وسواس، افکاری است که غیرارادی بوده و فــرد راه فــراری برای متوقفکردن آن ندارد از طــرفی فرد بهطور ناخودآگاه بعضی از اعمــال را بهصورت مداوم انجام میدهد که به وسواس عملی معروف است. این افراد نمیتوانند اعمال و افکارشان را متــوقف کنند. وســواس به دو نوع عملی و فکری تقسیمبنــدی میشود. وسواس به انواع زنجیرهای هم میتواند تبدیل شود و در مقوله نظمدهندهها میگنجد. مثلا در رفتارهای اجباری شخصی میتواند مدام وسایل را بشوید، یا ممکن است همه چیز را چک کند یا اینکه فرد شکاک است و یا اینکه مدام دنبال این است که کارهای خود را به بهترین نحو انجام دهد، یا اینکه فرد مدام احساس گناه میکند، فرد وسواسی میتواند شمارشگر یا تقارنی باشد. بهعنوان مثال صندلیها و یا موزاییکهای کف یک مطب را میشمارد و به قرینه و تقارن توجه زیادی میکند. دستهای از وسواسها هم عنوان محتکران را دارند و در این حالت فرد میترسد چیزی را که در دستش دارد را دور بریزد. ریشه وسواس اکتسابی و ارثی است بهعنوان مثال مادری میتواند رفتار وسواسگونه خود را به فرزندش انتقال دهد. فردی هم میتواند با قرارگرفتن در محیط دچار وسواس عملی شود. بهعنوان مثال در دوره کرونا میتواند این رفتار تشدید شود. در بین شناسایی محرکها گام اول است بهعنوان مثال اختلاف با همسران میتواند منجر به رفتار و افکارهای وسواسگونه شود. گام دوم مقاومت در انجام اعمال وسواسگونه است در این روش افرادی که در منزل هستند باید بهعنوان یارکمکی راهکاری را انجام دهند تا فرد بهصورت غیرمستقیم از رفتار و اعمال وسواسگونه خود دوری کند. این افراد باید از سرزنش شخص وسواسی بپرهیزند و سعی در پرتکردن حواس شخص وسواسی داشته باشند. امتیازدهی به استرس و زمان آن موجب دریافت رفتارهای وسواسگونه در زمانهای خاص میشود و میتوان این رفتارها را به نحو بهتری در این زمانها کنترل کرد. این افراد باید سبک زندگی خود را تغییر دهند. برخی افراد در محیطهایی با اشخاصی برخورد دارند که وسواسی هستند و باید از آنها دوری کنند. افرادی که وسواس شدید دارند و آسایش را از خود و دیگران سلب میکنند باید به روانپزشک مراجعه کنند تا به وسیله دارو درمان شوند اما اگر رفتارهای وسواسگونه خفیف باشد با مراجعه به روانشناس و ریشهیابی رفتارهای شخص میتوان به وی کمک کرد.