روند اصلاحي بورس به پايان رسيد؟
برخي تحليلگران معتقدند اين روند بهمعناي حمايت از سهمهاي شاخصساز است و در حالي که اغلب سهمها منفي هستند، مثبت شدن برخي سهمهاي شاخصساز باعث شده که شاخص کل مثبت باشد. فردين آقابزرگي، مديرعامل کارگزاري بانک رفاه و تحليلگر بازار سرمايه معتقد است: باوجود اينکه اغلب فعالان بازار سرمايه تمايل زيادي دارند حال و روز بازار به فضاي چند ماه گذشته بازگردد اما اينگونه نشده و البته به صلاح هم نيست که چنين شود. اگر بهسرعت به روند افزايشي سريع و بازدهيهاي بالا بازگرديم، نقدينگي از بازار سرمايه خارج ميشود. بهترين و طبيعيترين شکل ممکن ايجاد سينوسهاي نوساني مثبت و منفي در بازار است.
اشتياق براي فروش سهام
آقابزرگي ميگويد: اغلب افرادي که در چند ماه گذشته وارد بورس شدند، فاقد تجربه و دانش لازم براي سرمايهگذاري بودهاند. اين افراد تجربه فضاي رکودي و نزول شاخص بازار و قيمت سهام را نداشتهاند. اکنون فضا بهگونهاي مديريت ميشود که اغلب حقوقيها بازار را بهگونهاي جمع ميکنند و از ريزشها و کاهشهاي مستمر و پياپي جلوگيري ميکنند. اين نشاندهنده اشتياق فعالان بازار براي فروش سهام خود است. وي ادامه ميدهد: روز شنبه نيز اگر چند سهامدار حقوقي بزرگ حمايت نميکردند، شايد با اصلاح شديدتري مواجه بوديم. فعاليت در بازار سرمايه براي کساني که تحمل گذراندن چنين روزهايي را ندارند، مناسب نيست. اما با توجه به رشد قيمت بسياري از سهام در چند ماه گذشته، اغلب افرادي که اکنون سهام خود را حتي در صف فروش، به فروش ميرسانند، سودهايي کسب کردهاند.
ادامه روند قبلي بورس به صلاح اقتصاد کشور نيست
آقابزرگي ميافزايد: تنها در يک نمونه، اقتصاد انگلستان رشد اقتصاد منفي 20 درصد داشته است و چنين وضعيتي براي برخي کشورهاي اروپايي ديگر نيز صدق ميکند. دليل آن حوادثي بوده که در سال 2020 رخ داده از جمله شيوع بيماري کرونا، جنگ اقتصادي آمريکا و چين، فراز و نشيب قيمت کاموديتيها و... . اقتصاد ايران نيز بنا به گفته مرکز آمار 5/3 درصد رشد منفي را تجربه کرده است. در چنين فضايي آن هم با شرايطي که متوسط p/e ÈæÑÓ ãÇ 29 ÇÓÊ، äÈÇíÏ ÇäÊÙÇÑ ÏÇÔÊå ÈÇÔíã ÑæäÏ ÕÚæÏí ÞÈáí ÇÏÇãå íÇÈÏ æ ÇáÈÊå ÇÏÇãå Âä ÑæäÏ Èå ÕáÇÍ ÇÞÊÕÇÏ äíÓÊ. ÈÇíÏ چäíä ÇÕáÇÍÇÊí ÇäÌÇã ÔæÏ. ÎæÔÈÎÊÇäå ÈåÊÏÑíÌ Èå پÇíÇä ÏæÑå ÇÕáÇÍ ÞíãÊåÇ ÏÑ ÈÇÒÇÑ ÓåÇã äÒÏíک ãíÔæíã. Çíä کÇÑÔäÇÓ ÈÇÒÇÑ ÓÑãÇíå پíÔÈíäí ÎæÏ ÇÒ ãíÒÇä ÇÕáÇÍ ÈÇÒÇÑ ÑÇ Çíäگæäå ÈíÇä ãíکäÏ: Èå ÔÑØ ÚÏã ãÏíÑíÊ íÇ ÍãÇíÊ æ ÕÑÝ äÞÏíäگí ÍÌíã، ÊÕæÑ ãíکäã ÔÇÎÕ کá Èíä íک ãíáíæä 300 åÒÇÑ ÊÇ íک ãíáíæä æ 400 åÒÇÑ æÇÍÏ ÇÕáÇÍ ÔæÏ. ÇگÑ ÍãÇíÊåÇí ãÎÊáÝ ÇäÌÇã ÔæÏ، کÇåÔ ÈåÕæÑÊ ãÞØÚí ãáÇÍÙå äãíÔæÏ، ÇãÇ ÈåØæÑ پáکÇäí æ ÏÑ Úíä ÍÇá ÔÏíÏ ÕæÑÊ ãíگíÑÏ. íÚäí ÇÕáÇÍí کå ÈÇíÏ ÇäÌÇã ÔæÏ Èå ÊÚæíÞ ãíÇÝÊÏ، ãÇääÏ ÝäÑí کå ÝÔÑÏå ÔÏå æ ÈåíکÈÇÑå ÑåÇ ãíÔæÏ. ÈåÊÑíä æ ãäØÞíÊÑíä ÍÇáÊ Çíä ÇÓÊ کå ÐÇÊ ÈÇÒÇÑ ÎæÏ ÑÇ کäÊÑá کäÏ.
با حمايت نابجا، فرصتهاي خريد را ميسوزانيم
وي درباره منفي شدن شاخص هموزن و مثبت شدن شاخص کل ميگويد: هنگامي که شاخص هموزن منفي ميشود، يعني بيشتر شرکتها منفي بودهاند. روز شنبه بيشتر شرکتهاي شاخصساز مورد حمايت قرار گرفتند. برخي کارشناسان معتقدند چنين حرکتي ناگزير است، اما معتقدم با اين کار امکان خريدهاي بالقوه از افرادي گرفته ميشود که مترصد فرصتي هستند تا سرمايه خود را به بورس بياورند. سهمي که با حمايت بالا نگاه داشته شود، جذابيت خريد را براي کسي که منتظر کاهش قيمت آن است، از دست ميدهد.
نامه 25 اقتصاددان اثري روي بازار نداشت
آقابزرگي درباره نامه 25 اقتصاددان خطاب به مسئولان دولتي و اثر آن روي اصلاح بازار ميافزايد: مخالفم که يک عامل را منشأ اصلي شکلگيري
لندمدت به اين بازار نگاه کنند، به طو حتم ميتوانند از سرمايه گذاري در اين بازار بازدهي بيشتري را نسبت به ساير بازارها کسب کنند. بازار سرمايه به دليل هوشمند بودن، در يک مقطع چند ماهه و به صورت موقتي به دليل نوسانهايي که در اين بازار ايجاد ميشود و تاثيرپذيري که از ريسکها دارد، بازدهي کمتري نسبت به ساير بازارها را کسب ميکند اما به طور قطع در بلندمدت بازده متوسط بازار نسبت به ساير بازارها بيشتر خواهد بود. وي سهامداران تازهوارد را مورد خطاب قرار داد و گفت: در چند وقت اخير سهامداران تازه وارد بيشتر از ديگر سرمايهگذاران متضرر شدند که توصيه به سرمايهگذاران غيرحرفهاي و تازهوارد سرمايهگذاري از طريق ابزار واسط مانند صندوق سرمايهگذاري شرکتهاي سبدگردان است زيرا مديريت دارايي اين افراد از طريق کارشناسان حرفهاي انجام ميشود. اسلامي افزود: سهامداران تازهوارد بهتر است بخشي از پسانداز خود که در کوتاهمدت به آنها نياز ندارند را در بورس سرمايهگذاري کنند، اين اتفاق باعث ميشود تا بتوانند سهامداران غيرحرفهاي و تازهوارد با نگاه بلندمدت در بازار سرمايه سرمايهگذاري کنند. چنين روندي قرار دهيم. ارزش روز سهام از ارزش ذاتي آنها فاصله گرفته بود و هنوز هم اين موضوع تا حدي مشاهده ميشود. اين مساله اصليترين اثر را براي ايجاد فضاي اصلاحي به وجود آورد. بحثهايي مانند دارا دوم يا پالايشي يکم، عدم عرضه سهام عدالت و ... نيز اثرگذار بود. ماهيت بازار سرمايه که خود را اصلاح ميکند، در حال اتفاق افتادن است و به حرف کسي هم ارتباط ندارد.اين کارشناس بازار سرمايه ادامه ميدهد: اگر قرار باشد بازار با حرف کسي بالا يا پايين برود، ميتوان خلاف آن را نيز مشاهده کرد. به اين صورت که دولت با جديت از بازار سرمايه حمايت قاطع ميکند اما اصلاح را مشاهده ميکنيم. اگر 25 نفر حرفي زدند که منتهي به ريزش بازار شده، پس چرا هنگامي که يک حامي بزرگي مانند دولت خواهان تقويت بازار سرمايه است، آنطور که انتظار ميرود اثرگذار نيست؟ ماهيت بازار سرمايه که خود را اصلاح ميکند، در حال اتفاق افتادن است و به حرف کسي هم ارتباط ندارد.
بورس را به حال خود رها کنيد، درست ميشود
وي در پاسخ به پرسشي مبني بر پيشنهادش به رئيس سازمان بورس و مسئولان اقتصادي دولت ميگويد: به جاي انجام حمايت و صرف نقدينگي براي جلوگيري از کاهش قيمت سهام و شاخص کل، اجازه دهند بازار خود را پيدا کند. کوتاهترين شکل اصلاح زماني صورت ميگيرد که بازار بهصورت خودانتظام جايگاهش را بشناسد. همانطور که در سالهاي گذشته نيز شاهد بوديم و يک بار تجربه کرديم که با باز کردن محدوده نوسان قيمت در مدت کوتاهي، بازار روند معکوسي را در پيش گرفت. در حال حاضر نيز همين شرايط صادق است؛ هر چه اين فرسايش بيشتر شود، اجازه ميدهيم عدهاي که تا پيش از اين براي خروج از بازار ترديد داشتند، تصميم قطعي براي خروج بگيرند. زيرا هنگامي که القا شود وضعيت فوقالعاده است، کساني که چنين نظري نداشتند نيز وارد صف فروش ميشوند. آقا بزرگي ضمن اينکه موافقتش را با حذف دامنه نوسان حذف اعلام ميکند، ميافزايد: اکنون اگر سهمي با صف فروش مواجه باشد، برخي به اين علت که نقطه پاياني سهم را صف فروش ميبينند، بلافاصله وارد اين صف ميشوند. اما اگر محدوده نوسان وجود نداشته باشد، هر کسي جرأت نميکند در محدوده نوسان قيمت، موضع فروش بگيرد. بنابراين فقط افرادي که نياز به پول فوري داشتهاند، نسبت به فروش اقدام ميکنند. البته اگر محدوده نوسان را برداريم بايد پيامدهاي آن را نيز بپذريم؛ به اين صورت که ممکن است شکل پررنگي از افت شاخص را در يکي دو روز تجربه کنيم، اما بلافاصله پس از آن روند برميگردد؛ مشروط بر اينکه متغيرهاي اثرگذار اقتصادي نيز وضعيت برگشت را تأييد کند. وي در پايان تأکيد ميکند: اکنون نميتوان از برگشت بازار سخن گفت، زيرا هيچ متغير اثرگذاري دچار تغيير خاصي نشده که بخواهيم از تغيير روند بازار سخن بگوييم.
نگاه سهامداران به بورس بايد بلندمدت باشد
يک کارشناس بازار سرمايه، «علي اسلامي» به روند اين روزهاي معاملات بورس اشاره کرد و گفت: بازار سهام تا چند وقت گذشته به دليل جريان ورود گسترده نقدينگي به صورت روزانه به اين بازار و افزايش نرخ دلار در مسير صعودي پرشتابي قرار گرفت که همه را حيرت زده کرد. به گفته وي، اين عوامل در کنار ديگر عوامل جانبي مانند محدوديتهاي ايجاد شده در بازار موازي، باعث هدايت سرمايهها به سمت بازار سرمايه شدند. رشد دلار، افزايش ريالي ارزش جايگزيني شرکتها و افزايش سودآوري برخي از بنگاهها که محصولات صادراتي يا محصولاتي که وابستگي مستقيم به قيمت ارز دارد را با خود به همراه داشت و منجر به رشد بازار سرمايه شد. اين کارشناس بازار سرمايه به عوامل تاثيرگذار در ورود دوباره نقدينگي و تداوم رشد در اين بازار تاکيد کرد و گفت: بازار براي تداوم رشد خود نياز به محرکهاي جديد دارد که اين محرکها ميتوانند همچنان جريان ورود نقدينگي از سمت سرمايهگذاران حقيقي به سمت بازار سرمايه باشد اما به دليل بزرگ شدن اندازه بازار، قدرت ورود پول جديد به بازار سرمايه به حدي نيست که توان داشته باشد منجر به رشد بيشتر بازار سرمايه شود. اين بازار نياز به محرکهاي جديد دارد که اين محرکها ميتوانند افزايش حمايت دولت، بهبود فضاي کسب و کار و بهبود فضاي سياسي و اجتماعي را با خود به همراه داشته باشد و از طرفي کمک کننده به رشد دوباره بازار سرمايه باشند. اسلامي با بيان اينکه بازار سرمايه، بازاري بلندمدت است و سرمايهگذاراني که وارد اين بازار ميشوند بايد بدانند که در حال سرمايهگذاري در بازاري بلندمدت هستند، افزود: تجربه سالهاي گذشته به بازار سرمايه نشان داده همواره بازده بلندمدت بازار سرمايه از ساير بازارها مانند دلار، ارز، خودرو و مسکن بالاتر بوده اما طبيعي است که در اين بازدهي بلندمدت در برخي از مقاطع، بازده بازار سرمايه از ساير بازارها کمتر باشد. اين کارشناس بازار سرمايه خاطرنشان کرد: سرمايهگذاران اگر تحمل کنند و با نگاه ب