هرچند مسئولان هیچ قولی برای پایان قطع برق خانگی و بنگاههای صنعتی در زمستان پیشِ رو را نیز ندادهاند. این مسأله به خصوص برای تولیدکنندگان و واحدهای صنعتی به خصوص در سال جاری که با مشکل تحریم، محاصره دریایی، جنگ و... روبهرو هستند، شرایط دشوارتر از گذشته را رقم زده است. برخی از مسئولان در این بین امیدوارند مسأله واردات گاز از ترکمنستان بتواند به حل مشکلات کمبود گاز به ویژه در شهرهای شمالی کمک کند، اما به نظر میرسد که باید با توجه به شرایط کنونی در انتظار اعلام جدولبندی خاموشی در زمستان و حتی اُفت فشار و یا احیانا قطع گاز باشیم.
احتمال ادامه خاموشی
به گزارش «آرمان ملی»، علی سپهوند، نماینده مجلس و سخنگوی کمیسیون انرژی، اظهار کرد: با توجه به تداوم ناترازی گاز و محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها، احتمال دارد که خاموشیهای صنعتی تا پایان سال ادامه داشته باشد. هرچند که مجلس و تمام مسئولان در تلاش هستند که ثبات تامین انرژی را به خوبی انجام دهند ولی پرهیز از قطع برق یا گاز برای صنایع در شرایط فعلی بهطور کامل قابل اجتناب نیست. سپهوند درباره علت تداوم قطعی برق در برخی مناطق، با وجود اعلام عبور از پیک تابستان، توضیح داد: مسئله اصلی همچنان به ناترازی گاز و دشواری تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاههای حرارتی بازمیگردد. او اضافه کرد: میزان ناترازی گاز در مقایسه با سال گذشته حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته و این مسأله، تأمین سوخت نیروگاههایی را که بیش از ۹۰ درصد برق کشور را تولید میکنند، با محدودیت مواجه کرده است. در نتیجه، کاهش دسترسی نیروگاهها به سوخت کافی، امکان تولید برق متناسب با نیاز مصرفکنندگان را محدود میکند و آثار آن در قالب خاموشی و اعمال محدودیت بر مصرفکنندگان مختلف نمایان میشود.
ادامه جدی رایزنیها
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به رایزنیهای صورت گرفته با حضورنمایندگان مجلس و دولت گفت: در نشستهای متعدد میان وزارتخانههای نفت و نیرو در کمیسیون انرژی، موضوع جایگزینی بخشی از گاز مورد نیاز نیروگاهها با سوختهای مایع، از جمله گازوئیل و نفت کوره، مورد بررسی قرار گرفته است. با این حال، حجم ناترازی به اندازهای است که حتی استفاده از این سوختها نیز نمیتواند کمبود موجود را بهطور کامل جبران کند. بنابراین، عبور از اوج مصرف تابستانی بهتنهایی برای پایان دادن به محدودیتهای برق کافی نیست و تا زمانی که مشکل تأمین سوخت نیروگاهها به شکل اساسی برطرف نشود، احتمال تداوم خاموشیها وجود خواهد داشت.
قطع برق صنایع
سپهوند درباره احتمال قطعی برق ومیزان خاموشیها در زمستان پیش رو گفت: قطعاً در مقایسه با دوره اوج مصرف تابستان، کمتر خواهد بود. تلاش مجموعه دولت و وزارت نیرو بر این است که محدودیتها تا حد امکان به بخش خانگی منتقل نشود. با این وجود، با توجه به کمبود سوخت نیروگاهها، اعمال محدودیت بر برق صنایع اجتنابناپذیر است و پیشبینی میشود این وضعیت تا پایان سال، با شدتوضعف متفاوت، ادامه پیدا کند.
