عماد افروغ:
ايرانيان قوم بحران هستند
رفتار دولتمردان به قضيه کرونا اعتمادزا بود
عماد افروغ، جامعه شناس و استاد دانشگاه اظهار اميدواري کرد: آنچه که در شرايط کرونا به لحاظ روحي و اجتماعي رخ داد در دوران پساکرونا نيز باقي بماند و بعد از ازبين رفتن بيماري فراموش نکنيم که چه چيزهايي را احيا کرديم و چه مواردي زنده شد. محدوديتهايي ايجاد شد، خريد ما محدود شد، رفت و آمد ما محدود شد و سفر رفتن محدود شد ولي باب دعا و نيايش باز شد و خدا از نظر اجتماعي احيا شد و خانه و تعاملات درون خانواده مورد عنايت قرار گرفت و ارتباطات خانوادگي احيا شد. من هميشه ميگويم ايکاش از آنچه که در شرايط بحراني از آن برخوردار هستيم در ساير شرايط نيز بهره ببريم. عماد افروغ در پاسخ به اين سوال که آيا بعد از گذشت شرايط کرونايي ميتوانيم شاهد نهادينه شدن برخي از رفتارها در ميان مردم باشيم، اظهارکرد: دو ديدگاه وجود دارد؛ يک نوع نگاه کلان و يک نگاه خرد وجود دارد. در ديدگاه جزءنگر ما بين انبوهي از دادهها گم ميشويم و نميتوانيم تحليلي تصويري و مقايسهاي و تاريخي از ماجرا داشته باشيم تا راهگشا باشد و ما را از فلاکت جزئي نگري نجات بدهد. اتفاقي که به لحاظ اجتماعي در اشاعه ويروس کرونا در ايران رخ داد بسيار شبيه به اتفاقاتي بود که در موضوع سيل و زلزله رخ داد. ما سوابق اين چنيني را در دفاع مقدس و در انقلاب اسلامي داشتيم. من احساس ميکنم ايرانيان امتحانات خوبي پس دادهاند، حتي رفتار دولتمردان نسبت به اين قضيه بهخصوص در مورد مسائل اقتصادي اعتمادزاتر بود. آنها با مردم روراست برخورد کردهاند. وي افزود: وزارت بهداشت و مسئولين مربوط با ستاد مبارزه با کرونا اطلاعات را صادقانه در اختيار مردم قرار ميدهند و پرده پوشي وجود ندارد. همه اين مسائل مبارک و اعتماد بخش است. ما همواره عقيده داشتيم چرا مردم را رازدار خود نميدانيد و واقعيتها را کتمان ميکنيد درحاليکه بايد با مردم روراست بود و زمينه را براي ايجاد اعتماد و مشارکت مردم فراهم کرد، در مورد کرونا اين اتفاق افتاد. ايرانيان قوم بحران و قوم شرايط غيرعادي هستند. حرص و ولعي که در غرب رخ داده و ما شاهد آن هستيم در ايرانيان وجود ندارد ما شاهد ظهور و بروز وفاق ايرانيان بوديم، اين اتفاق مبارک است. افروغ گفت: ما اين موارد را ميبينيم. مردم در کل توجه ميکنند و متوجه هستند. من شهودا متوجه هستم که مردم مراقبت ميکنند و خيابانها در هر نقطهاي از شهر خلوت تر شده است و مردم فاصلهها را رعايت ميکنند. هجومي که در غرب به مارکتها آمد در ايران نبود. مردم امتحان خود را همواره در شرايط بحراني پس دادهاند ولي يک سوال اساسي مطرح ميشود چرا اتفاقي که در شرايط بحراني براي مردم ايران رخ ميدهد در شرايط عادي رخ نميدهد و در شرايط عادي شاهد اين همدلي و همبستگي نيستيم. اين مساله به رفتار دولتمردان در شرايط عادي بر ميگردد. من همواره بين دليل و علت تمايزي قائل شدهام. دليل به بايد و نبايد و ارزشها و خواستهها بر ميگردد ولي علت به عوامل تغيير رفتار مردم بر ميگردد. آيا ما ميتوانيم در کشور ايران منشأ تاثير و تاثر اصلي و از علت اصلي تغيير رفتارهاي مردم که دولتمردان باشد غافل شويم. اگر رفتار غير عادي مردم و تجلي همبستگي در شرايط عادي ديده نميشود ربطي به مردم ندارد. نميخواهم بگويم در عرصه تاثير و تاثرات فقط بايد دولتها را ديد و مدخل دانست و از مردم و گروهها و اقشار مختلف غافل شد ولي بايد اولويت بندي بکنيم.
