در چنین شرایطی باید به سمت تقویت رابطه مردم و حاکمیت قدم برداشت. این مهم در دهههای گذشته تا حدودی تضعیف شده بود. به همین دلیل باید به سمت جمهوریت بیشتر و به رسمیت شناختن گروههای اجتماعی و سیاسی حرکت کرد. من فکر میکنم در اولین اقدام در راستای آشتی ملی باید زندانیان سیاسی آزاد شوند.» جملات ذکر شده اظهارات دکتر تقی آزاد ارمکی در گفتوگو با «آرمان ملی» است. آزادارمکی در این گفتوگو به مهمترین تحولات جنگ اشاره کرده که درادامه میخوانید.
*ارزیابی شما از روند جنگ ایران و آمریکا چیست؟
شرایط جنگ هر روز و بهصورت لحظهای در حال تغییر است. این در حالی است که صحنه جنگ تحتتأثیر حضور یا عدم حضور کشورها و جابهجایی که صورت میگیرد هم قرار دارد. بهعنوان مثال هنگامیکه نقش کشورهایی مانند انگلیس یا آلمان تغییر میکرد نوع رفتاری که در میدان رخ میدهد نیز تغییر میکند. به نظر میرسد که صدای نیروهای دیگر در عرصه بینالمللی نسبت به ترامپ و نتانیاهو بلندتر شده است. در چنین شرایطی به نظر میرسید پس از شهادت رهبر انقلاب و اتفاقاتی که رخ داد انتظار این بود که با یک بههمریختگی مدیریتی مواجه شویم اما چنین اتفاقی رخ نداد.
*چرا چنین اتفاقی رخ نداد؟
افرادی که در بروکراسی کشور حضور داشتند در این مدت نقش مهمی ایفا کردند. بهعنوان مثال آقای پزشکیان و دیگر روسای قوا نقش مهمی در این شرایط داشتند که برخی کمبودها دیده نشود. به همین دلیل نباید مدیریت این شرایط سخت را تنها مختص به نیروهای مسلح دانست و بلکه باید مجموعه مدیریتی کشور را در نظر گرفت. نکته مهمی که در این وضعیت وجود دارد این است که آن عدهای که در اعتراضات و حتی تا قبل از آغاز جنگ دنبال تغییر رژیم توسط ترامپ بودند، پس از اینکه بیش از دو هفته از جنگ گذشته به این نتیجه رسیدهاند که انتخاب درستی نکردهاند. البته این اتفاق به معنای این نیست که این افراد و گروهها در حال بازگشت به سمت حاکمیت هستند. این تصوری بود که برخی بعد از جنگ 12 روزه هم داشتند و به محض پایان جنگ رسانهها و تبلغیات خود را به سمتی بردند که انگار سرمایه اجتماعی به تمامی بازگشته و دوباره در همان مسیر گذشته حرکت کردند.
*انتخاب رهبری جدید چه تأثیری در روند جنگ داشته است؟
برخی از معترضانی که در دیماه در خیابان بودند بهرغم اعتراضی که نسبت به تجاوز آمریکا و اسرائیل به کشور دارند، هنوز در سمت حاکمیت قرار نگرفتهاند. در چنین شرایطی باید به سمت تقویت رابطه مردم و حاکمیت قدم برداشت. این مهم در دهههای گذشته تا حدودی تضعیف شده بود. به همین دلیل باید به سمت جمهوریت بیشتر و به رسمیت شناختن گروههای اجتماعی و سیاسی حرکت کرد. من فکر میکنم در اولین اقدام در راستای آشتی ملی باید زندانیان سیاسی آزاد شوند. زندانیان که انتقاد داشتهاند اما کسی آنها را به رسمیت نشناخت. از سوی دیگر باید دغدغههای مردم را به رسمیت شناخت و از برخی خطاها به سود منافع ملی چشمپوشی کرد. در چنین شرایطی است که احزاب و گروههای سیاسی در اولویت قرار میگیرند و به همین دلیل جمهوریت در دستور کار قرار میگیرد. در چنین شرایطی است که یک سازه سیاسی و اجتماعی جدید شکل میگیرد که دیگر نیاز به برخورد سخت مانند اعتراض خیابانی وجود نخواهد داشت.