از «درگيري» و «جنگ» به کودکان نگوييد
«اخبار» بخش جداييناپذير زندگي ما را تشکيل ميدهند؛ اما اين خودمان هستيم که انتخاب ميکنيم به اخبار حقيقي گوش دهيم يا به شايعات و اخبار دروغ دامن بزنيم، اين ما هستيم که تصميم ميگيريم حتي در شرايط سخت از روان، خانواده و کودکانمان محافظت کنيم تا آنها دچار شوک و آسيبهاي روحي و رواني نشوند. گوهريسنا انزاني، متخصص روانشناسي کودکان و نوجوانان در گفتوگو با ايسنا، گفت: به طور کلي شنيدن اخبار حوادث غيرمترقبه مانند سقوط هواپيما، درگيري، خشونت و ... موجب صدمات جسمي و رواني جبران ناپذيري در جامعه ميشود و ميتواند افراد جامعه را دچار مشکلات اجتماعي و اختلالات رواني کند. امکان دارد اين اختلالات افراد را در معرض آسيب جسمي، رواني و روحي قرار دهد که اين آسيبها ميتواند به طور مستقيم يا غيرمستقيم آنها را درگير کند. وي با بيان اينکه قرار گرفتن در معرض اخبار منفي و ناراحتکننده يا رويداد آسيبزا باعث ميشود اختلالات رواني در افراد شدت گيرد، گفت: هفتههاي گذشته اخبار منفي زيادي را شاهد بودهايم اما در اين ميان برخي افراد بودهاند که هنگام بروز حوادث شروع به اظهارنظر و ترويج شايعه کردهاند. شايعات و گزارشهاي تاييد نشده، اخباري هستند که به تعريف و تبيين وضعيتهاي مبهمي که به صورت دو پهلو ظاهر ميشوند، کمک ميکند، اين درحالي است که هنگام بروز حوادث مختلف، افراد با پيگيري اخبار و رسانهها سعي دارند اضطراب ناشي از اين اخبار را از خود دور و از تنشها و اضطرابهاي دروني، خود را محافظت کنند. وي بيان کرد: در جريان انتقال اخبار، تغيير شکل گوناگوني در آن اتفاق ميافتد و مردم مشتاق شنيدن آن هستند اما به دليل اينکه نميتوانند آن را از منبع موثقي دريافت کنند، به شبکههاي اجتماعي که مکاني مناسب براي پيگيري اخبار منفي و شايعات است، جذب ميشوند. شنيدن اين اخبار براي کودکان بيشترين ميزان آسيب را به همراه دارد، زيرا آنها ظرفيت ذهني و شناسايي مفاهيم را ندارند چراکه درک انتزاعي وقايع و پيامد اتفاقات براي آنها در حد تعادل رشد نکرده است. اين روانشناس با تاکيد بر اينکه کودکان در برابر اخبار منفي بيش از بزرگسالان از نظر رواني دچار آسيب ميشوند، تصريح کرد: اخبار و شايعات منفي ميتواند در کودکان به صورت انجام بازيهاي خشن و تکراري بروز يابد، آنها در اين حالت روياهاي مکرر ناراحتکننده که محتوا و عواطف آنها در رابطه با رويدادهاي آسيبزا هستند دارند که اين رفتارها در دوران بزرگسالي آنها نيز قابل مشاهده خواهد بود. بازآفريني رويدادهاي خاص در جريان بازيهاي کودکان نيز از جمله واکنشهاي آنها نسبت به اخبار منفي و شايعات است که ميتواند موجب آشفتگيهاي رواني شديد و طولاني در رويارويي با نشانههاي دروني يا بيروني که شبيه جنبهاي از رويدادهاي آسيبزاست، ديده شود. اين متخصص روانشناسي کودک و نوجوان تاثير اخبار منفي بر روان و جسم کودکان را تشريح کرد و ادامه داد: کودکان پس از شنيدن اخبار منفي به علت ناتواني در بروز افکار و هيجانات، خلقشان تغيير ميکند که در اين حالت ناتواني در رفتارهاي اجتنابي، محدود کردن بازيهاي خود، کاهش مشارکت در فعاليتها، پرخاشگري، استرس، افسردگي، اضطراب، ترسها و کابوسها در کودکان شدت ميگيرد. انزاني تاکيد کرد: اختلالات استرس پس از ضربههاي رواني اغلب پيشرونده بوده و تا پايان عمر همراه فرد باقي ميماند. در حال حاضر بسياري از کودکان به اينترنت دسترسي دارند و اين موضوع باعث ميشود خود آنها نيز به طور مستقيم اخبار منفي را پيگيري کنند که اين پيگيري اثرات جبرانناپذيرتري به دنبال دارد، لذا در اين شرايط توجه به صحبتها و بيان افکار کودکان و نوع بازيهاي آنها و حمايت همدلي والدين ميتواند از آسيبهاي احتمالي پيگيري اخبار توسط کودکان و نوجوانان جلوگيري کند.
