تفاوت مهرباني و هم‌وابستگي چيست؟

به بهانه روز جهاني مهرباني عنوان شد

تفاوت مهرباني و هم‌وابستگي چيست؟

يک روانشناس همزمان با روز جهاني مهرباني، با بيان اينکه مرز باريکي ميان مهرباني و هم‌وابستگي وجود دارد، گفت: هم‌وابستگي يعني وابستگي بيمارگون خدمات دهي به ديگران و ناديده گرفتن خود، درحالي که مهرباني به اين معنا نيست و افراد مهربان ابتدا بايد اولويت‌ها، اهداف و شرايط زندگي خود را در نظر بگيرند و نسبت به خود، نقش‌هاي خود و حد و مرزهاي خود مهربان باشند.گوهر يسنا انزاني با تاکيد بر اينکه بايد از واژه‌ها تعاريف درستي داشته باشيم، اظهار کرد: افراد هم‌وابسته اغلب به ديگران اولويت مي‌دهند، اهداف خود را نمي‌شناسند و گاهي به ديگران اجازه مي‌دهند تا با سوء رفتار بر آن‌ها اثر بگذارند. از سوي ديگر اشتغال ذهني زياد با زندگي ديگران و نه با زندگي خود، عزت نفس پايين، مقدم شمردن نياز ديگران بر نياز خود از ديگر خصوصيات اين افراد است.به گفته اين روانشناس، افراد هم وابسته به واسطه‌ ترس‌هايي نظير ترس از دست دادن افراد و ترس دوست داشتني نبودن، فشارهاي روحي زيادي را تحمل مي‌کنند و تصور مي‌کنند براي اينکه ديگران دوست‌شان داشته باشند و آن‌ها را ترک نکنند مجبورند به همگان تحت هر شرايطي خدمات دهند.وي ادامه داد: مهرباني بدين معناست که افراد با در نظر گرفتن اهداف، وضعيت مالي، فردي، خانوادگي و... بدانند چگونه بدون وابستگي و اتکا به ديگران و در کدام شرايط مي‌توانند در کنار ديگران باشند چراکه انسان‌ها نبايد تحت هر شرايطي به خواسته ديگران اولويت دهند، بلکه با سنجش اولويت‌هاي خود، حل مسئله و پيامد انديشي بايد تصميم بگيرند.

باج‌گيري عاطفي يا گدايي محبت

انزاني ادامه داد: گاهي برخي افراد با حدس نيازهاي ديگران و مهرباني بيش از اندازه به آن‌ها از ديگران به شکل ناخودآگاه باج گيري عاطفي و يا گدايي محبت مي‌کنند و انتظارات ديگران را با اين تصور برآورده مي‌کنند تا در آينده چندين برابر بيشتر، انتظارات خودشان از طريق ديگران برآورده شود. درحالي که مهرباني امري است که از صميم قلب و بدون هيچگونه انتظارِ دريافت پاسخ متقابل رخ مي‌دهد.وي معتقد است که مهرباني از خصيصه‌هاي آدمي است و مهرباني و اهميت به ديگران اگرچه بسيار ارزشمند و مهم است اما آن چيزي که در ابتدا اهميت دارد مهرباني افراد با خود است. افراد بايد اهداف خود را بشناسند، حد و مرزهاي ارتباطي را بشناسند و با توجه به محدوديت‌ها و توانايي‌هاي خود با رفتاري جرئت‌مند با ديگران ارتباط برقرار کنند.

ضرورت رفتار جرات‌مند

اين روانشناس درباره رفتار جرات‌مند اظهار کرد: رفتار جرات‌مند به اين معناست که افراد صادقانه افکار، احساسات، خواسته‌ها و انتظارات خود را در روابط بين فردي بيان کنند و سعي کنند بي‌آنکه حق فرد مقابل ضايع شود از حق خود دفاع کنند.وي افزود: گاهي تصور مي‌شود افراد مهربان هيچ‌گاه نبايد با اطرافيان مخالفت کنند يا پاسخ منفي به خواسته‌هاي ديگران دهند. همچنين تصور مي‌شود افراد مهربان بايد هميشه در دسترس باشند و اجازه عصباني شدن و تجربه احساسات متفاوت را ندارند در حالي که افراد بايد ابتدا شرايط زندگي خود را بسنجند و مطابق با آن به خواسته‌هاي ديگران پاسخ دهند.

مهرباني؛ توانايي درک شرايط فرد مقابل

به گفته انزاني، مهرباني يعني توانايي درک شرايط فرد مقابل، به گونه‌اي که گويي در شرايط او قرار داريم. همچنين شخص مهربان علاقه زيادي به اطرافيان خود دارد، رفتارهاي کلامي و غير کلامي‌اش مناسب است، صبر و تحمل بالايي دارد و به ديگران احترام مي‌گذارد.اين روانشناس همچنين معتقد است که افراد مهربان در انتخاب واژه‌هاي مثبت موفق عمل مي‌کنند و هنگامي که ديگران با آنها صحبت مي‌کنند با گوش دادن فعال و ارتباط چشمي مناسب پاسخ مناسبي را به فرد مي‌دهند. از سوي ديگر از سرزنش و مقايسه ديگران خودداري مي‌کنند و با همدلي و بدون بازجويي به ديگران اين فرصت را مي‌دهند که بدون ترس درباره احساسات و افکار خود با آن‌ها سخن بگويند.