آيا مسئولان، سِرشدگي اجتماعي مردم را جدي ميگيرند؟
با توجه به تحولات پرفرازونشيب اقتصادي، سياسي و اجتماعي در کشور هميشه يکي از نکات مهم واکنشهاي مردمي بوده ولي مدتهاست که چنين عکسالعملهاي را کمتر مشاهده ميکنيم. در جوامع امروزي حضور مردم و افکار عمومي در حوادث و اتفاقات روزانه امري رايج و مهم بهحساب ميآيد و نشانه نشاط اجتماعي است ولي وقتي جامعهاي به تحولات شتابان زندگي کمتر علاقهاي نشان ميدهد و اصلا برايش تغييرات مهم نيست اين امر نميتواند از چشم تيزبين جامعه مغفول بماند. بسياري از جامعهشناسان بر اين باورند که عدم توجه يا واکنش مردم به تحولات جامعه ميتواند به ناچاري يا وادادگي يا زيرزميني شدن مطالبات و بيتفاوتي بينجامد چرا که در هر صورت آدميان نسبت به اتفاقات روزمره خود حساس هستند و اگر اين حساسيت از بين برود، بهطور حتم نمودار افول بسياي از تحولات اجتماعي ميتواند رقم بخورد. با مکرر شدن حوادث و فشارهاي اجتماعي فرد به اين نتيجه ميرسد که او تاثيري براي حل اين مسائل ندارد و ميزان تلاش او نميتواند تاثيري در آن داشته باشد. در اين شرايط فرد دچار درماندگي ميشود و از ميزان تلاش خود ميکاهد، احساس ميکند، نميتواند تغييري در شرايط ايجاد کند، در اين حالت راحتترين راهحل، کنارهگيري از شرايط است و بياعتنايي به تغييرات محيطي و تلاش نکردن در جهت تغيير شرايط بهطور کامل واضح خواهد بود. در طرف ديگر مساله، دردهاي مشترک بايد باعث همبستگي اجتماعي گردد درصورتي که ما آن را در کشورمان به صورت معکوس مشاهده مينماييم و همبستگي اجتماعي رو به سست شدن است، حلقات اتصال ميان اعضاي جامعه در حال رنگ باختن هستند يا اصولا شکل نميگيرند. افزايش قابلتوجه برخي ناهنجاريها، بيتفاوتي و نداشتن مسئوليت اجتماعي از جمله نتايج چنين شرايطي است. کرختي و بيحسي و نداشتن حس مسئوليت در جامعه بسيار خطرناک است و باعث ميشود تا هر کس به دنبال منافع شخصي، قومي، مذهبي، زباني و... خود رفته و در مورد ديگران بياعتنا باشد، تکرار اين حوادت باعث واگرايي اجتماعي ميشود و در درازمدت ميتواند زمينههاي چنددستگي و تفرقه و گسست اجتماعي را بهوجود آورد. در چنين شرايطي، توصيه حکيمانه حضرت علي عليهالسلام اين است که مسلمين «مسئوليت اجتماعي» خويش را از خاطر نبرند، مفهومي که به شهروندان تاکيد دارد در برابر هر تصميم و رفتار خود مسئول بوده و اجازه ندارد منفعت شخصي خود را بر منافع جامعه مقدم بدارد، اين دردهاي مشترک، هرگز جداگانه درمان نميشود و نيازمند وحدت ملي و حس همگاني است.