تعادل بین خانه و صنعت
این نماینده مجلس اضافه کرد: مدیریت شرایط موجود بر کنترل مصرف و تنظیم سهمیه برق میان بخشهای خانگی، تجاری، اداری، صنعتی و کشاورزی، استوار باشد. در این چارچوب، سیاستگذار تلاش میکند با کاهش مصرفهای غیرضروری و بازتوزیع برق در دسترس، از بروز اختلال گسترده در زندگی روزمره مردم جلوگیری کند و در عین حال، محدودیتهای تحمیلشده به واحدهای تولیدی را تا حد ممکن کاهش دهد. سپهوند در باره رویکرد وزارت نیرو در توزیع برق، گفت: اولویت نخست این وزارتخانه، حفظ پایداری برق بخش خانگی است و پس از آن، تأمین برق صنایع در دستور کار قرار میگیرد. با وجود این، برنامهریزیها به نحوی انجام میشود که کمترین میزان محدودیت به بخش تولید تحمیل شود. او تأکید کرد: دولت و مجلس، بهویژه کمیسیون انرژی، در پی کاهش دامنه قطعی برق صنایع هستند، اما با توجه به شرایط موجود، نمیتوان احتمال تداوم این محدودیتها را تا پایان سال منتفی دانست. این نماینده مجلس همچنین توضیح داد: میان رویکرد مجلس و سیاستهای وزارت نیرو تناقضی وجود ندارد. هدف از این اظهارات، کاهش مصارف غیرضروری و آزادسازی بخشی از ظرفیت موجود برای استفاده در بخش صنعت است؛ اقدامی که میتواند فشار ناشی از محدودیت تولید برق را تا اندازهای کاهش دهد.
کاهش ساعات اداری
سپهوند با اشاره به اقداماتی مانند کاهش ساعات کاری ادارات، خاموش کردن تجهیزات و سامانههای اداری پس از ساعات تعیینشده و تنظیم روشنایی معابر شهری و بینشهری، گفت: کنترل این نوع مصارف میتواند به تخصیص بهتر برق موجود کمک کند، اما قطعاً این اقدامات بهتنهایی قادر به رفع ریشهای مشکل ناترازی انرژی نیستند و اثربخشی آنها به میزان صرفهجویی حاصلشده و امکان انتقال برق آزادشده به بخشهای اولویتدار بستگی دارد. او یادآور شد: بدیهی است، نزدیک شدن به زمستان و افزایش تقاضای گاز برای گرمایش ساختمانها، اهمیت تأمین سوخت نیروگاهها را دوچندان میکند. در صورت افزایش سهم مصرف خانگی از گاز تولیدی، ممکن است محدودیت بیشتری در تأمین سوخت نیروگاههای حرارتی ایجاد شود، موضوعی که میتواند بر میزان تولید برق و نحوه توزیع آن میان مصرفکنندگان اثر بگذارد. از همین رو، وضعیت ذخایر سوخت مایع نیروگاهها به یکی از عوامل مهم در ارزیابی چشمانداز تأمین برق در ماههای سرد سال تبدیل شده است.
افزایش مصرف سوخت مایع
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در این باره اعلام کرد: ذخایر سوخت مایع نیروگاهها، شامل گازوئیل و نفت کوره، در بالاترین سطح ممکن قرار دارد و تلاشها برای جبران بخشی از کمبود گاز همچنان ادامه دارد، قطعاً حتی با وجود این ذخایر و استفاده از سوختهای جایگزین، امکان جبران کامل ناترازی موجود فراهم نیست و از همین رو، ادامه محدودیتهای برق همچنان محتمل است. این گزارش حاکی است؛ به باور کارشناسان؛ مسأله برق در ماههای پیشرو، فقط به مدیریت مصرف در روزهای اوج تقاضا محدود نمیشود، بلکه با چالش ساختاری تأمین گاز و سوخت نیروگاهها ارتباط مستقیم دارد. در چنین شرایطی، استمرار محدودیت برق صنایع میتواند علاوه بر کاهش تولید و افزایش هزینههای بنگاهها، بر درآمدهای مالیاتی دولت نیز اثرگذار باشد. اگر واحدهای صنعتی به دلیل قطعی انرژی نتوانند با ظرفیت اقتصادی فعالیت کنند، بخشی از درآمد و ارزش افزوده مورد انتظار آنها نیز محقق نخواهد شد؛ موضوعی که ضرورت توجه همزمان به تأمین پایدار انرژی، حفظ توان تولید و تحقق درآمدهای بودجهای را برجسته میکند. بنابراین، هرچند کاهش مصرفهای غیرضروری و استفاده از ذخایر سوخت مایع میتواند بخشی از فشار موجود را تعدیل کند، حل پایدار این مسئله به اقداماتی فراتر از مدیریت مقطعی مصرف نیاز دارد. تا زمانی که ناترازی گاز و محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها ادامه داشته باشد، بخش صنعت همچنان در معرض محدودیت برق قرار خواهد داشت و پیامدهای این وضعیت میتواند از خطوط تولید فراتر رفته و بخشهای دیگری از اقتصاد، از جمله درآمدهای مالیاتی دولت، را نیز تحت تأثیر قرار دهد.