کارتهای سوخته آمریکا در میدان انرژی
این در حالی است که آمریکا با ناکامی در تهاجم نظامی، سعی دارد با محاصره دریایی به اهدافی که در جنگ به آن دست نیافته است، برسد تا بتواند دست بالاتر را در مذاکرات احتمالی آتی داشته باشد.
ناکامی آمریکا در جنگ
به گزارش «آرمان ملی»، تحولات اخیر نشان میدهد که معادلات از پیش تعیین شده آمریکا و همپیمانهایش به خصوص اسرائیل در حمله به ایران، چون تغییر رژیم، تحت فشار قرار دادن چین با محدودیت صادرات نفت ایران به این کشور و... کاملاً بهم خورده و در نتیجه در رویکردی جدید پس از آتشبس تصمیم به استفاده از کارت جدید خود یعنی، محاصره دریایی روی آورده است. در حالی که ترامپ و نتانیاهو امیدوار بودند با فشار نظامی و اقتصادی به اهداف خود دست یابد، اما به نظر میرسد تنها چیزی که عایدشان شد، چلهنشینی جنگ و افزایش تنشها و فشارهای داخلی و جهانی علیه این رویکرد به علت بحران انرژی و ناامن شدن منطقه است. محاصره دریایی بیش از آنکه برای ایران به عنوان یک اهرم فشار تلقی شود چالش چندانی ایجاد نکرده است، چراکه ایران طی سالهای تحریم راههای بسیاری را برای دور زدن تحریمها آموخته که میتواند در شکستن محاصرههای دریایی استفاده کند. ایران توانسته است در این راستا، اقدام به صادرات نفت با قیمتی بالاتر از دوران پیش از جنگ کند و علاوه بر این حتی درآمد ارزی جدیدی را نیز از محل عوارض تنگه هرمز برای خود فراهم کند.
فشار اقتصادی در آمریکا و ایران
این درحالی است که بسیاری از کارشناسان، آغاز آتشبس و محاصره دریایی را شروع یک شمارش معکوس برای تابآوری اقتصاد ایران و آمریکا میدانند. اعتراضات داخل آمریکا نسبت به نتایج نامطلوب جنگ، کمبود نفت، گرانی بنزین و... از جمله پارامترهایی است که از آن به عنوان ابزارهای فشار بر دولت آمریکا یاد میشود. به اعتقاد کارشناسان؛ روز ملی خلیج فارس امسال به عنوان نمادی از مقاومت و ایستادگی ایران در برابر تهدیدات خارجی، به یک فرصت برای تجدید نظر در سیاستهای جهانی تبدیل شده است. این روز نه تنها یادآور تاریخ غنی و هویت ملی ایران است، بلکه به عنوان نشانهای از قدرت و تابآوری کشور در برابر چالشهای بینالمللی نیز محسوب میشود. در این راستا، ایران باید به تقویت موقعیت خود در تنگه هرمز و خلیج فارس ادامه دهد و با استفاده از تجربیات گذشته، به مقابله با چالشهای جدید بپردازد. به گفته صاحبنظران، در این شرایط، انتظار میرود که تحولات آینده در تنگه هرمز و خلیج فارس، تأثیرات عمیقی بر اقتصاد جهانی و سیاستهای بینالمللی داشته باشد. ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی و منابع انرژی خود، میتواند به عنوان یک بازیگر کلیدی در این عرصه باقی بماند و به چالشهای موجود پاسخ دهد. در نهایت، روز ملی خلیج فارس باید به عنوان یک یادآوری از اهمیت این منطقه و نقش ایران در حفظ ثبات و امنیت آن در نظر گرفته شود.
پیشبینی از تابآوری ایران
این گزارش حاکی است؛ الجزیره در تحلیلی از محاصره دریایی ایران توسط آمریکا نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مدعی شده که ایران از نظر مالی در حال فروپاشی است و بهدلیل محاصره دریایی واشنگتن روزانه صدها میلیون دلار ضرر میکند. محاصره دریایی آمریکا از ۱۳ آوریل آغاز شد و از آن زمان، نیروهای آمریکایی یک نفتکش را در نزدیکی تنگه هرمز توقیف کرده و مسیر کشتیهایی را که به ایران میرفتند یا از آن خارج میشدند تغییر دادهاند. ایران این اقدامات را غیرقانونی و در حد دزدی دریایی توصیف کرده است. البته، ایران هم در واکنش به این اقدام آمریکاییها، تنگه هرمز را به روی کشتیهای خارجی بست و چندین کشتی با پرچم کشورهای دیگر را نیز توقیف کرد. پیش از این، تنها به برخی کشتیهای «دوست» اجازه عبور داده میشد. مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که امنیت این مسیر دیگر رایگان نخواهد بود و اگر صادرات نفت ایران محدود شود، دیگران هم نمیتوانند انتظار عبور آزاد داشته باشند. برخی بر این باور هستند که اقتصاد ایران به صادرات دریایی وابسته است؛ از نفت و گاز گرفته تا محصولات پتروشیمی، پلاستیک و کالاهای کشاورزی. به همین دلیل، محاصره دریایی میتواند بر این جریان تجاری تأثیر بگذارد. با این حال، ایران همچنان موفق شده صادرات انرژی خود را ادامه دهد، حتی با وجود محدود شدن تنگه هرمز که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از آن عبور میکند.
