رئیسجمهور آمریکا و تیم امنیتی- سیاسی او سعی داشته و دارند در رسانههای آمریکا و سایر کشورها اینگونه وانمود کنند که موضوع تنگه هرمز دیگر برای آنها مهم نیست و اساساً هیچ تمرکزی بر این مساله ندارند. آنها در این خصوص تلاش میکنند به هر ترتیبی که شده این پیام را به جهانیان القا کنند که مدیریت تنکه هرمز را به جای ایران به عهده دارند و خود را مسلط بر این تنگه حساس نشان میدهند. این سناریو از چند هفته پیش تاکنون ادامه دارد و در این راستا واشنگتن تلاش کرده حتی با پیش کشیدن موضوع توافق نفت و گاز با مسکو، این دو محور را برای بیاهمیت جلوه دادن تنگه هرمز در کنار یکدیگر قرار دهد.
ترامپ و کشورهای عربی
موضوع بسیار مهمی که در این راستا نباید از قلم بیفتد و باید بیش از هر چیز موردنظر قرار بگیرد، مساله روبهرو شدن کشورهای عربی با پیامدها و مخاطرات سناریوی ترامپ و همچنین اقدامات میدانی ارتش آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس است. بسیاری از دولتهای حاضر در حاشیه خلیج فارس اگرچه به صورت آشکار خاک خود را برای حمله به ایران در اختیار ارتش آمریکا قرار دادهاند، اما به نظر میرسد که آنها فکر میکردند این تنش خیلی زود به پایان میرسد و عبور و مرور در تنگه هرمز به حالت اولیه خود برمیگردد، یا حداقل ایران و آمریکا به یک توافق مشخص دست پیدا خواهند کرد و اوضاع به روال گذشته باز خواهد گشت. شاید کشورهای منطقه تصور نمیکردند که ایران اینچنین محکم بر منافع ملی خود پافشاری کند. دیدگاه کشورهای حاشیه خلیج فارس از این جهت حائز اهمیت است که هماکنون و با گذشت حدود ۸ ماه از جنگ ۴۰ روزه، وضعیت در تنگه هرمز به صورت کاملاً مشخص با، اما و اگرهای زیادی روبهرو است و حالا اظهارات دولتهای عربی حاشیه خلیج فارس گویای به وجود آمدن یک بحران برای آنها است که در نهایت «گره هرمز» را محکمتر کرده است. در این راستا بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان طی اظهاراتی با همتای پاکستانی خود در اسلامآباد درباره گفتوگوهای تهران و مسقط پیرامون تنگه هرمز اعلام کرد که «مذاکرات عمان و ایران درباره تنگه هرمز به پایان رسیده و نهایی شدن آن به مذاکرات ایران و آمریکا بستگی دارد». او همچنین اعلام کرد که «تنگه هرمز به عنوان بخشی از تفاهمنامه اسلامآباد بین تهران و مسقط مورد بررسی قرار گرفت و به عقیده عمان، مذاکرات ما با ایران در این خصوص تکمیل شده و نیازی به گفتوگوهای بیشتری نیست». وزیر خارجه عمان تاکید کرد که عملیاتی شدن این گفتوگوها و ازسرگیری حمل و نقل بستگی به توافق ایران و آمریکا در مقیاس بزرگتر دارد و در کل مسقط حامی دیپلماسی و تعامل است و با تشدید تنشها و رویارویی مخالفت میکند. وی گفت که هر دو کشور (عمان و پاکستان) تماسهای مستقیمی پیرامون تحولات منطقهای دارند و مسقط از تلاشهای اسلامآباد برای وساطت بین ایران و آمریکا و کمک به پیشبرد مذاکرات تمجید میکند. البوسعیدی در بخشی از سخنان خود در اسلامآباد اعلام کرد که «رویارویی گزینه نیست و ما به شدت مخالف آن هستیم لذا مسقط به دیپلماسی اعتقاد دارد و برای صلح به اقدامات خود ادامه خواهد داد». در این راستا، محمد اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان نیز از گفتوگو با وزیر خارجه عمان درباره بحران تنگه بابالمندب خبرداد و اظهارکرد که دو طرف در مورد جنگ بین آمریکا و ایران، بسته شدن تنگه هرمز، تحولات تنگه بابالمندب و وضعیت غزه تبادل نظر کردند. وی به همگرایی مواضع دو کشور اشاره و بر اهمیت تشدید تلاشها برای رسیدگی به این مسائل و بازگرداندن صلح و ثبات به منطقه تأکید کرد. به موازات این دیدار، اظهارات شیخ تمیم بنحمد آلثانی امیر قطر در سخنرانی خود به مناسبت افتتاح نشست سالانه مجلس شورا در دوحه اعلام کرد که «امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و حفاظت از حاکمیت و ثبات آنها، موضوعی غیرقابل مذاکره است». او خواستار «دوچندان کردن تلاشها برای تأمین امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز و حفاظت از تأسیسات انرژی و آب، همچنین زیرساختهای غیرنظامی» شد و در بخشی از سخنانش به اقدامات این کشور در دوران جنگ و راهبردهای پیشرو اشاره کرد که قرار است برای سازگاری این کشور با بحرانهای آتی اجرایی شود.
ایران و تنگه هرمز
اینکه قطر به عنوان صادر کننده عظیم نفت و گاز در حال اجرای سیاستهای جدید در قبال وضعیت جدید خاورمیانه بوده، نشان میدهد که این کشور و سایر اعضای شورای همکاری خلیج فارس آینده نزاع میان ایران و آمریکا در قبال تنگه هرمز را مبهم و رازآلود میبینند. در همین راستا اگر به اقدامات ایران در تنگه هرمز هم نگاه کنیم میبینیم که اصولاً تهران هم در حال مخابره پیام تسلط خود بر تنگه هرمز است و حالا باید دید که آیا دیپلماسی در این وضعیت خروجی مثبت خواهد داشت یا خیر.