آرمان ملی- امیر داداشی: نگاهی به خیابان فردوسی و چهارراه استانبول تهران، هسته اصلی معاملات ارز در ایران، نشان میدهد که طی روزهای گذشته دیگر از صفهای طولانی خرید ارز مقابل صرافیها خبری نیست. در حالی که اخیرا افرادی برای تصاحب سهمیه سالانه ارزی خود به ارزش 2000 یورو حاضر بودند به ازای دریافت 250 هزار تا 300 هزار تومان این سهمیه خود را در اختیار دلالان قرار دهند، اما حضور این افراد هم در بازار رنگباخته و گویا دیگر کسی حاضر نیست در آتشی که دلالان حول اقتصاد ایران افروختهاند هیزم بریزد. تزریق 5/2 میلیارد دلار ارزی صادراتی به سامانه نیما نیز دیگر اتفاقی است که در روزهای گذشته پای دلالان را از بازار کوتاه کرده و آنها فقط دست از فعالیت کشیدهاند. بهرغم اینکه همچنان آمادگی روانی برای افزایش دوباره قیمت ارز در بازار مشاهده میشود، اما اختلاف 1600 تومانی نرخ خرید و فروش دلار در صرافیها نیز بهعنوان نشانه دیگری مبنی بر کاهش نرخ ارز شناخته میشود. روز گذشته در حالی که صرافان هر دلار را 21 هزار و 500 تومان به فروش میرساندند، برای خرید آن حاضر نشدند مبلغی
بیش از 19 هزار و 900 تومان بپردازند. این گروه از صرافان همچنین بیش از آنکه برای خرید رغبت نشان بدهند، استقبال ویژهای از فروش دلار داشتند که مجموع این اتفاقات میتواند نشانههایی برای سقوط نرخ دلار به زیر 20 هزار تومان باشد.
بهرغم افت نرخ دلار طی روزهای گذشته هنوز نمیتوان با قطعیت از بروز ثبات و آرامش در بازار سخن گفت. گروهی از تحلیلگران و فعالان بازار همچنان از ظرفیتهای بازار برای جهش نرخ دلار و قرارگرفتن در کانال 25 هزار تومان سخن میگویند، عدهای هم اقدامات دولت و بانک مرکزی را موثر و ریزش دلار تا زیر 20 هزار تومان را قریبالوقوع میدانند. این گروه از کارشناسان بیشتر بر پایان مهلت صادرکنندگان برای رفع تعهدات ارزی 27 میلیارد دلاری تا پایان تیر و تزریق 5/2 میلیارد دلار دیگر ارز به سامانه نیما طی 10 روز ابتدایی مرداد تاکید دارند. کانال 18 هزار تومانی نقطه ثباتی است که این تحلیل به آن اشاره دارد. البته در این میان برخی از کارشناسان دولتی هم خوشبینی همیشگی خود را دارند بازگشت به نرخ 15 هزار تومان در کوتاهمدت را دور از ذهن نمیدانند، البته بر این کارشناسان هم نمیتوان خرده گرفت؛ زیرا دولتها بارها ثابت کردهاند که بازار را هم محلی برای اعمال زور و دستور خود میدانند و از کاهش قیمتها با اعمال فشار ابایی ندارند. این بار هم ممکن است با استفاده از این ابزار قیمت ارز تا کمتر از
15 هزار تومان کاهش پیدا کند. اما در یک روند منطقی شاید نرخ ارز نیمایی و همان محدوده 18 هزار تومان نقطهای است که بازار به آرامش میرسد. در این صورت دولت و بانک مرکزی هم میتوانند خود را منجی بازار نشان دهند و هم نسبت به ابتدای سال نرخ دلار را افزایش داده باشند تا از این طریق هم بخش از کسری بودجه را جبران کنند، البته مسئولان دولت هیچگاه پوشش کسری بودجه از محل افزایش نرخ را گردن نگرفتهاند و همواره اعتقاد دارند که عوامل دیگری در گرانیها نقش دارند. در شرایطی که بیشتر تحلیلها از افت نرخ دلار حکایت دارد، نگاهی به تابلوی صرافیهای مجاز بانکی در روز یکشنبه نشان از نرخ 21 هزار و 500 تومانی دلار دارد. اما نکته حائز اهمیت در این تابلوها شکاف کمسابقه 1600 تومانی بین قیمت خرید و فروش است. مشخصا صرافان مجاز اطلاعاتی نهان دارند که در شرایط فعلی حاضر نیستند بیش از 19 هزار و 900 تومان برای خرید دلار بپردازند. البته روز گذشته دوباره بیشتر صرافان روی شیشه خود برچسب «خرید نداریم» را چسباندند تا سیگنالی دیگر به بازار ارائه شود. تعداد افرادی هم که حاضر بودند
برای 250 هزار تومان کارت ملی خود را در اختیار دلالان بگذارند، ته کشیدهاند و فعلا سفتهبازان دنبال راهکار جدیدی برای تلاطم بازار میگردند. البته در بین همه این خوشبینیها باید در نظر داشت که همچنان صادرات نفتی و غیرنفتی ایران در حداقل خود قرار دارد و این امر منابع ارزی کشور را مستقیما تحت تاثیر قرار میدهد. از این رو در شرایط کنونی صرفا با مدیریت و نظارت صحیح بازار است که میتوان ریزش قیمت دلار را از رویا به واقعیت پیوند زد.