بورس بازاری برای کنترل نرخ ارز و سکه

با قرارگرفتن نرخ دلار در کانال 22 هزار تومان و عبور قيمت سکه از مرز 10 ميليون و 500 هزار تومان هم مردم و هم مسئولان نگران رشد بيش از حد قيمت اين کالاها هستند. چنان‌که روند ماه‌هاي گذشته اين بازارها يادآور خاطرات تلخ نيمه ابتدايي سال 97 شده‌اند و به نظر مي‌رسد پس از دو سال التهابات آن سال دوباره در حال تکرارشدن است. اما چند تفاوت در اين بين مشاهده مي‌شود که از جمله آن مي‌توان به موضوع تورم، تحريم و نوسانات بازار سرمايه اشاره کرد. دو سال پيش در حالي جهش نرخ ارز و سکه آغاز شد که دولت توانسته بود براي دو سال پياپي نرخ تورم را در محدوده تک رقمي نگه دارد و براي اولين بار پس از انقلاب اين مهم را رقم بزند. در حالي که نرخ تورم سال 98 از سوي بانک مرکزي 41 درصد اعلام شده است. بنابراين نمي‌توان انتظار داشت که نرخ تورم بيش از 40 درصد باشد، اما قيمت ارز، سکه و طلا ثابت بماند. به‌ويژه آنکه قيمت هر اونس طلا در بازارهاي جهاني به 1800 دلار رسيده که اين اتفاق نيز از ديگر عوامل مهم جهش نرخ طلا، سکه و دلار به حساب مي‌آيد. ولي در سال 97 کنترل بازار از دست دولت خارج شده بود که دلالان عنان بازار را در دست گرفتند. اما اکنون به نظر مي‌رسد دولت و بانک مرکزي در اين روزها توانايي لازم براي کنترل بازار را دارند. در ديگر سو، دور جديد تحريم‌هاي آمريکا عليه ايران از آبان 97 به‌طور کامل آغاز شد، در حالي که از زمان آغاز اين تحريم‌ها نرخ دلار روند نزولي به خود گرفت و تا 11 هزار تومان کاهش يافت. اما امروز تحريم‌هاي آمريکا به هسته اصلي خود رسيده و به هر حال نمي‌توان تاثير آن بر بازارهاي ايران را انکار کرد. به دنبال اين تحريم‌هاست که صادرات ايران، به‌ويژه در حوزه نفتي، به حداقل خود رسيده و طبيعتا در چنين شرايطي از ميزان ارز واردشده به کشور کاسته مي‌شود. پاندمي کرونا نيز دست به دست تحريم داده تا در بخش‌هاي غيرنفتي هم درآمدهاي ارزي کشور کاهش يابد و با مشکلات عديده اقتصادي مواجه شويم. با اين حال روند بازار سرمايه به‌گونه‌اي شده است که بايد به‌درستي از ظرفيت‌هاي آن استفاده کنيم. اگر دولت قصد دارد مقابل حبابي‌شدن شاخص بورس بايستد، اولا بايد عرضه‌ سهام شرکت‌ها را بيش از آنچه امروز مشاهده مي‌کنيم افزايش دهد. همچنان ما نبايد اشتباهات سال‌هاي 91 را تکرار کنيم. دولت به حراج سرمايه‌هاي ملي همچون ارز و سکه حتي نبايد بينديشد، بلکه فروش اوراق سکه در بورس کالا مي‌تواند به کاهش نرخ سکه بينجامد. در ديگر سو، افزايش جذابيت بورس که تاثير مستقيم بر توليد ناخالص داخلي دارد، به رقيبي جدي براي بازارهاي غيرمولد تبديل مي‌شود و سرمايه‌هاي خرد و کلان را به سمت خود مي‌کشاند که در اين صورت مي‌توان به بهبود قيمت ارز، طلا و سکه اميد داشت.