آتش انتقام صیادان بر جان پرندگان مهاجر
آرمان ملي- منيره چگيني: طي چند روز اخير 12 هزار پرنده مهاجر از جمله فلامينگو و چنگر در تالاب ميانکاله مردند و بسياري از کارشناسان دامپزشکي وجود بوتوليسم در آب تالاب را دليل مرگ پرندگان مهاجر ميدانند. از سوي ديگر برخي از گمانهزنيها وجود دامهاي سمي و عوامل انساني را در اين موضوع دخيل ميدانند و حتي وباي پرندگان نيز موضوع بحث کارشناسان بوده است. برخي بر اين باورند سمي که کشاورزان استفاده ميکنند عامل آلوده کردن محيط زيادي از تالاب بوده و همين امر موجب مرگ هزاران پرنده شده است. با اين حال هنوز دليل اصلي مرگ اين پرندگان در ميانکاله از سوي سازمان محيطزيست اعلام نشده است. در اين بين «آرمان ملي» در گفتوگو با اسماعيل کهرم، کارشناس و فعال محيطزيست، اين موضوع را بررسي ميکند.
اين روزها اظهارنظرهاي فراواني در رابطه با مرگ هزاران پرنده مهاجر در تالاب ميانکاله مطرح ميشود، شما دليل مرگ پرندگان را در چه ميبينيد؟
بهطور قطع ميگويم که دليل مرگ پرندگان تالاب ميانکاله ريختن سم کشنده در آب تالاب است. اين موضوع در تالاب ميانکاله سابقه دارد. در سالهاي 73 و 82 به دليل ريختن سم توسط صيادان در آب تالاب در ميانکاله هزاران پرنده و ماهي از بين رفتند. زماني که محيطبانان مانع از فعاليت صيادان ميشوند، آنها براي انتقامجويي سم در حوزه مرکزي تالاب ميريزند. همانطور که در سال 73 شاهد اين موضوع بوديم که با مرگ هزاران ماهي، عفونت منطقه را برداشت و نهايتا ماهيهاي مرده را با هليکوپتر جمعآوري کردند. در تالاب ميانکاله و ديگر تالابهاي منطقه، ريختن سم براي انتقامجويي يک امر متداول است. حتي بسياري از صيادان مسئولان سازمان محيطزيست را تهديد ميکنند که اگر محيطبانان با آنها برخورد کنند و مانع کارشان شوند، سم در تالاب ميريزند.
پس شما وجود بوتوليسم در آب را رد ميکنيد؟
برخي از مسئولان اعلام کردهاند که دليل مرگ پرندگان به خاطر عمق آب و ايجاد بوتوليسم در ريشه علفها و نيزارها بوده است، در حالي که فلامينگو زير آب نميرود. بوتوليسم، سمي است که بر اثر گوشت فاسد به وجود ميآيد. اين سم معمولا در کنسرو ماهيها تشکيل ميشود و ارتباطي به ريشه گياهان ندارد. وقتي در مدت دو روز بيش از پنج هزار پرنده ميميرد، چه نشانهاي به غير از وجود سم وجود دارد. ولي ميز و صندلي برخي بستگي به اين دارد که بوتوليسم را بهانه کنند تا موضوع هر چه سريعتر فراموش شود. سازمان محيطزيست نميتواند يکتنه جلوي صيادان پرندگان مهاجر، شکارچيان، دامداران، پرورشدهندگان ماهي، گاوميشداران و کشاورزان بايستد. هر کدام از اينها وقتي با محيطزيست اختلاف پيدا ميکنند، آنها را تهديد به ريختن سم در تالاب ميکنند.
چرا سازمان محيطزيست مانع از انتشار خبر ريختن سم در تالاب ميشود؟
اگر سازمان محيطزيست اعلام کند که سم در تالاب ريخته شده موضوع پليسي و جنايي ميشود و بعد خيلي از افراد بايد ميز و صندليهايشان را رها کنند. چهار روز پيش هياتي متشکل از سازمان محيطزيست، استاندارد، دانشگاه و ... براي جمعآوري پرندگان به تالاب ميانکاله رفت. آن زمان تعدادي از پرندگان جان داشتند، زماني که آنها را جمع آوري کردند و براي آزمايش بردند، همه آنها در راه تلف شدند و مردند. تاکنون 17 هزار پرنده دفع بهداشتي شده ولي باز هم پرنده مرده در تالاب وجود دارد.
چند روز پيش هم تعدادي از سارها در بجنورد به صورت دستهجمعي مردند، براي آنها نيز سم ريخته بودند؟
متاسفانه چند روز پيش شاهد مرگ سارها در بجنورد بوديم و مرداد ماه امسال نيز صدها کلاغ به دليل نامشخصي در يکي از پارکهاي قم مردند. اما من بعيد ميدانم که مرگ اين پرندگان ارتباطي با سم داشته باشد. البته سارها را در همهجاي دنيا ميکشند چون آفت کشاورزي است و کشاورزان براي اينکه بذر محصولشان توسط آنها خورده نشود، سارها را ميکشند.
اين موضوع چه تبعاتي ميتواند براي محيطزيست ايران داشته باشد؟
تالاب ميانکاله اولين منطقهاي بود که من به عنوان يک فعال محيطزيستي و بيولوژليست به آن سفر کردم و از آن به بعد سالانه به اين تالاب سر ميزنم. در سالهاي نخست وقتي در پاسگاه اين تالاب ميخوابيديم صداي پرندگان اجازه خواب را از ما ميگرفت. به جرات ميگويم که امروز تعداد پرندگان يک درصد آن زمان هم نيست. زمان نياز دارد که وجود سم در تالاب تاييد شود، حتي کارشناسان دامپزشکي هم به وجود بوتوليسم شک کردهاند و خودشان در گفتوگوهايشان اذعان دارند که احتمال ريختن سم در تالاب بيش از بوتوليسم است.
