هشدار، سلامت روانی مردم در خطر است
آرمان ملی: هیاتمدیره انجمن علمی روانپزشکان ایران در بیانیهای، هشدار داده است که همه نهادهای مسئول کشور باید سلامت روانی-اجتماعی مردم را جدی بگیرند و بیخبری و بیهنجاری در میان شهروندان را صادق و شفافبودن با مردم دانسته است. هیات مدیره انجمن علمی روانپزشکان ایران در بیانیه خود آورده است: «سلامت روان مردم ما میتواند بسی بهتر از شرایط کنونی باشد. مطابق تعریف سازمان جهانی بهداشت، سلامت فقط نبود بیماری نیست. سلامت روان دو وجه دارد، وجه اول آن داشتن مهارتهای اجتماعی ارتباطی، تابآوری و توان سازگاری با مشکلات است و وجه دوم بود یا نبود اختلالات روانپزشکی. ارتقای سلامت روان از طریق افزایش تابآوری و مهارتهای سازگاری در کنار درمانهای دارویی و غیرداروییِ اختلالات روان گامی مؤثر در بالابردن سطح سلامت روان جامعه است. افزایش امید اجتماعی و اعتماد عمومی یکی از پایههای حفظ سلامت روان است. مردم نیاز به چشماندازی امیدبخش در لحظهلحظه زندگی فردی خود دارند و از سویی در یک زندگی بالنده، لازم است احساس مسئولیتی فراتر از خود و خانواده و نیز انگیزه و توانی برای یاریرسانی به جامعه بیابند. آرمان ما آن است که کودکان و سالمندانمان با خیالی آسوده در محیطی امن و حامی زندگی کنند و مردم قانع و صبورمان با آرامش، حوصله و پشتکار در بهبود وضعیت معیشتی خود و حمایت از همنوعان بکوشند و در عین حال، زمان و انگیزه کافی برای رشد فردی، اجتماعی و معنوی خود داشته باشند. در آن صورت میتوان به وجود سطح مطلوبی از سلامت روان در جامعه ایران اذعان نمود.بیانیه انجمن علمی روانپزشکان ایران میافزاید: بارها مورد پرسش قرار گرفتهایم که چگونه میتوان مردم و بهویژه جوانان را امیدوار کرد و افزایش بیاعتمادی آنان را مانع شد. از آنجا که روان انسانها درهمتنیده با بستر زندگی آنان است، پاسخ گفتن به این پرسش دشوار، محتاج برخوردی ریشهای با سرچشمههای نومیدی و بیاعتمادی است و این مهم رویکردی علمی و همهجانبه میطلبد.شوربختانه در این دوران، زندگی برای بیشتر مردم دشوار شده است. سرمایه اجتماعی که بازتاب اعتماد و پیوندهای متقابل فردی و گروهی مردم با یکدیگر و با مسئولان دانسته شده، رو به افول است. رویدادهای ناگواری که به اندازه کافی خوب مدیریت نشدند در کنار تحریمهای فزاینده و ظالمانه خارجی، در تشدید دشواریهای اقتصادی و اجتماعی سالهای اخیر نقش داشتهاند. اگر با ملت به شیوه خردمندانهتری تعامل شود، تحمل و هضم چالشها و پیچیدگیهای زندگی برایشان آسانتر خواهد شد. ما نیازمند برداشتن گامهایی بلند در جهت ارتقای نیرومندی و تابآوریِ ملت عزیزمان هستیم؛ اما چگونه؟»هیات مدیره انجمن علمی روانپزشکان ایران در بیانیه خود به سه آسیب و معضل روانی در جامعه ایرانی اشاره کرده و برای هر یک راهحلهایی را نیز عنوان کرده است. این بیانیه در تشریح اولین مشکل سلامت روان جامعه، به مسایل اقتصادی جامعه اشاره کرده و گفته است: به اقتصاد نیرومندتری نیاز داریم. بهجز گامهایی که باید در سطح کلان در رفع یا تضعیف تحریمهای ظالمانه خارجی برداشته شود، تقویت اقتصاد ملی، نیازمند رونقِ تولید به جای حمایت از سرمایه مالی و دلالبازی است. سرمایه مالی بسیار فسادپذیر و آسیبزا است. اقتصاد داخلی بدون تجارت بینالمللی توان رشد لازم را ندارد و میدانیم که رونق اقتصادی نیازمند افزایش سرمایه اجتماعی و بالارفتن سطح اعتماد و همکاری داوطلبانه و غیررانتی و مشارکت داوطلبانه مردم است.سرمایه اجتماعی صیقلدهنده مسیر توسعه و رشد اقتصادی است. هرقدر هم که در مورد اعتبار ملاکهای بینالمللی رتبهبندی سرمایه اجتماعی (لگاتوم) تردید داشته باشیم و نقش تخمینِ سوگیرانه را در نظر بگیریم، رتبه ۱۱۹ سرمایه اجتماعی در سال ۲۰۱۹ برای ایران (لگاتوم)، زیبنده میهن ما نیست. یافتههای بررسیهای داخل کشور (مطالعه «ارزشها و نگرشهای ایرانیان») مبنی بر افزایش «احساس بیعدالتی»، «ادراک فرسایش ارزشهای اخلاقی» و «بیاعتمادی»، نیز مؤید کاهش سرمایه اجتماعی و همراستا با چنین رتبهبندیهایی است.مسئولان بهتر است از گفتوگوی آزاد با مردم استقبال کنند و مردم اجازه داشته باشند اعتراض خود را به شکلی مسالمتآمیز و در چارچوب قوانین اجتماع نشان دهند. این اجازه در قانون اساسی تصریح شده است، ولی گاه و بیگاه با برخوردهای حسابنشده، معترضان خود را در میان قانونشکنان و همراهان جدید و ناخواسته خواهند یافت. خشونت کلامی و تهدیدآمیز برخی مسئولان در تریبونهای عمومی میتواند به تشدید خشونت اجتماعی منجر شود. ادب رسانهای باید در میان مسئولان ترویج یابد و خروج آنها از عرف آداب کلامی، دینی و فرهنگی از سوی سایر مسئولان و رسانهها بهطور علنی تذکر داده شود.
