كرونا صنعت گردشگري را از كار انداخت
آرمانملي- زينب مختاري: ترس از شيوع ويروس کرونا در کنار آثار منفي بر اقتصاد جهاني، اکنون در حال اثرگذاري بر روابط تجاري ايران با همسايگان است. اين روزها اخباري مبني بر بستهشدن مرزهاي ايران با برخي کشورهاي همسايه شنيده ميشود که ميتواند آثار زيانباري را در درازمدت بر اقتصاد تحريمي ايران نشان دهد. «آرمانملي» در گفتوگو با يحيي آلاسحاق- رئيس اتاق مشترک بازرگاني ايران و عراق- به بررسي ابعاد شيوع بيماري بر اقتصاد ايران پرداخته است که در ادامه ميخوانيد.
شيوع ويروس کرونا تا چه ميزان بر روابط تجاري موثر است؟
اينگونه موارد که بهعنوان حوادث غيرمترقبه قلمداد ميشوند در حوزههاي مختلفي از جمله حوزههاي اقتصادي اثر دارند. بهويژه اين مساله جديد و بيماري ويروسي که پيش آمده است و فقط هم مختص ما نيست. ما شايد سيامين کشوري هستيم که با اين بيماري درگير شدهايم. با اين حال حتما در روابط اقتصادي و حوزههاي صادرات، واردات و نقل و انتقالات در بخش خارجي و حتي در بخش داخلي اثرگذار خواهد بود. اين روند تمام روابط اقتصادي داخلي از جمله توليد، توزيع، انبار، نگهداري و همه موارد را از خود متاثر ميکند. بهويژه مواردي که انسان به طور مستقيم در آن دخالت و حضور دارد قطعا نقش جديتري دارد. مانند گردشگري، اعزام نيروهاي کار و رفت و آمدهايي که جريان دارد.
ارزيابي شما از بستهشدن مرزها از سوي همسايگان در روزهاي گذشته چيست؟
شيوع اين ويروس روي همه کشورها اثر دارد. البته اين يک اثر طرفيني است. يعني اين طور نيست که ما به شکل تحريمي به اين قضيه نگاه کنيم. خود ما هم اجازه نميدهيم از بسياري از کشورها کالا يا مسافر وارد شود. همين الآن ما در رابطه با گردشگران اجازه نميدهيم که هر کسي از هر کشوري بيايد و نظامات قرنطينهاي اجرا ميشود. متقابلا هم دنيا با ما و همسايگان ما همين شيوه را اعمال ميکنند. پس اين يک واقعيت است که براي همه هست و براي ما هم هست.
کدام حوزههاي اقتصادي ضربه بيشتري خواهند ديد؟
در حوزه گردشگري چون ما سالانه فقط به عراق، بيش از سه ميليون گردشگر و زائر ميفرستيم و همين حدود هم آنها در حوزههاي مختلف، گردشگر ميفرستند، قطعا اين حوزه به مشکل بر ميخورد و کند ميشود و نيازمند نظامات جديديست. غير از عراق در همه کشورهاي ديگري هم که روابط گردشگري داريم قطعا با يک افت روبهرو خواهيم بود. چه در اعزام گردشگر چه در پذيرش آنها.
اکنون وضعيت عبور و مرور کالا از مرزهاي مشترک با عراق چگونه است؟
در حوزه صادرات عمده صادرات کالايي ما به عراق بود که به صورت عادي تا چند روز قبل کالا عبور ميکرد اکنون هم مرز مهران مجددا فعال شده و از مرز کردستان هم کالا عبور ميکند. مرز استانهاي ديگر هم فعال است. اما در همين حال، نوعي از تحفظ در مرزها جريان دارد؛ چه از سمت عراقيها که ميخواهند کالا را وارد کنند چه ما که ميخواهيم به نحوي از بقيه کشورها مثل ترکيه کالا بياوريم. بهويژه عراق الآن مقداري احتياطها را بيشتر کرده است؛ چون طبق آخرين آماري که خواندم حدود 17 نفر هم در عراق مبتلا به ويروس کرونا شناسايي شدهاند. اين مسائل احتمالا دامنه صادرات کالاي ما را هم بگيرد. اما اينگونه نيست که عبور کالا کاملا قطع شده باشد. کالا با يک حرکت کندتري دارد تحت مراقبت قرار صادر ميشود. يعني کالا از نظر بهداشتي مراقبت ميشود اما اينکه عبور آن ممنوع شود اينگونه نيست و فقط آهنگ عبور آن کند شده است.
