نکــته
شايعات درباره کرونا چه تبعاتي دارد؟
يک روانشناس با تاکيد بر اينکه استرس، اضطراب و نگراني به شدت سيستم ايمني بدن را کاهش ميدهد، گفت: زماني که مردم اخبار و اطلاعات نادرستي را براي يکديگر ارسال ميکنند يا در فضاي مجازي به اشتراک ميگذارند، به آستانه تحمل افراد هجوم ميآورند و باعث توليد استرس، اضطراب، نگراني و ناراحتيهاي فراواني براي يکديگر خواهند شد. محمدرضا ايماني در گفتوگو با ايسنا، با بيان اينکه باتوجه به ورود ويروس کرونا بايد اهتمام و احتياط کرد، افزود: در اين شرايط مسئولان وزارت بهداشت بايد با صراحت، شفافيت و به صورت آنلاين اطلاعات دقيقي را در اين زمينه در اختيار مردم قرار دهند تا مردم اين احساس را داشته باشد که به آنها اطلاعات درست و صحيحي داده ميشود. خروجي ارائه اطلاعات دقيق و شفاف باعث ميشود مردم اعتماد کاملي نسبت به سيستم بهداشتي و درماني داشته باشند و آسايش روحي و رواني خواهند داشت. وي ادامه داد: چرخه ارائه اطلاعات درست موجب افزايش اعتماد اجتماعي، تابآوري و تحمل مردم خواهد شد. اين روانشناس اجتماعي در ادامه به نقش رسانهها در اطلاعرساني دقيق درباره کرونا اشاره کرد و گفت: ابعاد رسانهاي يکي از موضوعاتي است که در زمان بحران نقش دارد و تمامي مردم در اين زمينه داراي وظيفه هستند. زماني که با شرايط خاصي مواجه هستيم به هيچعنوان حق انتشار و گسترده کردن اخبار را نداريم و تنها بايد به خبرگزاريها و رسانههاي معتبر براساس مسئوليت و رسالتي که دارند، استناد کرد. بنابراين مراجعه به مبادي غيررسمي و غيرعلمي نتايج تاسفباري براي جامعه به همراه دارد که درنهايت آسايش و امنيت روحي و رواني مردم را به مخاطره مياندازد. وي با اشاره به اينکه افراد بسته به سن، جنسيت و روحيه و شرايط روحي آستانه تحمل متفاوتي دارند، خاطرنشان کرد: مردم بايد بپذيرند زماني که اخبار و اطلاعات نادرستي که براي يکديگر ارسال ميکنند يا در فضاي مجازي به اشتراک ميگذارند، به آستانه تحمل افراد هجوم ميآورند و باعث توليد استرس، اضطراب، نگراني و ناراحتيهاي فراواني براي افراد خواهند شد، حال آنکه شايد حتي در دسترس قرار دادن برخي اطلاعات ميان برخي افراد هم ضرورت نداشته باشد.ايماني با تاکيد بر اينکه استرس، اضطراب و نگراني به شدت سيستم ايمني بدن را کاهش ميدهد، افزود: افرادي که از بيمار شدن خود ميترسند و نگران هستند در زماني که حتي دچار سرماخوردگي سادهاي هم شوند، مدت درمان آنها طولانيتر ميشود؛ بنابراين ايجاد شايعه، شائبه، نگراني، اضطراب و انتقال آن به خانواده، دوستان و جامعه لطمه وارد ميکند، لذا مديريت رسانه و کنترل رفتار و هيجانات مسئوليت اجتماعي بزرگي است که بايد به آن توجه کرد. اين روانشناس اجتماعي همچنين به وظيفه خانوادهها تاکيد کرد: صيانت و مراقبت از اعضاي خانواده مسئوليت والدين است اما اغلب والدين در شرايط خاص جهت مراقبت از خانواده خود برخوردشان تغيير ميکند و اين موضوع موجب نگراني بيشتر فرزندان خواهد شد. ايماني ادامه داد: بايد دانش و آگاهي لازم را براي خودمراقبتي از خود و خانواده داشته باشيم. بايد در شرايطي که با مسالهاي مانند يک بيماري مواجه هستيم بهداشت فردي و شخصي خود را رعايت کنيم. هرچقدر آگاهي افراد نسبت به موضوعي افزايش يابد بالطبع دانشي را کسب ميکنند که اين دانش در نهايت مهارت زندگي توام با فاکتورهاي موردنياز مانند رعايت نکات بهداشتي صحيح براي زندگي بهتر را فراهم ميکند.
