رايزني روحاني، پوتين و اردوغان ميتواند راهگشا باشد
فريدون مجلسي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
رايزني روحاني، پوتين و اردوغان ميتواند راهگشا باشد
همکاري ايران و سوريه بدخواهان زيادي دارد
ترکيه خود را در ليبي گرفتار کرده است
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: بسياري از کارشناسان معتقدند ايران اگر بتواند بار ديگر مذاکرات سوريه را احيا کند، يک دستاورد بزرگ خواهد بود و يک گام بلند براي حل مشکلات اين کشور خواهد شد. همانطور که در گذشته و در قالب روند مذاکرات آستانه نيز ايران موفق شد دستاوردهاي خوب سياسي را به ارمغان آورد و به نظر ميرسد تنها راهحل مسالمتآميز امروز سوريه نيز تکيه بر همين روند باشد. لجبازي برخي از کشورها در اين مسير بود که سبب شد روند مذاکرات خدشهدار شود و گروههاي تروريستي نيز غالبا از اين روند استقبال نميکردند زيرا خشونت را بيش از ديپلماسي در پيش گرفتهاند و در راستاي منافع برخي کشورها در خارج از منطقه گام برميدارند؛ بنابراين ايران بايد بار ديگر تلاش کند تا مذاکرات را احيا کند و اين ميتواند موثرترين گام در اين ميان باشد. از سوي ديگر، ترکيه خودمختار شدن شمالشرقي سوريه را خطقرمز خود ميداند و بهشدت مخالف تحقق آن است و فشار مضاعفي را وارد خواهد کرد. به نحويکه کردهاي سوريه از همه طرف تحت فشار هستند و تنها راه نجات آنها توافق با دولت مرکزي است و بشار اسد نيز اعلام کرده که اگر آنها شرايط او را قبول کنند، از آنها بهصورت کامل حمايت خواهد کرد. مجموعه اين اتفاقات به نظر ميرسد در گفتوگوي ويدئويي روحاني، پوتين و اردوغان که برگزار ميشود با چالش روبهرو شده و حتي ساير مسائل و بحرانها نيز به اين عرصه وارد شوند. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با فريدون مجلسي، کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ديدار سران ايران، ترکيه و روسيه ميتواند نقطه عطفي در حل بحران سوريه باشد؟
در اين ديدار صرفا به مسائل سوريه رسيدگي ميشود و آنچه تحتعنوان دخيل شدن ساير مسائل در اين گفتوگوها مطرح ميشود به صورت دوطرفه احتمالا مطرح خواهد شد. در اين ميان، يک تحول بزرگ رقم خورده و آن اين است که امروز ترکيه خود را در ليبي گرفتار کرده و با دستاني بستهتر در ميدان سوريه حضور دارد. از سوي ديگر، عربستان نيز به نقشآفريني در سوريه ميپردازد و دوست دارد منافع خود را در منطقه حفظ کند که اين امر امروزه در سوريه و ليبي بهصورت جدي دنبال ميشود. غايب ديگر اين مذاکرات اروپاييان هستند که آنها نيز وارد چالش ليبي شدهاند و شايد پيش از اين مذاکرات با روسيه و ترکيه نيز در اين رابطه گفتوگويي داشته باشند؛ مقولهاي که شايد به صورت دوطرفه ميان روسيه و ترکيه به مذاکره گذاشته شود. موضوع اصلي اين نشست برخوردهاي اين کشورها در سوريه است و مسائل پيرامون آن قطعا اولويت اصلي اين نشست است. بسياري از کشورهاي غايب در اين نشست تمايل به همکاري و حضور ايران در سوريه ندارند و قطعا به صورت غيابي پيغامهايي ارسال خواهند کرد. به قدري وضعيت در سوريه پيچيده است که به نظر ميرسد با چنين جلسات محدودي نميتوان اميدوار به حل آن بود تا جايي که شاهد هستيم ترکيه اختلافات جدي با آمريکا در خصوص کردها دارد و در اين زمينه نيز کوتاه نميآيد. اين نشست در ادامه روند آستانه است و به دنبال اين هستند که شايد اختلافات کمتر شود. اين نشست ميتواند در ميان تمام اين سختيها راهگشا باشد.
در اين نشست امکان تبادل وعده و امتيازاتي براي عقب نشيني در برخي عرصهها وجود دارد؟
اين نشست متشکل از کشورهايي است که بعضا در موضع قدرت و ضعف هستند. روسيه در اين ميان در موضع قدرت بوده و تاثيرگذاري بيشتري دارد و ترکيه نيز در موضع ضعف قرار گرفته زيرا در داخل با مشکلات زيادي مواجه است و درگير بحران سياسي است. ايران نيز با مشکل اقتصادي مواجه است و شايد به همين علت نتواند بهاندازه روسيه موثر باشد. بايد توجه کرد که هر کدام از کشورها در سوريه اهرمهاي فشاري دارند که قطعا از آنها استفاده خواهند کرد. روسيه در اين عرصه تجربه بيشتري دارد و ممکن است امتيازات و وعدهها بيشتر از سوي اين کشور مطرح شود و به علت اختلافاتي که با ترکيه در سوريه دارد بيشتر اين موارد با هدف اغناي ترکيه خواهد بود. تحرکات رژيمصهيونيستي در منطقه جنوب سوريه همچنان ادامه دارد. اين تحرکات بيشتر در غالب حملات پراکنده ادامه دارد که غالبا با واکنش ارتش سوريه مواجه ميشود. به نظر ميرسد جديترين دخالت خارجي به صورت فيزيکي در سوريه در همين منطقه باشد که شايد اين موضوع نيز به صورت جدي مورد بحث قرار گيرد.
گفتوگوي مقامات ايراني و نماينده سازمان ملل را در راستاي حل بحران سوريه سازنده و اميدوارکننده بود؟
گفتوگوهاي چندجانبه پيرامون سوريه سالهاست که جريان دارد و گاهي شاهد بودهايم که نتايج خوبي نيز در پي داشته است. توافقات حاصل در اين نشستها منجر به آتشبسهايي شده که همواره جان بسياري از شهروندان سوري و افراد بيگناه را نجات داده است. از سوي ديگر نيز شاهد بوديم برخي اوقات از اين آتشبسها عليه دولت مرکزي سوريه سوءاستفاده ميشد اما شرايط منطقهاي و جهاني و مسائل کرونا و ساير مسائل ديگر منجر شده بود تا در تشکيل اين قبيل جلسات خللي ايجاد شود. به همين علت شاهد هستيم که وضعيت سوريه اصطلاحا استخوان در زخم باقي مانده است و آمريکا نيز از اين شرايط سوءاستفاده کرده است و تحرکات خاموشي داشته است که طي آن گروههاي مرتبط با خود را تقويت کرده است و بر برخي از چاههاي نفت نيز کنترل پيدا کردهاند. از سوي ديگر گروههاي تکفيري نيز به نظر ميرسد تجديدقوا کردهاند که پيامد آن را در روزهاي اخير در عراق و سوريه مشاهده کرده ايم. به همين جهت تسريع اين گفتوگوها ميتواند به نحوي مانع اين اقدامات خصمانه شود و تا حدودي به وضعيت و آينده سوريه سروسامان دهد.
