بنگاههای نامرئی در برابر آمار هم خسارت دیدهاند
آرمانملي- محمدسياح: دادههاي تازه سازمان آمار ايران از وضعيت اقتصادي بخشهاي مختلف در کشور نشان ميدهد که حال و روز کسب و کارها خيلي خوب نيست. از زمان شيوع ويروس کرونا در کشور در بهمن و اسفند 98 و نگرانيهايي که در پي اين بيماري شکل گرفت باعث شد تا طي دو تا سه ماه سبک زندگي مردم عوض شود. سبک زندگياي که در کنار حفظ سلامت آنها، سلامت اقتصاد را به خطر انداخت. به جرأت ميتوان گفت مردم مهمترين حلقه چرخه اقتصادي هستند که کرونا آنها را در خانه حبس کرد و باعث شد حتي از برخي عادات خرج کردن خود هم دست بردارند. در اين شرايط بسياري از کارها بهويژه آنهايي که مخاطبشان به صورت مستقيم مردم بودند با کاهش مشتري دچار آسيبهاي جدياي شدند که آنها را به سمت تعطيلي هم کشاند. دادههاي تازه مرکز آمار ايران از وضعيت کسب و کارها از زمان شروع کرونا در کشور تا ارديبهشت ماه، نشان ميدهد کرونا کرکره چند درصد از بنگاهها را پايين کشيده است. خسارتهايي که در نبود حمايتهاي دولت باعث شکستن کمر کسبوکار هم شد. در همين زمينه «آرمانملي» گفتوگويي با سيدهفاطمه مقيمي، عضو هيات رئيسه اتاق بازرگاني تهران، داشته که در ادامه ميخوانيد.
براساس اعلام مرکز آمار ايران 38 درصد بنگاههاي اقتصادي در دوران کرونا از اسفند 98 تا فروردين 99 با تعطيلي کامل مواجه شدند، اين آمار را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
حتما مرکز آمار براي تهيه اين دادهها شاخصهايي در نظر گرفته است، يعني بايد استدلالي براي اين موضوع داشته باشد، اين را در نظر بگيريد که برخي از کسبوکارها ديدني نيستند و به چشم من و شما در آمارها مورد توجه قرار نميگيرند، يعني اين کارها در جاهايي اتفاق ميافتد که امروز شاهد افت ماحصل خروجي آن هستيم. کسبوکارهاي خانگي و توليدي در همين وضعيت قرار دارند و افت ميزان کار در بنگاهها و کارخانهها بسيار قابل لمس است. شايد توليد مواد بهداشتي به دليل موضوعات ضدعفوني رونق گرفته باشد، اما برخي از بنگاههاي اقتصادي که نياز به ارتباط مستقيم با پزشک و الزام به حضور نداشتند کسبوکارهايشان متوقف شده است. بهعنوان مثال مراجعات بيمار به مجموعه دندانپزشکي مگر در صورت درد بسيار شديد انجام نشد. يعني دندانپزشک در موضوعات نظير زيبايي، ايمپلنت و ... بيماران خودش را به اندازه دوران پيش از کرونا نداشت، بخشهايي مانند توليديهاي البسه توليد و مشترياش به اندازه قبل از دوران کرونا نبود. همه اينها آمارهايي است که بعيد ميدانم در شاخصهاي مرکز آمار ديده شده باشد. کسبوکار بسيار زيادي هستند که در دادههاي مرکز آمار ديده نميشوند و اين مرکز روي کسبوکارهايي تمرکز ميکند که قابل رويت بوده يا شاخصهاي نيروي انساني متمرکز مشغول به کار دارند.
با توجه به صحبتهاي شما نميتوان خيلي به اين آمارها استناد کرد، خسارتهاي وارده به مشاغل چقدر است و آيا اين خسارتها قابل جبران هستند؟
قطعا دولت ميتواند با برنامهريزي خسارت را جبران کند، اما در چارچوب اوليه نياز به کمکهايي است که صرفا مالي نيست، نياز به کمکهاي قانوني است. يکي از اين کمکها ميتواند جبران خواب اجراي کار در مدت و دوران کرونا باشد. يعني بهعنوان مثال نه تنها بايد براي به عقب انداختن دورههاي اخذ ماليات از بنگاهها چارهاي انديشيده شود بلکه کسر ميزان ماليات نيز بايد مورد توجه قرار بگيرد يا خوداظهاري افراد مورد تاييد قرار بگيرد و قبول شود. اينها آن مواردي است که متاسفانه در بحثهاي مالياتي وجود ندارد. بدين معنا که بهنظر ميرسد اعتمادي در حوزه کاري وجود ندارد و هرچه که متخصص مربوطه بهعنوان مميز منظور کند بايد از مودي مالياتي اخذ شود.
کرونا خسارات زيادي به کسبوکارها وارد کرد و حالا بحث از پيک دوم اين بيماري است که قرار است در شهريور يا پاييز آغاز شود، بهنظر شما در پيک دوم کرونا بايد منتظر چه اتفاقاتي باشيم؟
من اينگونه به شما بگويم که مگر پيک اول کرونا در ايران گذشته که حالا به پيک دوم آن نگاه ميکنيم، متاسفانه عدم توجه جامعه و جدي نگرفتن اين بيماري خودش باعث ايجاد مصيبت جديدي شده است که در طول يک هفته اخير دوباره ميزان ابتلا و مرگ بالا رفته و اين نگران کننده است. تا جامعه همتي براي رفع مشکلات نداشته باشد اين موضوع همچنان ادامه خواهد داشت.
در کنار مشاغلي که فعاليت خود را از دست دادند و مشاغلي هم که لطمه ديدند، براي بهبود وضعيت بيکاران چه بايد کرد؟
دولت بايد تسهيلات رونق کسبوکار را ايجاد کند.
به نظر شما با توجه به وضعيت اقتصادي، بانکها ميتوانند تسهيلات لازم براي رونق کسبوکار در اختيار بنگاهها قرار دهند؟
من معتقدم اصلا نبايد به دنبال گرفتن وام و تسهيلات بانکي برويم، دولت بايد نسبت به اينکه تسهيلات قانوني براي کسبوکارها فراهم شود، اقدام کند. اين اتفاق پيشقراول رونق گرفتن کسبوکارهاست، بهعنوان مثال دولت بگويد که 30 درصد از ماليات کسبوکارها کسر ميشود يا روي بيمه پرسنل تخفيف داده شود و حق بيمه کارفرما کاهش پيدا کند تا به دليل هزينه زياد تعديل نيرو صورت نگيرد و بنگاهها بتوانند با همان پرسنل کارشان را ادامه دهند.
بهنظر شما کدام بخشهاي اقتصادي بيشترين آسيب را از کرونا ديدند؟
معتقدم بخش صنعت و خدمات بيشترين آسيبها را متحمل شدند و اميدوارم که حداقل بخشي از اين خساراتها جبران شود.
