افزایش قیمت بنزین در دستور کار نیست

آنچه امروز به‌عنوان شکاف میان تولید و مصرف فرآورده‌های نفتی در محافل کارشناسی مطرح می‌شود، مشکلی جدید نیست، بلکه حاصل انباشت چالش‌هایی است که در گذر زمان، زیرساخت‌های انرژی کشور را با تنگنا‌های جدی مواجه کرده است. با این وجود، تلاقی این ناترازی با شرایط امنیتی منطقه و آسیب‌پذیری زیرساخت‌های پالایشگاهی، معادله تأمین سوخت را به قدری پیچیده کرده که باز هم احتمال بازگشت افزایش قیمت بنزین به روی میز مسئولان را بعید نمی‌داند.

مدیریت داوطلبانه مردمی

به گزارش «آرمان ملی»، رمضانعلی سنگدوینی نماینده مجلس در این باره گفت: نمایندگان مجلس و بدنه تصمیم‌گیر کشور، با رویکردی محتاطانه به مسئله قیمت‌گذاری نگاه می‌کنند. در حقیقت راهبرد اصلی مجلس پرهیز از اقدامات هیجانی و تمرکز بر سیاست‌های غیرقیمتی است. البته قطعاً در شرایط کنونی، امکان توسعه زیرساختی سریع یا افزایش یک شبه ظرفیت پالایشگاهی وجود ندارد، بنابراین باید با فرهنگ‌سازی و مدیریت داوطلبانه مصرف را کاهش داد چرا که پیش ا زاین نیز ثابت شده است که این رویکرد، حکم اهرمی را دارد که می‌تواند بار سنگین ناترازی را از دوش شبکه توزیع سوخت بردارد. قطعاً اگر هر خانوار ایرانی تنها گامی کوچک در جهت بهینه‌سازی الگوی مصرف خود بردارد، برآیند این کاهش‌های جزئی در مقیاس کلان، عددی چشمگیر خواهد بود که می‌تواند شکاف ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتری میان تولید و تقاضا را به طور قابل توجهی ترمیم کند. از این رو همگان در تلاش هستند تا ایجاد سیاست‌های تشویقی هوشمندانه و ایجاد انگیزه‌های اقتصادی برای کاهش مصرف مردم، به عنوان ذینفعان اصلی امنیت انرژی، در فرآیند مدیریت بحران مشارکت کنند و خود نیز در این بین منتفع شوند. او افزود: از نمونه‌های موفق گذشته در مدیریت مصرف گازوئیل که منجر به صرفه‌جویی‌های ارزی قابل‌توجهی شد، گواهی بر این مدعاست که پیوند میان حاکمیت و مردم در حوزه مدیریت منابع، می‌تواند بن‌بست‌های سخت را بشکند. 

تنوع سبد سوخت

این نماینده مجلس اضافه کرد: در این میان قطعاً تنوع سبد سوخت کشور می‌تواند پارامتر موثری در افق بلندمدت کشور باشد. وابستگی بیش از حد به بنزین در شبکه حمل‌ونقل شهری و جاده‌ای، پاشنه آشیلی است که باید با حرکت به سمت توسعه زیرساخت‌های سوخت جایگزین، همچون گاز طبیعی فشرده و همچنین گام برداشتن در مسیر برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل، درمان شود. بدیهی است، این مسیر اگرچه نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان و زمان‌بر است، اما به عنوان تنها راهکار اصولی برای کاهش ریسک‌های امنیتی و اقتصادی در بلندمدت شناخته می‌شود. در حقیقت، تغییر الگوی سوخت، فراتر از یک تصمیم فنی، تغییری در فرآیند توسعه انرژی است که می‌تواند اقتصاد ایران را در برابر شوک‌های بیرونی، بیمه کند.

