فضای مبهم و تعلیق
مرتضی مکی، تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: شفضای جنگ و آتشبس در عرصه منطقه و مذاکرات ایران و آمریکا در یک فضای مبهم و تعلیق است و در این فضای تعلیق شاهد انتشار اخبار و اطلاعات از داخل ایران و آمریکا در خصوص احتمال مذاکرات با میانجیگری پاکستان هستیم که گفته میشود چه طرحها و ایدههایی در ابعاد مثبت و منفی در خصوص دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا مطرح شده است.
این فضای تعلیق ناشی از اختلافاتی که در داخل آمریکا، منطقه، جهان و فشارهایی که به آمریکاییها در خصوص احتمال ورود به یک جنگ دیگر است. به هر حال ما نوعی رفتارها و کنشهای متفاوتی از سوی چین و روسیه هم دیدیم که جدیدترین آنها مخالفت چینیها با هرگونه تحریم نفتی ایران بوده است. چنانکه شرکتهای چینی خریدار نفت ایران در خصوص عدم پایبندی به فشارها و تحریمهای آمریکا موضع رسمی و آشکار گرفتند.
این موضع آشکار در آستانه سفر ترامپ به پکن است و نشان میدهد آمریکاییها و شخص ترامپ در یک خطای معلق و پیچیده قرار دارند و اگر بخواهند دوباره جنگی را شروع کنند با تمام ابعاد گستردهای که مطرح میکنند قطعاً همچون جنگ ۴۰ روزه وضعیت گستردهتری خواهد داشت. ایرانیها نیز نشان دادند که تهدیداتشان تهدیدات جدی است و هر اقدامی که آنها بخواهند در جهت دیگری انجام دهند با واکنشهای غیر قابل پیشبینی مواجه خواهد شد که برای آمریکاییها بسیار خطرناک خواهد بود.
شاید همین تهدیدات و تبعات جهانی باشد که در داخل آمریکا به خصوص در خود حزب جمهوریخواه یک شکافی ایجاد شده که شاید به شدت سابق از ترامپ حمایتی نکنند. آخرین اقداماتی که جمهوری خواهان انجام دادند به خصوص در مخالفت با ایده دموکراتها برای محدود کردن اختیارات رئیسجمهور نشان میدهد درست است که موضع رسمی جمهوری خواهان حمایت از ترامپ است و حتی برخی از اقدام نظامی بر علیه ایران حمایت میکنند ولی این شکاف و سقوط پایگاه اجتماعی ترامپ در میان جمهوری خواهان را میشود در تصمیمات آتی ترامپ و جمهوریخواهان دید که در این زمینه موثر خواهد بود.
به هر حال آنها انتخابات کنگره را در پیش دارند و اگر بخواهند از این وضعیت خارج شوند قطعا باید یک دستاورد از جنگ ایران داشته باشند. به هر روی در این فضای تعلیق و ابهام همچنان امیدواریهایی نیز دیده میشود. اینکه به هر حال جمهوری اسلامی ایران با ابتکار عملها و انعطاف در برخی مواضع به نوعی میز مذاکرات را میچیند که ترامپ آنطور که ادعا میکند نتواند دستور کار خود را در مذاکرات احتمالی با ایران تحمیل کند.