ذخایر نفتی ایران
آمارها نشان میدهد ایران در ماه مارس حدود ۸۴/۱ میلیون بشکه در روز نفت صادر کرده و این رقم در آوریل به حدود ۷۱/۱ میلیون بشکه رسیده و در فاصله یک ماه، بیش از ۵۵ میلیون بشکه نفت صادر شده و قیمت نفت ایران نیز اغلب بالای ۹۰ دلار بوده و حتی در بسیاری از روزها از ۱۰۰ دلار عبور کرده است. در نتیجه، ایران در یک ماه اخیر حدود ۵ میلیارد دلار درآمد نفتی داشته که نسبت به پیش از جنگ افزایش قابل توجهی نشان میدهد. کارشناسان میگویند اگرچه محاصره فشار اقتصادی ایجاد کرده، اما ایران از قبل برای چنین شرایطی آماده بوده است. این کشور مقادیر زیادی نفت روی نفتکشها ذخیره کرده که بهعنوان ذخایر شناور عمل میکنند. همچنین هنوز مشخص نیست محاصره آمریکا تا چه اندازه کامل و مؤثر است و چه تعداد کشتیها موفق به عبور میشوند. در سوی دیگر، ادامه این محاصره برای آمریکا نیز چالشبرانگیز است. رئیسجمهور آمریکا تنها برای مدت محدودی بدون تأیید کنگره میتواند عملیات نظامی خارجی را ادامه دهد و این موضوع میتواند محدودیتی جدی ایجاد کند. علاوه بر این، واکنش چین به توقیف محمولههای مرتبط با خود و فشار متحدان آمریکا که از بسته شدن تنگه هرمز آسیب میبینند، میتواند ادامه این سیاست را دشوارتر کند.
ذخایر نفتی روی آب
ایران برای مدیریت شرایط، علاوه بر صادرات، به ذخیرهسازی نفت نیز روی آورده است. ظرفیت پالایش داخلی این کشور حدود ۶/۲ میلیون بشکه در روز است، اما با کاهش صادرات، نیاز به ذخیرهسازی افزایش یافته و حتی از نفتکشهای قدیمی بهعنوان مخازن شناور استفاده میشود. با این حال، این ظرفیت محدود است و در صورت ادامه وضعیت، ممکن است تولید نفت کاهش پیدا کند. در عین حال، ایران همچنان از نفتی که پیش از محاصره صادر شده و اکنون در دریا در حال انتقال است، درآمد کسب میکند. تخمین زده میشود بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ میلیون بشکه نفت ایران در کشتیها در سراسر جهان در حال ذخیره باشد و همین موضوع میتواند جریان درآمدی کشور را تا چند ماه آینده حفظ کند. علاوه بر نفت، ایران از دریافت عوارض عبور کشتیها از تنگه هرمز نیز درآمد کسب میکند. گزارشهایی وجود دارد که برخی کشتیها تا ۲ میلیون دلار برای عبور پرداخت کردهاند، هرچند رقم دقیق درآمدها مشخص نیست.
انسجام ملی
از نظر سیاسی، مقامهای ایرانی تأکید دارند که کشور متحد است و اختلافات داخلی مانعی برای تصمیمگیری نیست و از نظر نظامی نیز ایران با استفاده از روشهای نامتقارن مانند حملات سایبری، استفاده از نیروهای نیابتی و تهدید مسیرهای انرژی، توانسته فشارها را مدیریت کند. از طرف دیگر، تحلیلگران معتقدند ایران میتواند برای مدتی طولانیتر از آنچه آمریکا انتظار دارد این شرایط را تحمل کند. اما قطعاً آمریکا با محدودیتهای سیاسی و فشارهای بینالمللی روبهروست و این پارادوکس در واقع به یک جنگ فرسایشی تبدیل شده که نتیجه آن به میزان تابآوری هر دو طرف بستگی دارد.