 افزایش قیمت بنزین

او درباره برخی از زمزمه‌ها درباره احتمال افزایش قیمت سوخت گفت: این اخبار درباره احتمال افزایش قیمت بنزین، بیش از اینکه مبتنی بر اخبار واقعی باشد حاصل ذهنیت‌های فعلی و جو روانی جامعه است و ضرورت دارد که در چنین شرایطی، دستگاه‌های اجرایی با شفافیت کامل، روایت درست را به جامعه منتقل کنند تا از تزریق سیگنال‌های ناامیدی جلوگیری شود. استمرار سوخت‌رسانی پایدار در طول دوره تنش‌های امنیتی، خود گویای آن است که بدنه اجرایی کشور با وجود آسیب‌های وارده به برخی تأسیسات، از عهده حفظ پایداری شبکه برآمده است، دستاوردی که در مقایسه با بسیاری از کشور‌های دنیا در شرایط بحرانی، قابل‌تأمل است. 

راهکار چیست

سنگدوینی درباره راهکار مناسب برای حل چالش کمبود بنزین گفت: عبور از این برهه تاریخی، نیازمند یک رویکرد جامع است که در آن اصلاح نظام توزیع یارانه‌ها، ارتقای استاندارد‌های فنی خودرو‌ها برای کاهش مصرف سوخت، تقویت زیرساخت‌های سوخت جایگزین، اصلاح تدریجی و غیرتورمی قیمت‌ها در زمان مناسب و... در کنار هم چیده شوند، قطعاً این بسته نه با دستورات دستوری، بلکه با اقناع افکار عمومی و مشارکت فعالانه مردم امکان‌پذیر است، اما نکته کلیدی اینجاست که در شرایط جنگی و مواجهه با فشار‌های خارجی، مدیریت جهادی تنها زمانی به نتیجه می‌رسد که در کنار همدلیِ قوای سه‌گانه، اعتماد عمومی نیز به عنوان سرمایه‌ای بنیادین حفظ شود، بدیهی است، در این سناریو، کشور می‌تواند بدون درگیر شدن در تنش‌های اجتماعی ناشی از سیاست‌های قیمتی سختگیرانه، از گردنه ناترازی سوخت عبور کند. او تاکی د کرد: گذار از بحران انرژی در ایران، نه از مسیر‌های پیچیده مالی، بلکه از اصلاحِ الگو‌های مصرفیِ فردی و اجتماعی می‌گذرد. مطمئناً زمانیکه جامعه بداند که هر لیتر صرفه‌جویی، مستقیم به تقویت توان اقتصادی و پایداری ملی گره خورده است، همراهی با سیاست‌های صرفه‌جویانه‌ی دولت به یک وظیفه اجتماعی تبدیل می‌شود و در نهایت، راهبرد اصلی برای گذار از فصل دشوار کنونی و رسیدن به ثباتی پایدار در حوزه انرژی است که نه در گرو واردات بی‌رویه و ارزپاشی، بلکه در اتکا به توان داخلی و هوشمندی در مصرف نهفته است. چنین رویکردی، نه تنها بحران سوخت را پشت سر می‌گذارد، بلکه الگویی برای مدیریت سایر حوزه‌های راهبردی کشور در شرایط مشابه خواهد بود؛ مسیری که در آن مصرف بهینه، راهبرد بقا و پیشرفت پایدار محسوب می‌شود. 

سیاست‌های تشویقی

این نماینده مجلس درباره اینکه آیا هیچ برنامه‌ای برای افزایش قیمت یا تغییر سهمیه سوخت درنظر گرفته شده است یا خیر، گفت: تاکنون هیچ تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین گرفته نشده است و تمام اهتمام مسولان بر این است که با توجه به امکانات و شرایط موجود فقط از سیاست‌های تشویقی استفاده شود تا بتوان مردم را نیز در منافع آن سهیم کرد. طرح‌ها بر اساس مشارکت داوطلبانه مردم طراحی شده‌اند و به خانوار‌ها این امکان داده می‌شود که تمایل خود را برای مدیریت مصرف سوخت اعلام کنند و در ازای آن از مزایایی بهره‌مند شوند. این رویکرد می‌تواند انگیزه اقتصادی برای کاهش مصرف ایجاد کند. بدیهی است، در شرایط کنونی، مدیریت مصرف بهترین گزینه است که با همکاری مردم قابل اجراست و تجربیات گذشته نشان داده‌اند که این مدیریت می‌تواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد.