نقش خبرنگاران در ارتقای وضعیت کودکان آسیبپذیر
حمايت همهجانبه از کودکان و تامين منافع عالي آنها از وظايف دولتها است. دولتها ملزم هستند حقوق کودکان را به عنوان افراد جامعه انساني شمارند و فارغ از هرگونه تبعيض در راستاي بهرهمندي آنها از حقوق فردي، اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي تلاش کنند. ايجاد زندگي بهتر براي کودکان و رشد هماهنگ آنها در زمينههاي جسمي، ذهني، عاطفي و اجتماعي برعهده دولتهاست. آنچه در عمل شاهد آن هستيم، کاستيهاي دولت و نهادهاي متولي و مسئول در ايفاي وظايفشان در قبال کودکان است. مشکلات اقتصادي و اجتماعي زمينه خشونت عليه کودکان را بهطور گستردهاي فراهم کرده است. کودکان کار و زبالهگرد، کودکان بدسرپرست، کودکان فاقد هويت، رواج اعتياد، بزهکاري، بزه ديدگي و ... از جمله آسيبهاي اجتماعي است که روز به روز نقض حقوق کودکان را گستردهتر ميکند. در اين ميان رسانهها و اهالي خبر نقش عمدهاي بر عهده دارند. خبرنگاراني که دغدغهمند سراغ کودکان و آسيبهايشان ميروند و با به تصوير کشيدن آنچه اجحاف جامعه بر کودکان است، دولتها و نهادهاي متولي را مجبور به پاسخگويي ميکنند. ايجاد و انعکاس مطالبهگريهاي عمومي شايد از معدود راههايي است که منجر به تغييرات اميد بخش در راستاي تحقق حقوق کودکان ميشود، راهي که رسانهها و مطبوعات نقش بسزايي در ايجاد و پيشبرد آن دارند. در واقع بخشي از رسالت رسانهها تلاش براي کاهش مشکلات گروههاي آسيبپذير مانند کودکان است که تاکنون در اين مورد اقدامات ارزشمندي انجام شده است و رسانهها غيرجانبدارانه، بلندگوي مشکلات کودکان بوده و بارها مسئولان را ملزم به ورود و چارهجويي کردهاند. همچنين نقش رسانهها و خبرنگاران در افزايش آگاهيهاي عمومي غيرقابل انکار است. در واقع يکي از مهمترين کارکرد رسانهها، کمک به روند فرهنگ پذيري است. قطعا مشکلات فرهنگي و فقدان آموزش و آگاهي از جمله مواردي است که به نقض حقوق کودکان ميانجامد. بيشتر مردم نميدانند که چگونه با فرزندان خود يا فرزندان آسيبديده برخورد کنند. رسانهها در اين زمينه ميتوانند با انعکاس نقاط ضعف و فرهنگسازي مثبت در ارتقاي سطح فرهنگي جامعه موثر باشند و ديدگاههاي فرهنگي نادرست را از جامعه بزدايند. ايجاد دانايي از مهمترين ابزارهاي رسانه است. رسانهها تاکنون موفق شدهاند تغييرات مهمي را در تعليم و تربيت کودکان، فرهنگ زندگي اجتماعي و خانوادگي ايجاد کنند. پيمان نامه حقوق کودک نيز اهميت و نقش رسانهها در ارتقاي حقوق کودکان را مورد توجه قرار داده و در ماده 17 خود به حق دسترسي کودکان به رسانههاي عمومي و اطلاعات و مطالبي که هدف آنها ترويج رفاه اجتماعي، معنوي، اخلاقي و بهداشت جسمي و رواني کودک است، اشاره کرده است. همچنين رسانههاي گروهي را موظف کرده که به انتشار و پخش اطلاعاتي که براي کودکان از نظر اجتماعي و فرهنگي سودمند است، بپردازند. از سوي ديگر، به موجب اين ماده دولتها ملزم هستند که رسانههاي گروهي را به بذل توجه خاص به نيازهاي کودکان گروههاي اقليت يا بومي و تهيه رهنمودهاي مناسب براي حمايت از کودک در برابر اطلاعات و مطالبي که به رفاه او آسيب ميرساند، تشويق کند. همه اينها حکايت از تاثيرگذاري خبرنگاران و رسانهها بر کودکان و حقوقشان دارد. اميد است خبرنگاران همان گونه که تاکنون دغدغهمند عمل کردهاند؛ در اين مسير استوار باقي بمانند و با تکيه بر اصول اخلاقي و آزادي بيان با پذيرش مسئوليت اجتماعيشان گام به گام همراه کودکان باشند.
