روايتي از يک خبر
کنفرانس مونيخبه نام امنيت به کام جنگ
کنفرانس امنيتي مونيخ 2023 همانگونه که انتظار ميرفت در فضايي محدود شده و گزينشي که حاصل دعوت نکردن از نمايندگان رسمي ايران و روسيه بود، به مسيري هموار براي تنشآفريني در عرصه بينالمللي تبديل شد و مدعيان امنيت هرچه در توان داشتند بر مارش جنگ و ناامني در جهان کوبيدند. اجلاسي که زماني روح آن را ادعاي گفتمان امنيت در راستاي تقويت صلح جهاني تشکيل ميداد، امروز صحنهاي مخوف از تنشآفريني و گسترش جنگافروزي از شرق تا غرب شده است و مدعيان صلح جهاني، نه در خفا که آشکارا به گسترش جنگ در راستاي منافع خود دامن ميزنند.
پيشينه
برخي تحليلگران معتقدند که شرکت کنندگان در کنفرانس سال 2023 به دليل تجربه اختلاف نظرهاي عميق و بنيادين بين آمريکا و اروپا در سالهاي گذشته و براي فرار از اين واقعيت، مسيري جديد ترسيم کردهاند و چه راهي سادهتر از تنشآفريني در جايي که منافعشان در خطر نباشد. در تبيين اين شرايط نگاهي به روند اين کنفرانس در بهمن سه سال قبل مياندازيم؛ فضايي که اين گردهمايي به ظاهر امنيتي با اختلاف نظرهاي شديد بين اروپا و آمريکا به عنوان دو همپيمان ديرين در دو سوي آتلانتيک بر سر مناقشه پيروزي يا افول غرب خاتمه يافت. فارغ از اختلاف نظرهاي به ظاهر کوچک و جزئي سياستمداران اروپا و آمريکا در سال 2020 که در مواردي به تهديد رهبران قاره سبز مبني بر فشار اقتصادي و تعرفههاي سنگين گمرکي عليه ايالات متحده انجاميد، سه محور پيمان آتلانتيک شمالي (ناتو)، برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و توافق پاريس (ذيل چارچوب پيماننامه سازمان ملل در تغيير اقليم) بيش از همه مورد توجه قرار داشت. سه خوان مهم در اختلاف نظرهايي اروپا و آمريکا که در کنفرانس آن سال به خوان چهارم کشيده و موضوع پيروزي يا افول غرب در مناسبات جهاني و نقش رهبران غرب در جهان مطرح شد. آن تاريخ، در يک طرف مناقشه امانوئل مکرون رئيس جمهوري فرانسه به ادعاي مارک پمپئو وزير امور خارجه وقت آمريکا که در کنفرانس مونيخ گفته بود «غرب و ناتو در حال پيمودن مسير پيروزي است»، واکنش نشان داده و تاکيد کرده بود که «غرب رو به تضعيف و افول است.»
اهميت موضوع
حال در کنفرانس 2023 مونيخ، به نظر ميرسد که کشورهاي غربي به رهبري اروپا و آمريکا براي ترميم شرايط شکننده گذشته، تلاش کردند لفاظيهاي امنيتي خود را به محيط ديگري بکشانند و بدين شکل در جبههاي جديد متحد شوند و چه بهانهاي بهتر از جنگ در اوکراين و ادعاهاي غرب در اين زمينه! کنفرانسي که با تعريف جديد در اهداف آن، به جاي صلح و امنيت، شتابان به سمت جنگ و ويراني گام برميدارد و به جاي اينکه به شکل سنتي راهکارهايي براي کاهش تنشها و درگيريهاي نظامي ارايه کند، يک صدا بر طبل جنگ و جنگافروزي ميکوبد. جايي که ولوديمير زلنسکي رييس جمهور اوکراين در سخنراني آيين افتتاحيه از کشورهاي غربي ميخواهد که سرعت ارسال سلاح به کشورش را افزايش دهند. در اين بين آمريکا و بريتانيا به عنوان بزرگ پرچمداران استعمار، گوي سبقت را در تشديد تنشها از متحدان خود ربودند و ريشي سوناک، نخست وزير انگليس و کاملا هريس، معاون رئيس جمهور آمريکا در حاشيه کنفرانس امنيتي مونيخ، جنگ در اوکراين را جنگ جهاني ناميدند و در مورد چگونگي شتاببخشي فرايندهاي بينالمللي کمک به کييف بحث کردند تا به تعبيرشان اين کشور بتواند در جنگ با روسيه پيروز شود. آنتوني بلينکن وزير امورخارجه آمريکا نيز که در غياب نمايندگان ايران و روسيه فضا را براي اتهامزني فراهم ديده بود، رايزنيهاي ضد ايراني از برجام تا هراس از تعميق روابط نظامي تهران - مسکو را محور مذاکرات خود با همتايان اروپايياش قرار داد؛ فضايي مسموم که ناشي از يک برنامهريزي دقيق براي شرايط حاکم بر کنفرانس امسال با هدف سانسور گسترده ايدههاي مخالف غرب ارزيابي ميشود.
در نهايت
حال کنفرانس امنيتي مونيخ 2023 در شرايطي خاتمه يافته است که در بيرون از سالنهاي مذاکره، معترضان در اعتراض به سياستهاي جنگطلبانه رهبران غرب تجمع و تظاهرات برگزار ميکردند و شرکتکنندگان در اين کنفرانس بيتوجه به نگاه ملتها، به شکلي آشکار و بيپرده، قلب واقعيت تفکر غربي مدعي آزادي بيان را نشان ميدادند. در اين بين، رهبران اروپا و آمريکا نيز با حذف ايران و روسيه به عنوان مخالفان اصلي خود، معنايي جديد به واژه مذاکره و امنيت بخشيدند؛ معنايي انتزاعي که ميتوانند در راستاي منافع خود آن را به هر شکلي تغيير دهند و از آن به عنوان ابزاري در جهت اهدافشان استفاده کنند.