کروناکاوازاکي از شايعه تا واقعيت

چند هفته‌اي است که خبر ابتلاي کودکان به سندروم کاوازاکي و ارتباط آن به ويروس کوويد19 خانواده‌ها را نگران کرده و انتشار اخبار پراکنده و ضد و نقيض درباره آن به اين نگراني‌ها دامن زده است. کاوازاکي، کابوسي است که اين روزها با تيتر «کروناي کودکان» دلهره به جان پدر و مادرهايي انداخته که تاکنون تصور مي‌کردند کوويد19 علائمي در کودکان از خود نشان نمي‌دهد و آنها صرفا مي‌توانند ناقل ويروس باشند. اما پيش از احساس نگراني و يا آسودگي خاطر نسبت به ارتباط اين سندروم با کرونا، بايد در اولين گام کاوازاکي را بشناسيم، با علائم آن آشنا شويم و به موقع براي درمان آن اقدام کنيم، چه با کرونا مرتبط باشد چه نباشد! رکسانا منصورقناعي، فوق‌تخصص بيماري‌هاي عفوني کودکان و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي درباره اين سندروم توضيح مي‌دهد: کاوازاکي، فرم شديد سندروم شوک سمي (TSS) يا شوک توکسيک است که بر اثر التهاب و تحريک ناشي از وجود عفونت يا توکسين عفونت در بدن ايجاد مي‌شود و مي‌تواند منجر به تحريک عروق شود.وي درباره بيشترين سن ابتلا به اين سندروم مي‌گويد: اين بيماري بيشتر در کودکان زير 5 سال مشاهده مي‌شود و عوارض آن در پسربچه‌ها شديدتر است. گرچه بسياري نام سندروم کاوازاکي را براي اولين بار در هفته‌هاي اخير و در سايه بيماري کرونا شنيده‌اند، اما اين سندروم نوپديد نيست و از سال‌هاي قبل تعدادي از کودکان را مبتلا کرده است. منصورقناعي نيز با اشاره به مشاهده موارد ابتلا در کودکان به کاوازاکي از سال‌هاي قبل مي‌گويد: البته اين بيماري در کشور ما شايع نبوده و هنوز هم علت آن در جهان پيدا نشده است. وي درباره نحوه بروز اين سندروم توضيح مي‌دهد: يک آنتي‌ژن عفوني هنگام ورود به بدن موجب تحريک اندام‌ها مي‌شود که اين تحريک منجر به توليد مواد التهابي بر‌ضد اين عامل عفوني شده و در نهايت باعث تخريب عروق مي‌شود. منصورقناعي ادامه مي‌دهد: تاکنون پژوهشگران موفق به رد وجود ارتباط ابتلا به کاوازاکي با عفونت‌هاي ديگر نشده‌اند و از طرفي بيشترين عامل بروز کاوازاکي، عفونت استوکوک عنوان مي‌شود. همچنين از لحاظ تئوري کوويد19 يا SARS-CoV-2 نيز به علت ماهيت عفوني مي‌تواند عامل بروز کاوازاکي باشد، اما تاکنون اين ادعا به اثبات نرسيده است. فوق‌تخصص بيماري‌هاي عفوني کودکان با بيان اينکه عفونت به طور مستقيم منجر به کاوازاکي نمي‌شود اضافه مي‌کند: چيزي که باعث بروز اين سندروم مي‌شود، التهاب ناشي از عفونت است که چند روز يا چند هفته بعد منجر به بروز اين سندروم مي‌شود. اين متخصص درباره خطرات اين سندروم مي‌گويد: افزايش مواد التهابي بر اثر اين بيماري مي‌تواند کشنده باشد، اما اگر بيماري به موقع شناسايي و درمان شود، جاي نگراني وجود ندارد.

مهم‌ترين ارگان‌هاي درگير کاوازاکي

به گفته عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، در جريان کوويد 19 توليد مواد التهابي در بدن، هم در بزرگسالان و هم در کودکان افزايش مي‌يابد و اين حالت در کودکان منجر به التهاب عروق و در نهايت ناراحتي قلبي مي‌شود، اما در بزرگسالان عارضه ريوي ايجاد مي‌کند. اين متخصص عفوني با بيان اينکه از هفته‌هاي اخير در برخي کشورها از جمله آمريکا و انگليس گزارش‌هايي مبني بر ابتلاي کودکان به کاوازاکي ارائه شده که تست کروناي برخي از آنها نيز مثبت بوده است، مي‌گويد: در همين راستا اين احتمال داده شد که يکي از سوپر آنتي‌ژن‌هايي که باعث بروز کاوازاکي مي‌شود، کوويد19 است و در سارس (SARS-COV) هم اين نظريه مطرح بود. همچنين فريبا شيرواني، فوق‌تخصص عفوني کودکان و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي درباره اين سندروم با تاکيد بر اينکه هنوز نمي‌توان با قطعيت رابطه مستقيم بين کرونا و کاوازاکي را تاييد کرد، مي‌گويد: هنوز مقاله واضحي مبني بر ارتباط اين دو بيماري منتشر نشده و اين ادعا بر مبناي مشاهدات بيان شده است، پس نمي‌توان قطعا ذکر کرد که کوويد19 علت بروز کاوازاکي است. اين متخصص ادامه مي‌دهد: البته با توجه به اينکه بيماري کاوازاکي مولتي فاکتوريال بوده و عامل ايجاد کننده آن مشخص نشده است، احتمال بروز آن توسط عفونت‌ها وجود دارد و اين موضوع در مقاله‌هايي به اثبات رسيده است. وي يادآوري مي‌کند: از طرفي در سال 2014 مطالعاتي انجام شد که نشان داد احتمال وجود برخي بيماري‌هاي تنفسي در کودکاني که به کاوازاکي دچار شده‌اند، بيشتر از ساير کودکان است. وي درباره علائم قطعي کاوازاکي مي‌گويد: علائم تب بيشتر از پنج روز، قرمزي چشم غيرچرکي، آديوپاتي گردن، ضايعات جلدي و دهاني، وجود کاوازاکي را قطعي مي‌کند، اما در مورد گزارش‌هايي که درباره ابتلاي کودکان دچار کرونا به سندروم کاوازاکي مطرح شده اين علائم کامل نبوده است. شيرواني تاکيد مي‌کند: اگر بچه‌اي تب بيشتر از پنج روز، ناتواني در خوردن و آشاميدن، گيجي، ضايعات پوستي، خستگي، بي‌حالي، عدم‌اشتها، تهوع و استفراغ، ضربان قلب بالا و تنگي نفس را تجربه مي‌کند، احتمال همراهي کاوازاکي با کرونا وجود دارد. در اين موارد از واژه همراهي استفاده مي‌شود؛ چراکه تاکنون هيچ مستند علمي مبني بر ابتلاي کودکان به کاوازاکي بر اثر ويروس کوويد19 منتشر نشده است.