محتکر يا بسترساز محتکر؟
وي در ادامه تصريح کرد: سوال من اين است که اقلام احتکار شده در کجا توليد ميشود؟ کارخانجات به کجا وابسته هستند؟ دستگاهها وابسته به کجا هستند؟ بحث من اين است مردم کمک ميکنند چقدر مردم را نميبينيم؟ اقلام کلان چگونه و کجا توليد ميشوند و توسط چه کساني در اختيار محتکران قرار ميگيرند؟ ما ميگوييم مرگ بر محتکر ولي بايد مرگ بر بسترساز محتکر گفت. وزير بهداشت به رئيسجمهور نامه مينويسد و نامه در شوراي عالي امنيت است گفته ميشود اين همه توليد شده ولي چيزي به دست ما نرسيده است. وي اظهار داشت: چه کسي توليد ميکند؟ توليد کلان در اختيار دولت و دستگاههاي رسمي است. چرا اين توليد در اختيار محتکران قرار ميگيرد، بايد علت را ديد. رفتار محتکر زشت و شرمآور است ولي علت اين رفتار شرمآور در کجاست؟ بايد بر اين نکته دقت کرد. مگر ميتوان در يک کشور نقش دولت و دستگاههاي رسمي را ناديده گرفت؟ مردم به رغم همه ناملايمات باز هم به ميدان ميآيند و با تمام توان ميآيند. مردم بجز عقبه فرهنگي و هويتي عقبهاي ديني و تاريخي دارند، ولي شايد در اين بين عدهاي سود جو نيز پيدا شوند ولي چه کسي بايد با سودجويان برخورد کند؟ بايد اين مجموعه در کل ديده شود افروغ خاطر نشان کرد: به نظر من رفتار بخشي از دولتمردان ما و به طور خاص وزارت بهداشت ما و پرستاران ايثارگر و برخي از پزشکان و کادر درماني ما و برخي از افراد در نهادهاي رسمي و غير رسمي کار خوبي بود، چون اعتمادزا بود ولي نميتوان به کل دستگاهها اشاره کرد. افروغ گفت: کل حاکميت بايد اينگونه باشد و شرايطي ايجاد کنند و جلوي احتکارها را بگيرند و اگر جلوگيري نميکنند حداقل خود بستر ساز اين موارد نباشند. اين حرف من نيست بلکه حرف وزير بهداشت است. وزير بهداشت به عنوان جلودار اين قضيه که مورد تاييد مقام معظم رهبري است اينگونه گلايه ميکند. بخشي از اين گلايه به مردم متوجه است و از مردم خواسته شده از خانه بيرون نروند. خانه نشستن براي مردم سخت است ولي اکثريت آنها در خانه نشستهاند. اين ملت اهل گردش و تفريح و سفر است و از چنين مردمي ميخواهيم در ايام عيد خانهنشين شوند، اين سخت است. با اينکه خانه اهميت و جايگاه خود را پيدا ميکند و دستآوردهاي زيادي به دنبال خواهد داشت اما فرهنگي وجود دارد. بايد بين نشستن در خانه و تفريح جمع کرد و سياستي اتخاذ کرد. بايد واکسيناسيون داشت و محلاتي را تعبيه کرد. بايد وسايلي ايمن در اختيار مردم قرار داد.