قدرت جهل در تخریب بیش از قدرت دانایی در سازندگی است
آرمان ملی- امیر داداشی: نشست ششروزه FATF روز یکشنبه آغاز شد و قرار است تا روز شنبه این نهاد بینالمللی عملکرد ایران را هم در زمینه مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم مورد ارزیابی قرار دهد. بیاعتنایی مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصمیمگیری درباره لوایح مربوطه و مخالفت صریح محسن رضایی، دبیر مجمع، با قوانین این نهاد بینالمللی در ذهن بسیاری از کارشناسان این انتظار را به وجود آورده ایران در پایان نشست FATF در لیست سیاه این نهاد قرار بگیرد. بازارهای ایران نیز از حالا واکنش خود را به این اتفاقات نشان دادند و در همین زمینه قیمت دلار، روز گذشته در آستانه ورود به کانال 14 هزار تومان ایستاد. این امر نگرانیهایی را درباره آینده اقتصاد ایران به وجود آورده است. در این زمینه «آرمان ملی» گفتوگویی با مهدی پازوکی، اقتصاددان، انجام داده است که در ادامه میخوانید.
نشست FATF در حالی برگزار میشود که بسیاری از کارشناسان پیشبینی میکنند ایران در لیست سیاه این نهاد مالی بینالمللی قرار بگیرد. نظر شما در این باره چیست؟
این موضوع قابل پیشبینی نیست و سران اجرایی FATF باید در این زمینه اظهار نظر کنند. آنطور که از پیش تعیین کردهاند گویا این بار آخرین مهلتی بود که این نهاد به ایران میداد. با این حال با اتفاقاتی که داخل ایران رخ داده، نمیتوان چشمانداز روشنی از این نشست ارائه داد.
عدهای میگویند که تصویب لوایح FATF تاثیری بر تحریمها نمیگذارد. شما همواره بر قبول لوایح FATF تاکید داشتهاید و از موافقان سرسخت تعاملات بینالمللی به حساب میآیید. آیا موافقان مذاکره و تعامل با سازمانهای بینالمللی چنین ادعایی مطرح کردهاند که با قبول FATF تحریمها رفع میشود؟
خیر کسی چنین ادعایی ندارد؛ اینها صحبتهایی است که برای فشار به دولت مطرح میشود. FATF اصلا ارتباطی به تحریمهای آمریکا ندارد؛ اما قبول لوایح مربوط به این نهاد مالی سیگنال مثبتی را از سوی ایران به جامعه بینالمللی ارسال میکند. متاسفانه مخالفان دولت تدبیر و امید بدشان نمیآید که ایران هر روز منزویتر از گذشته شود. اکنون اقتصاد ایران از تحریمهای ناجوانمردانه آمریکا رنج میبرد. باید اینگونه به ماجرا نگاه کرد که اگر همین امروز آمریکا به معاهده بینالمللی برجام بازگردد و تحریمها برداشته شود، اما ایران در لیست سیاه FATF قرار بگیرد، رفع تحریمها دیگر تاثیر مثبتی بر اقتصاد نمیگذارد. در صورت قطع همکاری و ایران و گروه اقدام ویژه مالی، ایران حتی نمیتواند با شرکای تجاری خود مراوده داشته باشد. اگر دقت داشته باشیم، متوجه میشویم چین، روسیه و ترکیه، سه همکار اقتصادی و استراتژیک ایران، عضو اصلی و قضائی این نهاد بینالمللی هستند. بنابراین نمیتوان انتظار داشت که آنها عضو اصلی یک سازمان باشند، اما قوانین سازمان را زیر پا بگذارند و با ایران ادامه همکاری بدهند. البته دولت و مجلس در تصمیمی عاقلانه قبول لوایح چهارگانه
را تصویب کرده بودند. حال سوال بنده بهعنوان کارشناس اقتصادی از مجمع تشخیص مصلحت نظام این است که آیا مصلحت نظام را در قطع همکاری با شرکای تجاری خود میبیند؟ نمیتوان این سیگنال منفی را فرستاد و هیچ مسئولیتی را نپذیرفت. عدهای ادعا میکنند که راههای دورزدن این نهاد را میدانند، در حالی که در دور زدن تحریمهای آمریکا موفقیت چندانی به دست نیاوردهاند. امروز مگر ایران چند بشکه نفت در روز صادر میکند که این افراد از دورزدن تحریمهای جدید سخن میگویند؟ در این مدت ما حتی نتوانستهایم شرکتهایی نظیر ال.جی و سامسونگ را حفظ کنیم. آمریکا از هر فرصتی برای تطمیع و تهدید سایر کشورها برای فشار به ایران استفاده میکند، اما رد این لوایح پاس گل به دشمنان است. کسانی که چنین سرسختانه میگویند که پذیرش قوانین بینالمللی، یعنی افشای اطلاعات محرمانه ایران، باید پاسخگوی عواقبی که از حالا مشخص است، باشند. جهان که فقط آمریکا نیست. ما امروز ظرفیت مناسبی را در اروپا، آسیای شرقی و جنوبشرقی و ترکیه داریم که هنوز هم برای بالفعلکردن آن فرصت داریم.
