منافع در تنگه هرمز؛ بازیابی نقش جهانی؟
چنانکه بسیاری از سران کشورهای اروپایی با انتقاد به رویه در پیش گرفته شده آمریکا در این جنگ نسبت به تبعات آن برای جنگ هشدار دادند. اروپاییها به خوبی از هزینههای ورود به این جنگ آگاه بودند و میدانستند با ورود به این جنگ در گرداب جنگ افروزیهای ترامپ به دام خواهند افتاد؛ لذا از همان ابتدا نه تنها به جنگ ورود نکردند؛ بلکه در راستای توقف جنگ و پیگیری مسائل از مسیر دیپلماسی و مذاکره تلاش کردند. اما جدای از بحث جنگ و تاکیدات بر پیگیری امور از مسیر مذاکره نوع مواجهه اروپاییها با ایران حد فاصل شش ماه گذشته تاکنون قابل توجه و تامل است. جایی که آن زمان اروپاییها در شورای امنیت همراه با آمریکا سازوکار مکانیسم ماشه را علیه ایران فعال کردند، اما هرگز تصور نمیکردند که جنگی رخ دهد و ایران در آن ورق را به نفع خود برگرداند. با این حال چنین شد و امروز همان اروپاییها از لزوم تعامل بیشتر با ایران صحبت میکنند. چنانکه چندی پیش فردریش مرتس صدر اعظم آلمان با اشاره به بحران خاورمیانه تأکید کرد: «آلمان «منافع اساسی» در رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک برای بحران خاورمیانه دارد. برلین بهزودی مذاکرات مستقیم با مقامات جمهوری اسلامی ایران در تهران را از سر خواهد گرفت».
*مساله هرمز
بازی ایران با کارت تنگه هرمز و محدودسازی عبور و مرور به کشتیها و نفتکشها باعث شده تا جهان با وضعیت جدیدی مواجه و قیمت سوخت به نخستین مساله کشورهای مختلف به ویژه اروپاییها تبدیل شود. آنها نمیخواهند این بار با محدود کردن تنگه هرمز به مشکل بزرگتری دچار شوند؛ لذا تمام تلاش دیپلماتیک خود را به کار گرفتهاند تا مقامات ایرانی و آمریکایی را به سمت مذاکره و توافق سوق دهند تا پیش از این آتش جنگ دامنشان را نگیرد. بازگشت اروپاییها به سمت ایران نیز از همین جهت است و ایران نیز به خوبی این امر را میداند مواجههای درست در قبال آنها پیش گرفته است.
*جدایی از آمریکا
اروپاییها مدتها است که مواجهه مناسبی با آمریکای ترامپ ندارند. به ویژه پس از آنکه ترامپ در مقاطع مختلف اروپاییها را با الفاظ و لحن توهینآمیز خطاب قرار داده و پیش از آغاز جنگ نیز تهدید به اشغال گرینلند کرده بود. این نوع رفتارها و همچنین اقداماتی مثل جنگ با ایران که منافع آنها را به خظطر انداخته باعث شده تا اروپاییها به سمت ایران متمایل شوند. البته نه تمایل به ایران از این جهت که با مواضع ایران همسو باشند بلکه اروپاییها میخواهند در موازنه قدرت بینالمللی نقش خود را بازیابند و از این جهت نیز بهتر است ایران خود را در بازی قدرت میان اروپا و آمریکا قرار ندهد. از این زاویه که ایران بزرگتر از آن است که به برگ بازی بین این دو تبدیل شود.
