فشار آمریکا؛ ایستادگی ایران

مرتضی مکی؛ تحلیلگر مسائل بین‌الملل نوشت: پس از اینکه آمریکایی‌ها راهکارهای مختلفی را برای یک دستاوردسازی و خروج از این وضعیت پیچیده پس از حمله به ایران در نهم اسفند را آزمودند و هیچ راهی برای اینکه بتوانند به نوعی تنش و بحران را به صورتی مدیریت کنند که شکست کامل برایشان تعریف نشود، شاید شرایط نه‌جنگ، نه‌صلح و تشدید تحریم‌های اقتصادی به زعم ترامپ و تیم کاخ سفید در شرایط فعلی بهترین گزینه برای تحمیل مطالبات خود باشد و یا حداقل بتواند موجب بازگشایی تنگه هرمز برای خروج آنها از این وضعیت بغرنج شود.

ولی همانطور که در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه با یک سوء محاسبه به ایران حمله و تصور می‌کردند اگر حلقه تحریم‌های اقتصادی، فشار سیاسی و تهدید نظامی را ادامه دهند، اگر بتوانند فرمانده‌هان ارشد نظامی و حتی رهبر ایران را به شهادت برسانند به راحتی می‌توانند به خواسته‌های حداکثری خود دست پیدا کنند.

آمریکایی‌ها اکنون نیز دنبال دچار همان سوء محاسبات شده و تصور می‌کنند با توجه به مشکلات و چالش‌های اقتصادی اجتماعی که ایران دارد و محدودیت‌هایی که دولت در تامین هزینه‌های جاری و عمرانی دارد، با تشدید تحریم‌های اقتصادی و محاصره دریایی باز هم می‌توانند به هدف ثانویه خود که باز کردن تنگه باشد دست پیدا کنند. ترامپ در شرایطی چنین سیاستی را اتخاذ کرده که در داخل آمریکا چهره‌های سیاسی و نخبگانی آمریکا مثل ریچارد نفیو، معمار تحریم‌های ایران در سال‌های 2011 تا ۲۰۱۳؛ رابرت مالی مذاکره کننده ارشد آمریکا با جمهوری اسلامی در خصوص برجام و احیای برجام، نخبگان فکری چون مرشایمر و استیون والت بر این نکته تاکید دارند که این سیاست آمریکا نتیجه‌ای در بر نخواهد داشت و تبعات معکوسی به دنبال خواهد داشت.

لذا نه تنها راهی برای آمریکا در جهت خروج از بن‌بست خلیج فارس باز نخواهد کرد بلکه برعکس هزینه‌های سیاسی اقتصادی و نظامی که آمریکا متحدانش در قبال بسته شدن تنگه هرمز متحمل می‌شوند بسیار بیشتر خواهد بود. هم اکنون این چالش و نزاع میان جمهوری‌خواهان جنگ طلب و طرفداران جنگ در منطقه خلیج فارس علیه جمهوری اسلامی در سطح رسانه‌های آمریکایی به خوبی قابل مشاهده است. این درست که تحریم‌ها و محاصره دریایی محدودیت‌های جدی برای جمهوری اسلامی ایجاد کرده و این نکته را هم آقای رئیس‌جمهور، آقای قالیباف رئیس مجلس و رئیس هیات مذاکره کننده ایران و هم آقای همتی رئیس بانک مرکزی طی چند روز گذشته اعلام کردند که به هر حال کشور با محدودیت‌ها و چالش‌های اقتصادی مواجه است.

این اظهار نظر نه از سر استیصال و درماندگی بلکه بدین جهت مطرح شده با توجه به چالش‌های پیش رو انسجام و وحدت ملی ایجاد شود و جریان‌های مختلف با توجه به شرایط جنگی که ایران دارد سعی کنند از طرح موضوعاتی که می‌تواند موجب تضعیف جمهوری اسلامی ایران شود خودداری کنند ولی خب، در آن سوی آب این اظهار نظرات به‌گونه دیگری تفسیر می‌شود.

آنها بر این تصورند که فشار بیشتر بر همسایگان ایران و حتی محاصره زمینی می‌تواند ایران را وادار به عقب نشینی از مواضع خود کند اما ایران تا اینجا هزینه‌های بسیار زیادی برای مقابله با سیاست‌های آمریکا و کاهش اثر تحریم‌ها پرداخته و علاوه بر آن تهدیدات و اقدامات نظامی را متحمل شده است. به عبارت دیگر جمهوری اسلامی با وجود مشکلاتی با آنها مواجه است، از مواضع خود عقب نخواهد نشست.