آیا در این بین حد وسطی قرار دارد که عدهای درصدد آن هستند؟
خیر؛ حداقل من راه سومی را نمیشناسم. من امروز با دنیا یا باید مذاکره کنیم و یا جنگ اقتصادی را ادامه دهیم. در نبود مذاکره و تشدید تحریمها این توده مردم هستند که تحت فشار قرار میگیرند و اتفاقی برای عدهای که با هرگونه تعاملی مخالف هستند، نمیافتد. مذاکره که بهمعنای وادادگی نیست. ویتنام که امروز یکی از بالاترین نرخهای رشد اقتصادی را در جهان دارد، در دهه 70 میلادی توسط هواپیماهای بوئینگ B-52 آمریکا بمباران میشد. ولی امروز مسئولان ویتنامی متوجه شدهاند که منافعشان در گرو تعامل با آمریکا و اروپاست. به همین دلیل است که امروز بهوفور کفشها و لباسهای ویتنامی را در آمریکا و اروپا میتوان یافت. مذاکره فقط یک ابزار است؛ لزوما بدان معنا نیست که کشورها باید تن به خواستههای طرف مذاکره بدهند. با این حال افراطیون در ایران مذاکره را به یک تابو تبدیل کردهاند. بنابراین رفع تحریمها و تزریق ارز به اقتصاد ایران دستاورد است؛ نه اینکه افراد بهصورت واهی مدعی خوداتکایی شوند. خوداتکایی بدون تعامل با دنیا امکانپذیر نیست.
نرخ ارز دوباره در مسیر صعودی قرار گرفته و روز گذشته تا مرز 14 هزار تومان بالا رفت. این روند تا چه حد ریشه در نگرانیهای مربوط به FATF دارد؟
مشاهده میکنیم که فقط اخبار و پیشبینیهای مربوط به قرارگرفتن ایران در لیست سیاه این چنین بازار را بر هم میریزد. بنابراین قطع کامل همکاری با این نهاد بینالمللی تاثیرات بدتری روی اقتصاد میگذارد. در این زمینه باید گفت که قدرت جهل در تخریب بیش از قدرت دانایی در سازندگی است. یعنی همانقدر که سازندگی و توسعه مستلزم دانایی است، جهل چند برابر آن روی تخریب تاثیر میگذارد. اکنون باید دست از جهالت اقتصادی برداشت. با انزوای ایران هیچ مشکلی برطرف نمیشود. در دنیایی که همه کشورها با یکدیگر ارتباط دارند، نباید بنا بر یک سیاست غلط، درهای اقتصاد را به روی تمام جهان بست. امروز آمریکا ایران را تحریم کرده و ما هم موافق این هستیم که در زمین ترامپ بازی نکنیم و او قابل اعتماد نیست، اما میتوان با سایر کشورها که مذاکره کرد. امید میرود در تصمیمگیریها منافع ملی بر عوامل سیاسی غلبه پیدا کند و رویکردها به این سمت برود.
