واکنش‌های جهانی به گفت‌و‌گوها در مسقط

 بسیاری از کشور‌های جهان از آغاز این گفت‌و‌گو‌ها استقبال کرده و آن را گامی مثبت در جهت کاهش تنش‌ها و تقویت ثبات منطقه‌ای ارزیابی کرده‌اند. این کشور‌ها بر این باورند که باز شدن کانال‌های دیپلماتیک میان دوطرف می‌تواند به کاهش خطر درگیری، تسهیل همکاری‌های اقتصادی و ایجاد فضای مناسب‌تر برای حل‌وفصل سایر بحران‌های منطقه‌ای منجر شود. در مقابل، برخی کشور‌های اروپایی با نگاهی محتاطانه‌تر به این گفت‌و‌گو‌ها واکنش نشان داده‌اند. هرچند آنان اصل مذاکره و دیپلماسی را رد نمی‌کنند، اما نسبت به نتایج عملی، چارچوب مذاکرات و پیامد‌های احتمالی آن برای توافق‌های پیشین و موازنه‌های سیاسی موجود، تردید‌هایی را مطرح کرده‌اند. در ادامه این گزارش نگاه کوتاهی خواهیم داشت به برخی از این واکنش‌ها که می‌خوانید. 

دیپلماسی بهترین مسیر

مصر از مذاکرات میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان اعلام حمایت کرد و در بیانیه‌ای تاکید کرد که هیچ جایگزینی جز مذاکره برای حل‌وفصل پرونده هسته‌ای ایران وجود ندارد. در بیانیه وزارت امور خارجه مصر آمده است که بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه این کشور با ایوت کوپر، همتای انگلیسی خود در چارچوب رایزنی‌های دوره‌ای میان طرفین تماس تلفنی انجام دادند. طبق این بیانیه، عبدالعاطی در این گفت‌وگوی تلفنی بر اهمیت تداوم توسعه روابط دوجانبه میان دو کشور در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و تجاری تاکید کرد. طرفین همچنین به تلاش‌های صورت گرفته به منظور کاهش تنش در منطقه پرداختند. طبق این بیانیه، عبدالعاطی در این گفت‌وگوی تلفنی بر اهمیت تداوم توسعه روابط دوجانبه میان دو کشور در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و تجاری تاکید کرد. طرفین همچنین به تلاش‌های صورت گرفته به منظور کاهش تنش در منطقه پرداختند. وزیر خارجه مصر همچنین همتای انگلیسی خود را در جریان تماس‌های کشورش و تحرکات دیپلماتیک آن برای مهار وضعیت تنش فزاینده در منطقه قرار داد. 

نگاه بدبینانه آلمان

همان‌طوری که اشاره کردیم معدود دولت‌هایی هستند که به این مذاکرات واکنش منفی نشان دادند. در این مورد صدراعظم آلمان با تکرار زیاده‌خواهی خود درباره برنامه صلح‌آمیز اتمی ایران و ادعای اینکه رهبران منطقه بسیار نگران ایران هستند، گفت که تماس‌های فشرده‌ای درباره مذاکرات ایران با آمریکا درباره برنامه هسته‌ای آن در جریان است. فردریش مرتس، صدراعظم آلمان روز گذشته در پایان سفر سه روزه خود به غرب آسیا با گفتن اینکه نگرانی رهبران منطقه درباره ایران بسیار، بسیار زیاد است، از تهران خواست تا به مذاکرات با آمریکا بازگردد و برنامه هسته‌ای خود را پایان دهد. مرتس پس از دیدار با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی در ابوظبی گفت: «تماس‌های دیپلماتیک فشرده‌ای در جریان است تا ایران را متقاعد کنند خشونت علیه مردم خود را متوقف کند، برنامه هسته‌ای خود را پایان دهد و به میز مذاکره بازگردد- جایی که صلح و ثبات در سراسر منطقه مورد مذاکره قرار خواهد گرفت.»

استقبال در کرملین

مسکو به‌عنوان یکی از نزدیکان ایران از این دیدار‌ها استقبال کرد. در این مورد روز گذشته دمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین در جمع خبرنگاران ضمن استقبال از آغاز مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط، خواستار خویشتن‌داری کشور‌های ذی‌نفع در مسئله ایران شد. خبرگزاری ریانووستی در این مورد و با اشاره به دیدگاه روس‌ها به روند مذاکرات و گفت‌و‌گو‌ها در مسقط گزارش داد: «پسکوف گفت که روسیه مایل است مذاکرات پیرامون ایران در عمان ثمربخش باشد و امکان تنش‌زدایی را فراهم کند. او از تمامی کشور‌های ذی‌نفع در مسئله ایران خواست که در میانه تشدید تنش‌ها خویشتن‌داری نشان دهند.»

واکنش چین به گفت‌و‌گو‌ها

در ادامه این واکنش‌ها چین هم به‌عنوان یکی از حامیان جمهوری اسلامی واکنش مثبتی نشان داد. در این مورد لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در نشست خبری خود و در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا پکن می‌تواند انجام رایزنی‌های مربوط به برنامه‌های هسته‌ای ایران را تایید کند، یا خیر گفت: «چین همیشه ارتباط خود را با همه طرف‌ها در مورد مسائل مربوطه حفظ کرده است.» این اظهارنظر از سوی سخنگوی وزارت خارجه چین پس از آن مطرح شد که یک منبع ایرانی پیش از این به خبرگزاری ریانووستی گفته بود که ایران پیش از مذاکرات با آمریکا در مورد برنامه هسته‌ای خود، با روسیه و چین رایزنی‌هایی انجام می‌دهد. لین‌جیان همچنین در پاسخ به اینکه آیا چین در مرحله فعلی امکانی برای کاهش تنش‌های آمریکا و ایران می‌بیند، گفت: «میائو دیو، معاون وزیر امور خارجه چین و لیو بین، دستیار وزیر امور خارجه روز پنجشنبه با کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران که به چین سفر کرده است، دیدار کردند.»

مذاکرات پیچیده است

در این بین باید اشاره کنیم که اعضای محور مقاومت هم این دیدار‌ها را از نزدیک دنبال می‌کنند. در همین خصوص عضو فراکسیون وفاداری به مقاومت و عضو حزب‌ا... لبنان به رادیو النور گفت: «مذاکرات آمریکا و ایران بسیار پیچیده است و ایران آماده است تا در پرونده هسته‌ای پیش برود.»
علی الفیاض، عضو فراکسیون وفاداری به مقاومت و عضو حزب‌ا... لبنان همچنین گفت: «اهمیت دیدار بین ژوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان و محمد رعد، رئیس فراکسیون وفاداری به مقاومت و نماینده مجلس، در این واقعیت نهفته است که کانال‌های ارتباطی را بازگشایی کرد. آنچه در این مرحله مورد نیاز است این است که ما بتوانیم در چارچوبی که در خدمت اهداف لبنان است، هماهنگی، همکاری و پل زدن دیدگاه‌ها را انجام دهیم.»