نباید بازی را به ترامپ ببازیم

سوالاتی از این دست که روند مذاکرات ایران و آمریکا چه چشم‌اندازی را نشان می‌دهد؟ آیا ایران شروط ترامپ را برای رسیدن به توافق می‌پذیرد و آیا تحریم‌های ایران لغو خواهد شد و یا اینکه ایران و آمریکا در نهایت وارد جنگ خواهند شد؟ «آرمان ملی» برای پاسخ به این سوالات با دکتر غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی گفت‌و‌گو کرده که در ادامه می‌خوانید: 

*ارزیابی شما از روند مذاکره ایران و آمریکا چیست و این مذاکرات در نهایت به چه نتیجه‌ای منجر خواهد شد؟

جنگ برای ایران و آمریکا هزینه‌های زیادی دارد و طبیعی است در چنین شرایطی دو طرف به دنبال مذاکره باشند. این وضعیت درباره منطقه هم وجود دارد و کشور‌های منطقه نیز به دنبال متشنج شدن منطقه نیستند و به همین دلیل در هفته‌های اخیر تلاش‌های گسترده‌ای کردند که طرفین با مذاکره مشکلات را حل کنند. با این وجود من احساس می‌کنم ترامپ در مذاکره با ایران صادق نیست و بیشتر به دنبال این است که فضای عمومی را برای جنگ آماده کند. ایران همواره موضوع مذاکره را مطرح کرده و به همین دلیل ترامپ برای اقناع افکار عمومی جهان تلاش می‌کند زمانی را برای مذاکره با ایران صرف کند تا بتواند کنگره و کشور‌های جهان را متقاعد کند که وی در ابتدا همه راه‌ها را رفته، اما در نهایت چاره‌ای جز جنگ برای وی باقی نمانده است. 

*پس چرا ترامپ همچنان روی ادامه مذاکرات اصرار دارد؟

ترامپ مرتب موضوع مذاکره را تکرار و هر بار موضوع جدیدی را مطرح می‌کند. به عنوان مثال روند مذاکرات را از پرونده هسته‌ای به قدرت موشکی ایران می‌کشاند. این در حالی است که به نظر می‌رسد اگر ایران درباره قدرت موشکی هم مذاکره کند، وی دوباره موضوع دیگری را مطرح کرده و این روند ادامه خواهد داشت. به نظر می‌رسد ترامپ به این نتیجه رسیده که باید به ایران حمله کند و به همین دلیل دنبال این است که فضای داخلی و بین‌المللی را برای چنین اتفاقی فراهم کند. در عین حال روند مذاکرات به سمتی در حال حرکت است که نتیجه تدابیر آقای لاریجانی بوده و با تاکتیک‌هایی که در پیش گرفته توانسته بازی را به‌هم بزند. این در حالی است که نباید زحمات آقای عراقچی را در این زمینه نادیده بگیریم. تنها مشکلی که وجود دارد این است که برخی افراد از تریبون‌هایی که در اختیار دارند، اظهاراتی را مطرح می‌کنند و روند مذاکرات دچار اختلال می‌شود. 

*در شرایط پیچیده کنونی آیا اظهارات افراد خارج از حلقه دیپلماسی کشور توان تغییر معادلات را دارد؟

بله؛ هر احتمالی وجود دارد. نماینده‌ای که میکروفون خود را روشن می‌کند، چشم بر منافع ملی بسته و به کشور‌های منطقه مانند عمان و قطر فحاشی می‌کند، و یا برخی افراد غیر مسئول تهدیداتی را مطرح می‌کنند که بیشتر جنبه خودنمایی فردی دارد تا بیان دیدگاه براساس منافع ملی، ممکن است در این مسیر اخلال ایجاد کند. در چنین شرایطی باید اجازه داد که افرادی که مسئول مذاکرات هستند اظهار نظر کنند، نه کسانی که در این زمینه هیچ گونه مسئولیتی ندارند. 
*در مجموع آیا می‌توان چشم‌اندازی را متصور شد که تنش بین دو کشور ایران و آمریکا بدون افزایش تنش و درگیری نظامی به پایان برسد؟
مذاکرات دارای راه حل است و ما نباید بازی را به ترامپ ببازیم. اینکه چرا در چنین وضعیتی قرار گرفته‌ایم و اینکه کدام تصمیم و یا سیاستی موجب پیچیده شدن شرایط شده است، در جای خود مورد بررسی قرار خواهد گرفت و بعد‌ها قضاوت خواهد شد. امروز در نقطه‌ای قرار داریم که باید هوشمندانه رفتار کنیم و با وحدت و وفاق در یک جهت حرکت کنیم. من فکر می‌کنم حضور مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن روحیه ترامپ و متحدانش را تضعیف کرد. با این وجود من فکر می‌کنم آقای لاریجانی با رویکردی که در پیش گرفته می‌تواند شروط مطرح شده طرف مقابل را در نهایت به نقطه بهینه نزدیک کند. باید این نکته مهم را در نظر داشت که ممکن است امتیازاتی به طرف مقابل داده شود، اما در عالم سیاست، این را نمی‌توان صرفا امتیاز در نظر گرفت و بهتر است آن را تاکتیکی برای تغییر شرایط دانست. بدیهی است که گاهی برای رسیدن به هدف یک قدم عقب نشینی صورت گیرد تا در فرصت مناسب دو قدم مهم به جلو برداشته شود. باید اجازه داد اهل فن و کسانی که توانایی اتخاذ بهترین تصمیم‌ها را در شرایط دشوار دارند، کار را جلو ببرند. 

* با توجه به مجموعه شرایط چه رویکردی را باید در پیش گرفت؟

باید چه در داخل و چه در عرصه بین‌المللی به سمت کاهش تنش حرکت کنیم. اتفاقاتی که در روز‌های ۱۸ و ۱۹ دی در کشور رخ داد اصلا جالب و زیبنده مردم شریف ایران نبود. من معتقدم باید از مردم آسیب دیده در این اتفاقات در عالی‌ترین سطح دلجویی کرد. با در نظر گرفتن شرایط بین‌المللی اکنون فرصت خوبی است که برای کنترل وضعیت پیچیده منطقه‌ای، در برخی روش‌ها و سیاست‌ها بازنگری کرد تا بتوان مشکلات را از مقابل برداشت.