شيوع احساس غم و افسردگي در دوران کرونا

رئيس دانشکده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه علامه طباطبايي گفت: احساس غم و افسردگي در دوران کرونا بسيار شايع است. در چنين شرايطي بايد نگاه ما به زندگي فرايندي باشد و در اين شرايط سخت تاب آوريمان را بالا ببريم. احمد برجعلي در خصوص اهميت تاب آوري در شرايط کنوني گفت: با توجه به شرايطي که در حال حاضر در کشور داريم و اگر نگوييم شرايط بحراني است اما شرايط سختي است، بايد ميزان تاب آوري را در خود و اطرافيان خود بالا ببريم. وي افزود: در اين شرايط والدين براي افزايش تاب آوري به خصوص در حفظ سلامت روان فرزندان نقش بنيادي دارند. به عبارتي بيشترين بار بر عهده والدين است چه در تربيت و چه در حمايت آنها. عقيده ما روانشناسان که خانواده اساس وجودي همه ما است. وقتي ادوار گذشته را بررسي مي‌کنيم مي‌بينيم خانواده‌ها نقش‌هاي پنهاني داشته‌اند که هر چند ممکن است با اعداد و ارقام نيايد اما نمي‌توان نقش‌هاي پنهان را کتمان کرد. برجعلي ادامه داد: ما امروز نياز به روحيه تاب آوري داريم. روحيه مانند ظرفيتي مي‌ماند که اگر کسي در آن افت کند، حرکت نخواهد کرد. شما ماشيني را در نظر بگيريد استعداد دارد و مي‌تواند ما را به مقصد برساند اما اگر بنزين نداشته باشد، حرکت نخواهد کرد. وي گفت:‌ روحيه چنين نقشي دارد. خلق همه ما و تاب‌آوري ما نيازمند روحيه است. ما روحيه را از بعد وجودي والدين و اطرافيان‌مان مي‌گيريم. تحقيقات نشان مي‌دهد خشم يا تنفر در انسان ديرتر رفع مي‌شود اما شادي يک لحظه مي‌آيد و زود هم از دست مي‌رود؛ لذا حفظ‌ آن بسيار مشکل است. برجعلي تاکيد کرد: به همين خاطر ايجاد خلق مثبت کار سختي است. از آنجايي که ما بيشتر در معرض اطلاعات و اخبار ناگوار هستيم بر اين اساس احساسات رواني ما بيشتر ترک برمي‌دارد و آسيب‌پذيري‌اش بيشتر مي‌شود. به همين خاطر لازم است عوامل تاب‌آوري را بيشتر بشناسيم که چگونه مي‌شود روحيه فرزندان‌مان را حفظ کنيم.

خوش‌بيني فعال و کارکردهاي آن

برجعلي افزود: مساله‌اي که وجود دارد خوش‌بيني فعال است. ما يک خوش‌بيني داريم که خوش‌خيالي است، يعني با توهم زندگي کردن. همچنين يک خوش‌بيني فعال هم داريم. ضمن اينکه پشت آن يک نگرش مثبت است، عمل هم است. ما اين خوش‌بيني فعال را به عنوان عامل بسيار مهم در خلق مي‌دانيم. به اين معنا که ضمن اينکه چشم‌انداز مناسبي براي فرزندان‌مان فراهم مي‌کنيم، بايد بتوانيم آنها را به گونه‌اي به عمل دعوت کنيم. به عبارتي اگر بخواهيم امروز تاب‌آوري فرزندان‌مان را بالا ببريم، نيازمند اين هستيم آنها را به يک خوش‌بيني فعال دعوت کنيم.اين استاد دانشگاه ادامه داد: تحقيقات نشان مي‌دهد وقتي شما عمل مي‌کنيد، در واقع رشد مي‌کنيد. اما وقتي نگرش‌تان تغيير کند ولي عملتان رشد نکند، موفق نخواهيد شد. خانواده‌هاي ما نيازمند شکوفا ساختن خوش‌بيني فعال در فرزندان هستند. يعني بايد چنين به آنها تلقين کنند که بايد آينده را بسازند. آينده ساختني است مانند اقتصاد، عمل ويژگي انسان‌سازي دارد و تسهيل‌کنندگي رفتارها است.

بحران افسردگي در شرايط کرونايي

برجعلي در خصوص بحران افسردگي در شرايط کرونايي گفت: امروز ما در يک شرايط کرونايي هستيم. کم حوصلگي‌هاي ما يک هشدار است. اگر ما هشدار درد را بشنويم و توجه کنيم، مي‌توانيم روزمرگي‌هاي خود را تغيير دهيم اما اگر به اين هشدارها توجهي نکنيم اين بي‌حوصلگي‌ها تمام وجود ما را فرا مي‌گيرد و ممکن است ما را دچار افسردگي کند.وي افزود: بي‌حوصلگي چيز بدي نيست. خود يک نشانه است و نشانه اين امر که من يک کار هدفمند انجام نمي‌دهم. پس بايد تغيير رويه بدهم و زندگي روزمره را به‌گونه‌اي تنظيم کنم که از آن لذت ببرم. بي‌حوصلگي آغاز افسردگي است. چون در شرايط کرونايي چيزي که مي‌تواند شيوع پيدا کند احساس غم و افسردگي است. به اين دليل که ارتباطات محدود است و بيشتر نوع ارتباطات مجازي شده است. ارتباط فيزيکي افراد محدود است و اين امر ممکن است ما را به لايه‌هاي پنهان ببرد که موجب افسردگي است.

نگاه ما به زندگي بايد فرآيندي باشد

برجعلي سخنانش را اين‌گونه ادامه داد: بايد نگاه فرآيندي به زندگي داشته باشيم و چنين نگاهي را در فرزندان‌مان تقويت کنيم و نه نگاه نتيجه‌گرا را. ما بايد به‌سان اسکي‌بازي باشيم که وقتي در دامنه کوه قرار مي‌گيرد چگونه با پستي و بلندي کوه کنار مي‌آيد. زندگي هم اين‌گونه است. بايد مثل اسکي‌باز بود و رفتارهاي منعطف داشت. اين رفتارها نيازمند تربيت است. پس خوش‌بيني فعال يعني نگرش مثبت و عمل را بايد کنار هم داشته باشيم.وي يادآور شد: ما بايد به فرزندان‌مان جرات تصميم‌گيري بدهيم. جرات آزمون و خطا بايد داد. چنين امري به تاب ‌آوري فرزندان‌مان بسيار کمک مي‌کند. جرات ورزي در ايجاد خلق مثبت و اميدواري بسيار نقش دارد. محافظه‌کاري، ترس، وحشت و نگراني همه اعتماد به نفس را پايين آورده و تاب‌آوري را پايين مي‌آورند.