر مسئله اصلی به‌درستی شناخته شود و مسئولان مسیر درست را تشخیص دهند، امکان نجات کشور وجود دارد». مهم این است که حاکمیت به این نتیجه رسیده باشد که باید برای افزایش تاب‌آوری جامعه قدم‌هایی برداشته شود. قدم‌هایی عملیاتی محسوس و قابل اندازه‌گیری که مردم آن را در سفره و وضع معیشت خود ببینند و نسبت به گذشته تغییری حس کنند.
*سرمایه ارزشمند
دبیرکل و اعضای هیات‌رئیسه شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی در دیدار با حجت‌الاسلام علی‌اکبر ناطق‌نوری، ضمن بررسی مهم‌ترین مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، بر ضرورت تقویت انسجام ملی، حمایت از نیرو‌های مسلح، توجه به معیشت مردم و تبعیت از رهنمود‌های رهبری تأکید کردند. در این دیدار همچنین ناطق‌نوری انتخاب رهبری جدید از سوی مجلس خبرگان را تصمیمی احسن و اصلح در چارچوب مصالح عالیه نظام توصیف کرد. در این دیدار که باهدف تبادل نظر و بررسی تحولات و مسائل جاری کشور برگزار شد، طرفین ضمن گفت‌و‌گو پیرامون مهم‌ترین موضوعات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بر ضرورت توجه به اقتضائات شرایط کنونی کشور و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملّی برای عبور از مسائل و چالش‌های موجود به‌ویژه بحث معیشت مردم تأکید کردند. در این نشست با اشاره به شرایط حساس منطقه‌ای، بین‌المللی و تحولات پیش روی کشور، بر اهمیت حفظ انسجام ملی، تقویت همبستگی اجتماعی و صیانت از سرمایه اجتماعی به‌عنوان مؤلفه‌های بنیادین اقتدار و امنیت ملی یادآوری کردند. علی‌اکبر ناطق‌نوری در بخشی از این دیدار با اشاره به نقش مشارکت و حضور مردم در صحنه‌های مختلف بر اهمیت تجمعات مردمی، حفظ همبستگی عمومی و تقویت روحیه مقاومت و ایستادگی تأکید نمود و تاب‌آوری مردم در مواجهه با دشواری‌ها و فشار‌های اقتصادی و اجتماعی را سرمایه‌ای ارزشمند برای کشور قلمداد کرد و یادآور شد صیانت از آن مستلزم توجه جدی مسئولان به مطالبات، معیشت و نیاز‌های واقعی جامعه است. وی همچنین با اشاره به انتخاب رهبری از سوی مجلس خبرگان، این تصمیم را در چارچوب مسئولیت خطیر و تاریخی و با توجه به مصالح عالیه نظام، انتخابی احسن و اصلح توصیف کرد و بر ضرورت حمایت و تبعیت همه‌جانبه از رهبری جدید در این مقطع حساس تأکید نمود.