آيا اين روند ميتواند مجددا به حالت قبل بازگردد؟
الآن شنيدم که در چين تعداد زيادي بهبود پيدا کردند و ترخيص شدند. در داخل کشور ما هم يک عده از مبتلايان سخت هم، مراقبت کردند و بهبود يافتند و کنترل شده است. مسئولان محترم بايد هر چه زودتر نظامات کنترلي را پياده کنند. اين کار يک مقدار عزم ملي ميخواهد که شروع شده است. يعني خود مردم مراقبتهاي پيشگيرانهاي که لازم است انجام دادهاند و اميدوارم هر چه زودتر بتوانيم آن را حل کنيم؛ در اين صورت سريعا سر نقطه اولمان برميگرديم. البته غير از اين مواردي که عنوان شد يک بحث سياسي هم در حوزه کالا و فضايي که ايجاد شده وجود دارد و يک بحث رواني که نگراني و آشفتگي را در عامه مردم ايجاد ميکند. آن طور که نهادهاي مربوطه ميگويند دستي هست که دارند فضاي رواني را ملتهب ميکنند و نگراني را بالا ميبرند که اين ضربهاش بيش از خودش است.
سوءاستفاده سياسي و ايجاد جو رواني که از آن سخن گفتيد، چه آثار نامطلوبي بر اقتصاد خواهد داشت؟
الآن در رابطه با صادرات و واردات و روابط بينالمللي داريم ميبينيم که برخي از بدخواهان و دشمنان ما دارند از اين داستان متاسفانه سوءاستفاده ميکنند. يعني با بزرگنمايي، ايجاد محدوديت و فضاسازي دارند روابط اقتصادي ما را با دنيا بر هم ميزنند. يعني ايجاد نگراني ميکنند تا کسي به ايران حتي در زمينه تامين دارو رفت و آمد نکند. يک قسمت از ايجاد محدوديتهاي هوايي، زميني و نقل و انتقالات بار سياسي دارد. فضاي استکبار به هيچ چيز رحم نميکند. نشان ميدهد انسانيت تا چه حد در برخي افراد و نهادهاي بينالمللي از بين رفته که از سلامت بچه و بزرگ و مردم يک کشور دارند در مسير اهداف تخريبي خود استفاده ميکنند. در جنگ رسمي هم يک حدودي در حوزه سلامت وجود دارد. با يک اسير و بيمار جنگي هم نميشود هر طور رفتار کرد. متاسفانه الآن يک سوءاستفاده سياسي در روابط خارجي دارد صورت ميگيرد. اين هم يک تجربه است براي همه ما که اين کساني که با ما درگيرند به هيچ چيز پايبند نيستند. در برآورد و تعامل و رفتارهاي محاسباتي خود بايد اينها را حساب کنيم. يکي از راههاي شناخت دوست و دشمن ما حتي نسبي همين امتحانات است.
چه راهکاري را براي گذر آرام از اين شرايط پيشنهاد ميکنيد؟
بهويژه اکنون که بودجه در حال بازنگري است بايد توجه کنيم که مساله سلامت و بهداشت علاوه بر اينکه در مسائل فردي آحاد ملت نقش دارد در روابط بينالمللي هم نقش دارد. يعني اگر وزارت بهداشت و درمان ما از اقتدار، توانايي و دانش لازم برخوردار نباشد نه فقط در حوزه سلامت که در حوزه روابط بينالمللي سياسي، اقتصادي و اجتماعي هم ضربه خواهيم خورد. از همين رو توجه بيشتر به بحث سلامت کشور چه در امکانات و چه اختياراتي که به آنها ميدهيم ضرورت جامعتري نسبت به توجه صرف به سلامت فردي است.
