موضع وزارت بهداشت درباره لبنيات سنتي
موانع ريشهکني تبمالت
موضع وزارت بهداشت درباره لبنيات سنتي
رئيس مرکز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت از تدوين برنامه جديد کنترل بروسلوز در کشور بهصورت بين بخشي خبر داد و گفت: اين برنامه با ايجاد و تقويت هماهنگيهاي بين بخشي بهعنوان مهمترين راهکار جهت پيشگيري و کنترل تب مالت تدوين شده و بهزودي با تصويب در شورايعالي سلامت، اجرا ميشود. دکتر محمد مهدي گويا در چهارمين کنگره بينالمللي و هشتمين همايش کشوري بروسلوز که به همت مرکز تحقيقات بيماريهاي عفوني و گرمسيري در دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي برگزار شد، با اشاره به چالشهاي بروسلوز(تبمالت) در ايران و جايگاه آن در نظام مراقبت بهداشتي درماني کشور، اظهارکرد: بروسلوز يا همان تبمالت يک بيماري مزمن، فريبدهنده و آزاردهنده، با عوارض بسيار شديد است که نشانههاي آن نيز تا مدتها شناخته نميشود و همين مساله اهميت تشخيص و از آن مهمتر کنترل و پيشگيري از بروز آن را نشان ميدهد.وي با اشاره به چالشهاي کنترل بروسلوز در کشور، تصريح کرد: کنترل اين بيماري نيازمند همکاري و هماهنگيهاي گسترده بينبخشي است و در غير اينصورت کنترل و ريشهکن کردن آن امکانپذير نيست.
نکات کليدي در رفع چالشها
وي با اشاره به نکات کليدي در رفع چالشهاي کنترل اين بيماري، گفت: رفع چالشها به تنهايي و توسط يک نهاد ممکن نيست. به عبارت ديگر مهمترين استراتژي کنترل بروسلوز، همانند تمامي بيماريهاي قابل انتقال از حيوان به انسان، استراتژي سلامت واحد است و به برنامهريزي دقيق و پاسخ شبکهاي هماهنگ نياز دارد.وي با اشاره به برخي از اين چالشها و با بيان اينکه بروسلوز تنها مشکل سيستم سلامت کشور نيست و مشکلات اقتصادي همچون واردآوردن صدمه به صنعت کشاورزي و دامپروري را بههمراه خود ميآورد، عنوان کرد: مشکلات مرتبط با امحا و نابودي دامهاي آلوده و جبران خسارتهاي ناشي از آن يکي از اين مشکلات است.گويا در رابطه با پيچيدگي عوامل موثر در کنترل بروسلوز، به اهميت توجه به عوامل موثر در سلامت دام، عوامل موثر در سلامت انساني و ساير عوامل موثر مانند عوامل اقتصادي، زيستمحيطي، اجتماعي و حيات وحش اشاره کرد.
