هر 14 روز، یک حادثه طبیعی در کشور
آرمان ملي- رها معيري: سيل ويرانگر در استان سيستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان تکرار تجربه تلخ سيل نوروز امسال بود كه هزينههاي زيادي بر جا گذاشت، شايد وجود بانک اطلاعاتي از ظرفيتهاي سختافزاري، داشتن برنامهريزي هدفمند به منظور مديريت اصولي، توجه به بيمه خانههاي روستايي و اجراي طرحهاي آبخيزداري و آموزش مواجهه با شرايط بحراني در اين رابطه باعث كاهش هزينهها ميشد، اما اين عوامل در کشور ما همواره در حد حرف در زمان وقوع حادثه گفته ميشود و بعد از مدتي به دست فراموشي سپرده ميشود. اين در حالي است که طبق آمار مرکز اطلاعات و حوادث سازمان مديريت بحران کشور در 9 ماه ابتدايي سال سههزار و 988 مورد حادثه طبيعي در کشور رخ داده است؛ به عبارت ديگر در هر روز 14 حادثه طبيعي در کشور ما رخ ميدهد که برخي از آنها با خسارتهاي مالي زيادي همراه است. اين تعداد حادثه طبيعي بهصورت تقريبي شاملهزار و 100 مورد زلزله، 663 مورد سيل و آبگرفتگي، 348 مورد توفان، 43 مورد تگرگ، هزار و 284 مورد آتش سوزي، 40 مورد سرمازدگي و يخبندان، 13 مورد ريزش بهمن، 102 مورد رانش زمين، 124 مورد آلودگي هوا، 158 مورد برف و کولاک، 110 مورد صاعقه و سه مورد فرونشست در سراسر کشور بوده است. از سوي ديگر کارشناسان هر از چندگاهي از پيامدهاي وقوع زلزله احتمالي در کلانشهرهايي همچون تهران و سيل در اقصي نقاط کشور ابراز نگراني ميکنند، کما اينکه در سيل ابتدايي امسال در استانهاي خوزستان، لرستان، فارس و گلستان و سيل اخير در استانهاي سيستان و بلوچستان، کرمان، اهواز و هرمزگان، مديريت بحران و امکانات ما نشان داد در مقابل حوادث و بلاياي طبيعي آمادگي کامل را نداريم.
عملکرد ضعيف مديريت بحران
طبق بررسي که در سال 96 انجام شد، ايران با ميانگين 4هزار حادثه طبيعي در سال، جزو 10 کشور حادثه خيز جهان و رتبه سوم را داراست. مهمترين بلاياي طبيعي در ايران سيل، زلزله و خشکسالي است. طبق اين آمار سالانه 2900 نفر در اثر حوادث طبيعي جانشان را از دست ميدهند و حوادث غيرمترقبه هر سال زندگي بيش از يکميليون و 500هزار نفر را در کشور تحت تاثير قرار مي دهد. ايران هم چنين بهصورت ميانگين سالانه 1100ميليارد ريال را صرف بازسازي و جبران خسارت هاي ناشي از حوادث طبيعي ميکند. با توجه به آمار بالاي حوادث طبيعي در ايران، اهميت مديريت بحران -که همان محافظت از جامعه در برابر بحران هاست-، بيش از پيش ضرورتش مشخص ميشود. مديريت بحران طبيعي عموماً به سه دسته کلي قبل، حين و بعد از وقوع حادثه، به همراه مجموعهاي از چاره جوييها، فعاليتها و دستورالعملها گفته ميشود. با اين حال عملکرد ستاد مديريت بحران ، اين روزها به شدت مورد انتقاد است؛ در حالي که تمامي دستگاه هاي دولتي و مقامات مسئول معتقدند وظيفهشان را به درستي انجام دادهاند.
سعيد نمکي، وزير بهداشت نيز اين موضوع را تاييد ميکند و ميگويد: هنوز بهصورت تعريف شده فرماندهي واحد در کنترل بلاياي طبيعي نداريم؛ سازمان پدافند غيرعامل، سازمان اورژانس و جمعيت هلال احمر هر کدام بهصورت جزيرهاي کار ميکنند. اين مهم است که بلاياي طبيعي را از آمادگي کنترل اين بلايا تفکيک کنيم. سيل، توفان، زلزله و آتش سوزي در ماهيت طبيعت کشورها نهفته است، اما اينکه مردم و حکومت يک کشور چقدر آمادگي مقابله با اين حوادث را دارند مهم است. روزي طاعون و وبا بلاي طبيعي قتل عامکننده کشورها بود و آنچه اين موارد را مهار کرد، علم و دانش و آمادگي مردم جهت مقابله با اين پديده بود. در حال حاضر هيچجاي دنيا وبا را بلاي طبيعي نميدانند.
رويكرد كارشناسي ركن اصلي مديريت بحران
غلامرضا كاتب، رئيس فراكسيون توليد و اشتغال مجلس شوراي اسلامي در اين رابطه ميگويد: تصميم گيريهاي قطعي و كاربردي براي مهار بحران و بازگشت زندگي به حالت اوليه بعد از بلاياي طبيعي نيازمند اتخاذ رويكردهاي كارشناسي است، اما در حوادث طبيعي روزهاي اخير سردرگمي هاي زيادي براي خدمات رساني به مردم سيل زده وجود داشت. اقليم ايران متنوع است و هر لحظه امكان وقوع حوادث تلخ در كشور وجود دارد كه با برنامهريزي اصولي و آموزشهاي صحيح بحران مديريت شود. هر سال سيل خسارتهاي قابل توجهي را به زيرساختها در بخشهاي مختلف كشور وارد ميکند كه دولت با وجود مشكلات ريز و درشت بايد به داد سيل زدگان هم برسد و اين از توان آنها بيشتر است و با کندي بازسازيها پيش ميرود.