از «خودبيمارانگاري» چه ميدانيم؟
يک روانشناس باليني گفت: در صورتي که علائم بيماري در فردي رفع شود اما اضطراب بيماري در آن وجود داشته باشد، در اينگونه مواقع گويند فرد دچار اختلال «خودبيمارانگاري» شده است. ارسيا تقوا در گفتوگو با ايرنا اظهار داشت: اختلال اضطراب بيماري زماني اتفاق خواهد افتاد که افراد مبتلا، نگران سلامتي خود و ابتلا به اختلالات بدني فرضي هستند. اين عده دائما احساس ميکنند به بيماري شديدي مبتلا شده و حتي اگر درباره آن هيچ نشانه پزشکي نداشته باشند هم در مورد بيماري خيالي خود متقاعد نميشوند. وي با بيان اينکه افرادي که بيش از حد نگران سلامتي خود هستند احتمال مبتلا به اختلال خودبيمارانگاري يا «هيپوکندريا» شدهاند، افزود: در زماني که بيمار دچار اختلال علائم جسماني ميشود بهطور معمول علائم جسمي شايع و متعددي مانند درد موضعي يا احساس خستگي را در خود احساس ميکند که عموما بيانکننده بيماري جدي نبوده ولي براي فرد ناراحتکننده است و در روند طبيعي زندگي روزمره آن اثر ميگذارد. اين متخصص رواندرمانگر گفت: احساس اضطراب و نگراني و همچنين رنج فرد را بايد جدي گرفت زيرا اختلال علائم جسمي معمولا همراه يک بيماري طبي واقعي رخ ميدهد. براي نمونه احتمال دارد فردي بعد از سپري کردن يک دوره بيماري سخت بدون عارضه به خاطر اختلال علائم جسمي به شدت ناتوان شود، حتي اگر خود بيماري منجر به ناتواني او نشده باشد. تقوا افزود: مبتلايان به اختلال اضطراب بيماري درواقع نگران ادامه بيماري خود هستند. فرد مبتلا به اين اختلال مدام مشغوليت فکري به داشتن يک بيماري طبي جدي تشخيص داده نشده دارد. با وجودي که نگراني ممکن است به خاطر يک علامت يا حس غيرجسمي غيرمرضي باشد، ناراحتي فرد اصولا ناشي از شکايت جسمي نيست بلکه بيشتر اضطراب درباره اين است که ممکن است يک بيماري در او تشخيص داده شود. وي گفت: در زمان بروز اختلال اضطراب بيماري، در اغلب موارد سطوح بالايي از مراقبتهاي پزشکي مورد استفاده قرار ميگيرد که به ندرت موجب تسکين دغدغههاي بيمار ميشود و در نتيجه احتمال دارد فرد به دنبال درمان توسط پزشکان متعدد براي همان علائم باشد، که نتيجه آن تشديد ظاهري علائم است. اين رواندرمانگر در خصوص علائم اين بيماري گفت: در اختلال اضطراب بيماري، فرد بدون علائم يا با علائم جسماني کم، تصور ميکند که بيمار است. در صورتي که در اختلال جسمي، علايم باليني وجود دارد. وي تصريح کرد: در صورت بروز اختلالات جسمي، فرد بيماري خود را از آنچه هست بزرگتر ميپندارد ولي در اختلال اضطراب بيماري، حتي در غياب علائم جسمي بيماري خاص و يا وجود يک علامت جزئي، فرد خود را بيمار تصور ميکند يا اضطراب آن را دارد که بيمار باشد. اين روانشناس باليني اظهار داشت: در صورتي که علامت يا نشانهاي جسمي وجود داشته باشد اغلب فرد مبتلا احساس سرگيجه، يک اختلال کارکردي خوشخيم موقت مثل وزوز گوش، يا يک احساس ناراحتي جسمي که عموما دلالت بر وجود بيماري نميکند مثل آروغ زدن، خواهد داشت. تقوا افزود: چنانچه يک بيماري طبي قابل تشخيص وجود داشته باشد اضطراب و مشغوليت ذهني فرد به وضوح افراطي و نامتناسب با شدت بيماري است. اشتغال خاطر با فکر بيمار بودن، با اضطراب قابلتوجهي درباره سلامتي و بيماري همراه است. وي تاکيد کرد: راهکار تشخيص و کاهش اختلال اضطراب بيماري بعد از مطمئن شدن از رفع بيماري جسماني، مراجعه به کلينيک هاي مشاوره روانپزشکي خواهد بود.