استانهاي داراي شيوع
رئيس مرکز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت در ادامه با اشاره به برنامه پايش بيماري بروسلوز از سال 92، اظهارکرد: اين پايش در استانهاي آذربايجانشرقي، آذربايجانغربي، فارس، کردستان، ايلام، کرمانشاه، همدان، مازندران و لرستان انجام شد که اگرچه اين استانها در رتبه اول ابتلا قرار دارند ولي اين مساله به معناي درگير نبودن ساير استانها نيست.وي کنترل بروسلوز را نيازمند اجراي کاري يکپارچه عنوان کرد و گفت: بايد با در نظرگرفتن اهداف مشخص براي استانهاي مختلف دستورالعملهاي خاص استاني تدوين و اجرا شود.گويا در ادامه با اشاره به مهمترين چالشها در حوزه سلامت دام جهت کنترل بيماري بروسلوز، گفت: شيوع بالاي آلودگي دامي در برخي مناطق بهويژه عشاير، نياز به واکسن موثر و مناسب و بهنگام، وجود دامداريهاي سنتي و عشايري بهويژه در نزديکي خانهها، عرضه و فروش فرآوردههاي لبني غير بهداشتي و خارج از نظارت، پرداخت نامناسب غرامت دامي و مقاومت دامداران در خصوص معدوم سازي دامهاي آلوده، کشتار غيرمجاز و غيربهداشتي دام، چالشهاي اقدامات کنترلي در دامپروريهاي سنتي و عشايري و جابهجايي و گردش غيراصولي دامها بهويژه عشايري در کشور و همچنين قاچاق از کشورهاي همسايه برخي از اين چالشهاست. وي با تاکيد بر عوارض خطرناک و باورنکردني بروسلوز و لزوم تهيه و مصرف لبنيات استاندارد، گفت: عرضه لبنيات غيراستاندارد و غير پاستوريزه يکي از بزرگترين مشکلات ماست؛ لبنيات پاستوريزه بايد شعار همه مردم باشد، ولي وقتي ما اين مساله را ميگوييم شائبه مخالفت وزارت بهداشت با لبنيات سنتي مطرح ميشود؛ در حاليکه ما مخالف لبنيات سنتي نيستيم، بلکه مخالف لبنيات غيربهداشتي و غيرسنتي هستيم؛ چراکه مردم حق دارند از بهترين، پاکترين و پاستوريزهترين لبنيات استفاده کنند و اگر کسي نسبت به توليد و توزيع لبنيات اقدام ميکند بايد نسبت به پاک بودن توليدات خود به مردم ضمانت داده و مسئوليت ابتلاي مردم به بيماري را بپذيرد. نبايد تنها به جنبه سودآوري آن توجه کند.«گويا» همچنين به برخي چالشها براي کنترل بيماري در دامپروريهاي سنتي و عشايري اشاره کرد و گفت: قاچاق دام از کشورهاي منطقه نيز جزو معضلاتي است که بايد براي ممانعت از آن برنامه داشته باشيم، چراکه نظام سلامت کشور به تنهايي از پس اين مشکلات برنميآيد.اين متخصص بيماريهاي عفوني با بيان اينکه جايگاههاي سنتي نگهداري دام بسيار پرخطر است، گفت: شرايط نگهداري دامها در دامداريهاي سنتي، شرايط را براي تکثير، ماندگاري، انتقال و گسترش باکتري به انسان و دام فراهم کرده که کنترل آن نيازمند حمايتهاي مالي مسئولان است.
افراد در معرض خطر
وي با تاکيد بر اينکه زندگي به روش سنتي در کنار دامها از مهمترين چالشها و از عوامل افزايش ابتلاست، گفت: افراد ساکن در کنار دامها از جمله عشاير، خانمهاي خانهدار و کودکان و همکاران مراکز درماني و بيمارستانها که در تماس با بيماران هستند جزو افراد در معرض خطر ابتلا هستند.گويا با اشاره به آمار ابتلا به تبمالت در کشور، گفت: آمار ابتلا از سالي 90 هزار نفر در 20 سال گذشته به 16 هزار نفر در سال 97 کاهش يافته که اگرچه آمار کم شده ولي بايد با تلاش بيشتر نسبت به ريشهکني اين بيماري اقدام کنيم.وي آموزش و ارتقاي آگاهي افراد را در پيشگيري از ابتلا بسيار موثر عنوان کرد و گفت: از سال 95 تا کنون حدود 7 ميليون نفر در رابطه با راههاي انتقال و روشهاي پيشگيري از ابتلا آموزش ديدهاند.رئيس مرکز مديريت بيماريهاي واگير وزارت بهداشت در خاتمه با جمعبندي مهمترين چالشهاي پيشگيري بيماري بروسلوز، تصريح کرد: توسعه دامپروريها بدون استفاده از روشهاي علمي و مدرن، تداوم روشهاي دامپروري سنتي بهعنوان مانع ريشهکني بيماري، عادتهاي غذايي سنتي غير بهداشتي، ناکافي بودن آگاهيها در بهداشت فردي و محيطي، ايجاد آغلهاي بهداشتي با حمايت مالي مسئولان و بهکارگيري روشهاي آمادهسازي غيراستاندارد لبنيات برخي از اين مشکلات و موانع است.