کاهش اهداي خون با سرد شدن هوا
سخنگوي سازمان انتقال خون با اعلام کاهش ميزان اهداي خون به دنبال سرد شدن هوا، در عين حال از کاهش سطح ذخاير خوني در کشور تحت تاثير اين موضوع، ابراز نگراني کرد. بشير حاجيبيگي در گفتوگو با ايسنا، با بيان اينکه 16 تا 17 درصد اهداکنندگان خون در تهران هستند، گفت: در عين حال 25 درصد خون مصرفي کل کشور در تهران مصرف ميشود. زيرا تعداد مراکز درماني در تهران بيشتر و جراحيهاي بزرگ در اين استان گستردهتر هستند. همين موضوع مصرف خون و فرآوردههاي آن را در پايتخت بالا برده است. وي با اشاره به کاهش اهداي خون به دنبال سردتر شدن هوا، اظهار کرد: بايد توجه کرد که نياز به خون و فرآوردههاي آن هميشگي است و مختص زمان خاصي نيست. البته چهبسا در برخي استانها با اهداي خون مردم، نياز به خون و فرآوردههاي آن برطرف ميشود، اما در برخي استانهاي بزرگ مانند تهران از طريق شبکه خونرساني ميزان مورد نيازمان را تامين ميکنيم. حاجيبيگي با تاکيد بر اينکه نياز به خون و فرآوردههاي آن مستمر و هميشگي است، گفت: اما بايد توجه کرد که ميزان اهداي خون وابسته به شرايط مختلف اعم از وضعيت جوي، عوامل موثر در مشارکتجويي مردم و... است. بنابراين تغييرات آبوهوايي، ترافيکي و... ميتواند باعث کاهش اهداي خون شهروندان شود. به همين دليل است که در روزهاي پاييز و زمستان که به دليل نزولات جوي و برودت هوا، تردد شهروندان دشوار ميشود، ميزان مراجعه جهت اهداي خون کاهش مييابد. اين درحالي است که نياز به خون و پلاکت و... هميشگي و روزانه است. حاجيبيگي ادامه داد: به طور کلي در کشور 830 بيمارستان و مرکز درماني وجود دارد که 720 موردش داراي بانک خون بوده و خون و فرآوردههاي خوني مورد نيازشان را از اداره کلهاي انتقال خون دريافت ميکنند. بايد توجه کرد که تهران با 160 بيمارستان و مرکز درماني يکي از استانهاي پرمصرف خون و فرآوردههاي آن محسوب ميشود. وي تاکيد کرد: در عين حال 16 تا 17 درصد خون اهدايي کشور در تهران اهدا ميشود؛ درحالي که مصرف خون در تهران 25 درصد است که اين ميزان از طريق شبکه خونرساني کشور تامين ميشود. سخنگوي سازمان انتقال خون با بيان اينکه ميزان اهداي خون با سرد شدن هوا کاهش مييابد، گفت: در فصل سرما ميزان تردد کاهش مييابد و روي اهداي خون نيز تاثير دارد. حاجيبيگي اظهار کرد: نگراني ما تامين خون نيست؛ چراکه مردم همچنان براي اهداي خون مراجعه ميکنند و به صورت روزانه خون را تامين ميکنيم، اما نگرانيمان کاهش سطح ذخاير خون در کشور است. بايد توجه کرد که ايران سالانه به دو ميليون و 100 هزار واحد خون اهدايي نياز دارد. حاجيبيگي از رسانهها درخواست کرد که با توجه به گستره مخاطبان و وسعت عملکرد و قابليتهاي تبليغاتي، اطلاعرساني، جلب مشارکت و تاثيرگذاري رسانهها، ضمن ترويج فرهنگ اهداي خون در فضاي عمومي و نزد مخاطبان، سازمان انتقال خون را در امر انساندوستانه اهداي خون همراهي کنيد. گفتني است که مراکز جامع اهداي خون در تهران هر روز از ساعت هشت صبح تا 19 شب فعال هستند. مراکز استاني نيز از صبح تا بعدازظهر باز بوده و اقدام به خونگيري ميکنند.