نتیجه جنگ اخلال در اقتصاد است
به ویژه اینکه در شرایط جنگی نیز شرایط اقتصادی تغییر کرده و با محدودیتهای مواجه شده است. در همین راستا برای بررسی مسکنهایی، چون یارانه و کالابرگ و تاثیر آنها در بهبود معیشت مردم، «آرمان ملی» با هادی حقشناس کارشناس مسائل اقتصادی به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
*شرایط اقتصادی جامعه و بحث افزایش مبلغ کالابرگ برای برخی دهکهای درآمدی را چطور میبینید؛ اساسا این مسکنها باعث بهبود معیشت جامعه خواهد شد؟
این ایام یعنی در شرایط جنگ به خاطر تورمی که ایجاد شده قدرت خرید مردم به شدت کاهش پیدا کرده است. در اینکه قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده، هیچ تردیدی وجود ندارد و همه دولتها در همه جنگها آن زمان که احساس میکنند مردم آسیب دیدند به یک نوعی کمک میکنند و این موضوع فقط مربوط به ایران نمیشود. در زمان کرونا همین اتفاق هم افتاد و همه دولتها تلاش کردند که با بنهایی در قالبهای مختلف به مردم کمک بکنند و واقعا هم در ایام کرونا کمک شد؛ بنابراین طرح آقای پزشکیان متناسب با شرایط کشور است و اینگونه کمکها بیشتر کمکهای معیشتی برای زندگی روزمره است. بخشی از جامعه که عموما اینها یا تحت پوشش نهادهای امدادی حمایتی، بازنشستگان، یا برخی از مشاغل آزاد و کارگرانی که دستمزدی زندگی میکنند طبیعتاً نیاز به کمک دارند؛ لذا به نظر میرسد اگر چنین اتفاقی بیفتد اموری مثل کالابرگ به عنوان یک مسکن برای عبور از این شرایط حتما مطلوب خواهد بود. از طرف دیگر به نظر میرسد که اگر دولت کمک نکند آسیبی جدی در حوزه بهداشت و آموزش ایجاد خواهد شد. یعنی مردم هزینهای که باید در بخش بهداشت و آموزش انجام دهند انجام نداده و برای معیشت هزینه میکنند. در نتیجه ما آسیب جدی در آموزش و بهداشت خواهیم دید بنابراین صحبتهای اخیر رئیسجمهور مبنی بر افزایش کالابرگ ۶ دهک درآمدی را میتوان مطلوب توصیف کرد.
* در حوزه اقتصاد بارها صحبت از شرایط جنگی و اقتصاد زمان جنگ شده؛ اساسا اقتصاد جنگی چه بایستهها و مولفههایی را با خود به همراه دارد؟
مفهوم ساده اقتصاد جنگی این است که تجارت در کشور متوقف میشود. همین اتفاقی که الان در تنگه هرمز ایجاد شده است، وقتی تجارت دچار مشکل شود بدین مفهوم است که کارگران برخی از بنگاههای اقتصادی که برای صادرات کالا تولید میکنند دچار مشکل میشوند. الان در خلیج فارس وقتی محدودیت تردد وجود دارد حتما کارکنان کشتیها دچار مساله و مشکل میشوند؛ لذا جنگ یعنی اخلال در اقتصاد. وقتی که دشمن صهیونی پتروشیمی، زیرساخت و فولادها را هدف قرار میدهد یعنی اخلال در اقتصاد ایجاد کرده و بخشی از این اخلال در اقتصاد خود محصول و بخش دیگر آن کارگرانی هستند که آنجا کار میکنند؛ بنابراین در چنین شرایط دشواری است که دولتها به کمک کارگران میشتابند.
*دولت در مواجهه با مردم باید این مساله را چگونه پیش ببرد؟
وقتی افرادی از قبل این اتفاقات از کار بیکار میشوند میتوانند تحت عنوان بیمه بیکاری یا همین طرحهای دولت به بخشی از این دهکها به نوعی کمک معیشتی بشود. در قالب کارتهای اعتباری یا تحت هر عنوان و تسهیلات کم بهرهای که کمک کند مردم از این مقطع عبور کنند.
*در خصوص شرایط خاص اقتصاد ناشی از جنگ، چگونه جامعه را باید قانع کرد؟
الان بیش از ۹۰ درصد مردم یارانه میگیرند و هر زمان احساس نیاز کنند دولت پشتیبان مردم خواهد بود. باور همین امر خود میتواند نوعی اقناعسازی در جامعه ایجاد کند، چراکه دولت نماینده ملت است و منابع در نهایت مال ملت است و صرف مردم خواهد شد. امیدواری که میتوان به مردم داد اینکه ما به طور قطع از این مرحله عبور میکنیم. چنانکه از جنگ هشت ساله عبور کردیم و این جنگ خیلی کوتاهتر از آن است. همین که مذاکرات و تفاهم مطرح است همه بیانگر این است که از این مقطع حتما عبور خواهیم کرد ولی برای عبور به مسکنهایی نیاز داریم که برای اقشار آسیب دیده طراحی شده باشند.
* اقتصاد پس از جنگ و بازسازی کشور را چگونه میبینید؟
اقتصاد پساجنگ اقتصادی دیگری است و فقط جبران خسارت نیست بلکه صنعت باید نوسازی و نوآوری شود؛ لذا رویکرد جدیدی میطلبد. ما یک اقتصاد پس از جنگ هشت ساله داشتیم که تجربههای خوبی در آنجا داشتیم. آن تجربه را با نگاه جدیدی که امروز به اقتصاد، صنعت، گردشگری و کشاورزی است باید در اقتصاد پسا جنگ بهکار ببریم.
